|
|
|
This is a machine translation made by Google Translate and has not been checked. There may be errors in the text. On the right, there are more links to translations made by Google Translate. In addition, you can read other articles in your own language when you go to my English website (Jari's writings), select an article there and transfer its web address to Google Translate (https://translate.google.com/?sl=en&tl=fi&op=websites).
Chrëscht Glawen a Mënscherechter
Liest wéi de Chrëscht Glawen d'Mënscherechter a Konditioune vu Leit verbessert huet
- (1 Kor 6:9) Wësst Dir net datt déi Ongerecht d'Kinnekräich vu Gott net ierwen? Sidd net täuscht ...
- (2 Tim 2:19) 19 Trotzdem ass d'Fundament vu Gott sécher, mat dësem Sigel, Den Här weess déi, déi seng sinn. An, Loosst jiddereen, deen den Numm vu Christus nennt, vun der Ongerechtegkeet fortgoen .
- (Matt 22:35-40) Dunn huet ee vun hinnen, deen en Affekot war, him eng Fro gestallt, hie gefrot a gesot: 36 Meeschter, wat ass dat grousst Gebot am Gesetz? 37. De Jesus sot zu him: Du solls den Här däi Gott mat Ärem ganzen Häerz a mat Ärer ganzer Séil a mat Ärem ganze Verstand gär hunn. 38 Dëst ass dat éischt a grousst Gebot. 39 An déi zweet ass wéi et, Du solls dengem Noper gär wéi Iech selwer . 40 Op dësen zwee Geboter hänkt d'ganz Gesetz an d'Prophéiten.
- (Matt 7:12) Dofir, alles wat Dir wëllt, datt d'Mënsche fir Iech maachen, maacht Dir hinnen och esou: well dëst ass d'Gesetz an d'Prophéiten.
Ee vun de Meenungen am modernen Westen ass datt de Verzicht vu Gott a Chrëscht Glawen d'Entwécklung vu Moral a Kultur bedeit. Wäertliberal Leit a Leit, déi zu engem naturalistesche Weltbild ufälleg sinn, kënne mengen datt d'Welt wesentlech besser gëtt wéi ee Gott lass ass. Et féiert zur Fräiheet, zur Zivilisatioun, zu enger méi gerechter Gesellschaft an zu engem Raum wou de Vernunft geschätzt gëtt. Dat denken op d'mannst wéi vill Leit, déi de chrëschtleche Glawe refuséieren. Vill kënnen och Ongerechtegkeete bréngen, déi am Numm vum Chrëschtentum a Gott begaange sinn, ouni ze realiséieren datt se d'Resultat vun der Apostasy vu Gott sinn oder datt d'Léier vu Jesus an den Apostelen net gefollegt goufen. Si sinn net well d'Léier vum Jesus an den Apostelen gefollegt goufen, mee well se net gefollegt goufen. Dëse wichtegen Ënnerscheed gëtt vu ville Kritiker vum Chrëscht Glawen net verstanen. Awer wéi ass et? Huet de chrëschtleche Glawen e positiven oder negativen Impakt op d'Mënscherechter an d'Mënschlech Dignitéit? Mir kucken dat am Liicht vun e puer Beispiller, wéi zum Beispill de Statut vun de Fraen, d'Alphabetiséierung, d'Gebuert vun der literarescher Sprooch an d'Grënnung vu Schoulen a Spideeler. Si weisen wéi de chrëschtleche Glawen a ville Beräicher e positiven Impakt hat. Déi Länner, wou de chrëschtleche Glawen eng wichteg Roll gespillt huet, sinn och déi Länner, an déi d'Leit am léifsten plënneren. An hinne ware Mënscherechter a wirtschaftlech Konditiounen allgemeng besser wéi soss anzwousch.
Huet de Chrëscht Glawen d'Positioun vun de Fraen geschwächt oder verbessert? Als éischt ass et gutt op de Status vun de Fraen opmierksam ze maachen, wéi e puer iwwer de schiedlechen Effekt vum Chrëschtentum op de Status vun de Fraen argumentéiert hunn. Si hunn de chrëschtleche Glawen attackéiert, behaapt datt et patriarchal ass an d'Positioun vun de Fraen geschwächt huet. Dës Uklo gouf besonnesch vu Membere vun der feministescher Bewegung an anerer gemaach, déi en ähnlechen Gedanken ugeholl hunn. Dës Leit mengen, datt de Status vun enger Fra hänkt dovun of, datt si genee déiselwecht handelt wéi e Mann (z.B. de weibleche Paschtouer) an net dovun, datt si sech selwer a virun allem duerch Christus wäert wäert sinn. An dëser Vue gëtt de Wäert vun enger Fra nëmmen duerch hir Ähnlechkeet zu engem Mann gemooss an net duerch hir Identitéit als Fra eleng. Wéi och ëmmer, et ass widderspréchlech datt déiselwecht Membere vun der feministescher Bewegung, déi behaapten d'Fraen ze representéieren, staark op Ofdreiwung drécken, wat d'Oflehnung vun der richteger Weiblechkeet ass. Richteg Weiblechkeet ëmfaasst net e Kand an oder ausserhalb vun der Mamm d'Gebärmutter ëmbréngen. Amplaz ass déi enk Relatioun tëscht Mamm a Kanner an d'Betreiung vun de Kanner eng gesond Weiblechkeet. Déi aktuell Leadere vun der feministescher Bewegung hunn et vergiess. E weidere Problem, dee bei der intensiver Aktivitéit vun der feministescher Bewegung gefollegt ass, ass d'Erhéijung vun der Zuel vun eenzel Mammen. Och dëst ass an der heiteger Generatioun méi heefeg ginn, wann d'chrëschtlech Prinzipien an d'Permanenz vum Bestietnes opginn goufen. Vill Fraen sinn ënner enger méi grousser Belaaschtung wéi se virun der Ära vun der aktueller feministescher Bewegung waren. Et huet sech net erliichtert, awer hir Situatioun verschlechtert.
Actrice a Schrëftsteller Eppu Nuotio a Fuerscher Tommi Hoikkaladiskutéieren d'Duercherneen iwwer d'männlech-weiblech Relatioun. Hoikkala freet sech firwat et ass datt d'Atomfamill ugefaang huet ze zerfall wann d'Frae méi Rechter kruten. Hie mengt, datt Finnland geschwënn mat der selwechter Situatioun konfrontéiert ass, wéi Schweden scho konfrontéiert ass: déi allgemeng Famill Form ass eng eenzeg Mamm an hirem eent Kand. D'Frae wollte vun der Situatioun befreit ginn, wou se keng Wahlfräiheet haten an sinn an enger Situatioun komm, wou se keng Choixfräiheet hunn. (...) Vill Frae ginn duerch hir Hausaarbechten, Studien a kuerzfristeg Aarbecht erschöpft. Den Hoikkala ass der Meenung, datt dës Problemer an de Bezéiungen duerch d'Tatsaach verursaacht ginn, datt Männer keng Frae kënnen droen, déi erfollegräich sinn. Wéi d'Toleranz vun de Leit méi niddereg gëtt, fällt och hir Schwell fir eng Scheedung ze kréien. Finnland huet elo eng Kultur vun Scheedung. (1)
Wat iwwer d'Geschicht an de Status vun de Fraen? Vill attackéieren de chrëschtleche Glawe genee well se behaapten et huet d'Positioun vun de Fraen geschwächt. Dëst Argument stécht awer net un historesch Iwwerleeung. Well, am Verglach mat de Fraen a griicheschen a réimesche Gesellschaften, war d'Positioun vun de Chrëschtfraen däitlech besser. Ee Beispill aus der antiker Welt war d'Verloossung vu Puppelcher. Am Réimesche Räich war et allgemeng Praxis fir Familljeplanung ze engagéieren andeems se Neigebuerenen opginn. Et war besonnesch d'Schicksal vun de Meedercher. Als Resultat gouf d'Relatioun Betrag vu Männer a Fraen verzerrt, an et gëtt geschat datt et ongeféier honnertdrësseg Männer pro honnert Fraen an der réimescher Gesellschaft waren. Allerdéngs huet de chrëschtleche Glawen d'Situatioun geännert an d'Positioun vun de Fraen an der Antikitéit verbessert. Wann d'Chrëschten d'Ofdreiwung an d'Tötung vun Neigebuerenen verbueden hunn, huet et d'Iwwerliewe vu Meedercher beaflosst. D'Meedercher goufen genee sou vill versuergt wéi Jongen. Dëst huet d'Relatiounsbetrag vu Männer a Fraen méi gläichméisseg gemaach. En anert Beispill sinn Kannerhochzäiten an Hochzäiten déi am jonken Alter arrangéiert sinn. An der antiker Gesellschaft war et üblech Meedercher ze zwéngen sech ze bestueden wärend se nach an hirer Pubertéit oder souguer virdrun. De griichesche Cassius Dio, deen d'Réimesch Geschicht geschriwwen huet, sot, datt e Meedchen bereet ass, schonn am Alter vun 12 Joer ze bestueden: " E Meedchen, dat virun hirem 12. Gebuertsdag bestuet gëtt, gëtt e legale Partner op hirem 12. Gebuertsdag ." Christian Glawen beaflosst op eng Manéier déi Fraen erlaabt spéider ze bestueden an hiren eegene Partner wielen. Eist drëtt Beispill betrëfft Witfraen, deenen hir Situatioun an der antiker Welt aarm war (wéi an der moderner Indien, wou Witfra souguer lieweg verbrannt goufen). Si representéiert eng vun de vulnérabelsten a manner gléckleche Gruppen, awer d'Chrëschtentum huet och hiert Liewen verbessert. D'Gemeng gouf opgeruff fir d'Witfraen esou vill ze këmmeren wéi se ëm vernoléissegt Kanner këmmeren. Dëst huet d'Verbreedung vum Chrëschtentum am Réimesche Räich beaflosst. D'Akten an d'Bréiwer, zB, bréngen de Staat vun de Witfraen eraus (Akten 6:1, 1 Tim 5:3-16, James 1:27) Véierten, et gëtt eng Léier am Neien Testament fir Männer, déi hir Frae gär hunn, sou wéi de Christus d'Kierch gär huet. Wann hei eppes negativ vis-à-vis vun de Fraen ass, sollen déi zäitgenëssesch Feministen eis soen, wat domat falsch ass. Ass d'Léift vun engem Mann vis-à-vis vu senger Fra net genau dat wat all Fra an engem Bestietnes wëll?
- (Eph 5:25,28) Männer, gär Är Fraen, sou wéi de Christus och d'Kierch gär huet, a sech selwer dofir ginn huet 28 Also sollten d'Männer hir Fra gär hunn wéi hiren eegene Kierper. Wien seng Fra gär huet, huet sech selwer gär.
Fënneften, et muss am Kapp dréit ginn, datt den Undeel vun de Fraen ënnert den Unhänger vum Jesus ëmmer grouss war. Dëst war de Fall an den éischte Joerhonnerte an doriwwer eraus. Wann de Chrëscht Glawen keng Verbesserung an hirem Liewen bruecht hätt, firwat wier dat geschitt? Firwat waren se un dëser Saach interesséiert wa se woussten datt de Chrëscht Glawen eng Fra ënnerworf huet? De Fakt ass, et huet allgemeng hiert Liewen verbessert. Zousätzlech ass d'Tatsaach datt d'Fraen e groussen Deel a ville chrëschtleche Revivalbeweegunge gespillt hunn. E gutt Beispill ass zB Pentecostal Revival a Salvation Army. D'Fraen hunn eng wichteg Roll gespillt an hunn d'Evangelium op Beräicher verbreet, wou et net genuch Männer gëtt.
De Professer fir Soziologie a Reliounsstudien, Rodney Stark, huet e Buch iwwer de Wuesstum an den Erfolleg vum Chrëschtentum geschriwwen, an hien huet och d'Bedeitung vun de Fraen iwwer d'Verbreedung vum Chrëschtentum analyséiert. Laut Stark war de Status vun de Chrëscht Fraen gutt zënter de fréie Stadien vum Chrëschtentum. Si hu méi héije Status a Schutz wéi zum Beispill hir Matbierger réimesch Schwësteren, deenen hire Status an hirem Deel däitlech méi héich war wéi dee vun de griichesche Fraen. Ofdreiwungen an d'Tötung vun Neigebuerene Puppelcher waren och net an de chrëschtleche Gemeinschaften erlaabt - béid waren streng verbueden. Dofir war d'Chrëschtentum ganz populär bei de Fraen, (Chadwick 1967; Brown, 1988) an huet sech virun allem duerch posch Fraen un hir Mann verbreet.(2)
Donieft ass et ëmsoss ze verleegnen, wat och déi heidnesch Géigner vum Chrëschtentum offen zouginn: datt dës nei Relioun ongewéinlech vill Frae ugezunn huet an datt vill Fraen esou Trouscht aus der Léiere vun der Kongregatioun kruten, datt déi al Reliounen net konnten suergen. Wéi ech erwähnt hunn, huet de Kelsos un de groussen Undeel vu Fraen ënner Chrëschten geduecht als Beweis fir d'Irrationalitéit an d'vulgär Natur vum Chrëschtentum. De Julianus kritiséiert d'Männer vun Antiokia a senger Schrëft Misopogon fir hir Frae hir Besëtzer op "Galileaner" an déi Aarm ze verschwenden, wat leider dozou gefouert huet datt de Christian "Atheismus" ëffentlech Bewonnerung gewonnen huet. A sou weider. Beweiser betreffend fréi Chrëschtentum léisst net direkt Plaz fir Zweifel datt et eng Relioun ass, déi Fraen staark ugezunn hunn an et wier net sou wäit an net sou séier verbreet, wann et net esou vill Fraen hätt. (3)
Wat iwwer dat weiblech Paschtouer an déi negativ Haltung dozou? Vill Chrëschte verstinn aus der Bibel datt dës Matière nëmme fir Männer gehéiert (1 Tim. 3: 1-7; Titus 1: 5-9). Et ass net eng Fro vu Fraen déi als mannerwäerteg ugesi ginn, mee vu Männer a Fraen déi verschidde Rollen hunn. Et ass och wichteg ze notéieren wéi de Jesus geschafft huet. Normalerweis denken d'Leit un de Jesus als gutt, an hie war wierklech gutt. Hien hat männlech a weiblech Unhänger. Wéi och ëmmer, eng wichteg Entdeckung ass datt de Jesus nëmme Männer als Apostel gewielt huet (Matt. 10: 1-4), net Fraen. De Jesus huet de Modell vun de modernen Feministen hei net gefollegt, obwuel hien sécherlech all Leit gär huet, onofhängeg vu Geschlecht. Also firwat oppassen op d'Muster vum Jesus? Den Haaptgrond ass datt de Jesus net nëmme Mënsch war, mee Gott mat der Haaptstad G. Hie war de Gott deen alles erschaf huet an deen aus dem Himmel koum (John 1: 1-3,14). De Jesus huet selwer gesot: " An hie sot zu hinnen: Dir sidd vun ënnen; Ech sinn vun uewen: Dir sidd vun dëser Welt, Ech sinn net vun dëser Welt. 24 Ech hunn Iech dofir gesot, datt Dir an Äre Sënne stierwe wäert: well wann Dir net gleeft datt ech hien sinn, da wäert Dir an Äre Sënne stierwen." (Johannes 8:23,24). Also wann de Jesus de Gott ass, deen d'Muster fir déi éischt Apostelen gesat huet, sollte mir dës Matière net mat engem Schëlleren ignoréieren a behaapten datt et keng Bedeitung huet. Déi, déi haut vun Ongläichheet an dëser Matière schwätzen, schéngen och déi aner Léier ze refuséieren, déi de Jesus erausbruecht huet. Vill vun hinnen gleewen net un d'Häll oder all aner Bibel Basics, déi de Jesus geléiert huet. Si behaapten datt se falsch sinn a mengen datt si méi schlau wéi de Jesus sinn. Ass dat net eng arrogant Haltung? Et kann een esou eng Persoun froen, firwat Dir Member vun enger Ward oder enger Kierch sidd, wann Dir net emol d'Grondlage gleeft, déi de Jesus geléiert huet? Esou Leit si Broutpriister an ähnlech "blanne Leader vun de Blannen" wat et an der Zäit vum Jesus war. wat et an der Zäit vum Jesus war. Op der anerer Säit, wann Dir déi Zort Persoun sidd, déi net averstanen ass an dëser Matière, refuséiert net dat éiwegt Liewen wéinst deem! Gott rifft dech an säin éiwegt Räich, also refuséiert dësen Uruff net wéinst sou eppes!
De Status vun de Kanner.
Du solls e Kand net duerch Ofdreiwung ëmbréngen, an och net erëm ëmbréngen wann et gebuer ass (Epistel vu Barnabas, 19, 5)
Dir däerft d'Fruucht vum Gebärmutter net duerch Ofdreiwung ëmbréngen an Dir sollt de Puppelchen net ermorden dat scho gebuer ass (Tertullian, Apologeticum, 9,8:PL 1, 371-372)
Zweetens huet d'Chrëschtentum d'Mënscherechter vun de Kanner verbessert. Uewen hu mir ausgedréckt wéi d'Verloossung vun ongewollten Neigebuere Puppelcher eng allgemeng Praxis an der antiker Gesellschaft war. Et war üblech an alle soziale Klassen, an d'allgemeng Praxis war de Papp vun der Famill während der éischter Woch vum Liewen vum Neigebuerenen ze entscheeden, ob hien oder hatt dierf liewen. Wann d'Kand e Meedchen war, behënnert oder onerwënscht, gouf hien oder hatt dacks verlooss. E puer verlooss Kanner goufen heiansdo méi spéit opgewuess fir Prostituéiert, Sklaven oder Bettler ze sinn, wat hir vulnérabel Positioun weist. Chrëschtentum huet den Zoustand vun de Kanner verbessert. Als Resultat hunn d'Leit ugefaang hir Gewunnecht ze verloossen, a Kanner goufen als Leit mat enger kompletter Perséinlechkeet a komplette Mënscherechter ugesinn. Verloosse Kanner goufen vun de Stroosse gesammelt a kruten eng nei Chance am Liewen. Schlussendlech gouf och d'Gesetzgebung geännert: 374, an der Zäit vum Keeser Valentinian, gouf d'Verloossung vun de Kanner e Verbriechen.
Sklaverei. Wann de chrëschtleche Glawen d'Positioun vu Fraen a Kanner verbessert huet, huet et och d'Positioun vun de Sklaven verbessert a schlussendlech zum Verschwannen vun dëser Institutioun bäigedroen. Am Réimesche Räich war d'Sklaverei verbreet an och an de griichesche Stadstaaten waren 15-30 Prozent vun de Membere vun der Gesellschaft Sklaven ouni Biergerrechter, awer de Chrëscht Glawen huet d'Situatioun geännert. Vill kritiséieren haut d'Mëttelalter a nennen et Dark Ages, awer et war während där Zäit datt d'Sklaverei aus Europa verschwonnen ass, mat Ausnam vun e puer Peripherieregiounen. Wat iwwer d'Sklaverei vun der neier Zäit? A modernen Zäiten gëtt éierlech vun enger Zäit vun der Opklärung geschwat, awer wéi d'Sklaverei erëm ugefaang huet, war dës Institutioun just während der Opklärung op hirem gréisste. Et war eng donkel Ära fir verschidde Gruppe vu Leit. Wéi och ëmmer, Vertrieder vum Revival Chrëschtentum, wéi Quakers a Methodisten, hunn zum Verbuet vun der Sklaverei an England an anere Länner bäigedroen. Et huet d'Mënscherechter verbessert:
D'Sklaverei huet weider existéiert a gouf am ganzen Zäitalter vun der Opklärung méi verbreet an de véier leschte Joerzéngte vum 18. Joerhonnert . Eréischt um Enn vum Joerhonnert goufen éischt Rechnungen gemaach fir d'Sklaverei a grousse Kolonien ofzeschafen. Eng abolitionistesch Bewegung huet an England ugefaang, déi vun zwou chrëschtleche Sekten, Quakers a Methodisten a Bewegung gesat gouf. No hiren Erklärungen an Uerteeler gouf Sklaverei besonnesch als Sënn ugesinn anstatt eng Aart vu Mënscherechtsverletzung. (4)
Demokratie an d'Stabilitéit vun der Gesellschaft
- (1 Tim 2:1,2) Ech fuerderen dofir, datt fir d'alleréischt Gebed, Gebieder, Fürbitten a Merci fir all Mënsch gemaach ginn; 2 Fir Kinneken, a fir all déi an der Autoritéit sinn; datt mir e rouegt a friddlecht Liewen an all Gottheet an Éierlechkeet féieren.
Den éischte Bréif un den Timothy fuerdert eis op fir Autoritéiten ze bieden, sou datt et zu engem friddleche Liewen féiert. Et ass besser wéi datt et Stéierungen an der Gesellschaft ass, onlimitéiert Diktatur oder konstante Rebellioun géint Herrscher. Et ass besser fir wirtschaftlech an aner Entwécklungen, datt d'Cheffen fir gutt striewen. E puer Geléiert hunn uginn datt et chrëschtlech Missiounsaarbecht ass déi eng positiv Roll an der Entwécklung vun der Demokratie an der Stabilitéit vun der Gesellschaft gespillt huet. Dëst ass an afrikaneschen an asiateschen Länner gesi ginn. Wou et aktiv Missiounsaarbecht gouf, ass d'Situatioun haut besser wéi a Beräicher, wou den Impakt vun de Missionäre manner oder net existéiert huet. Et stellt sech a Saache vir, wéi d'Tatsaach, datt d'Wirtschaft an de Missiounsberäicher haut méi entwéckelt ass, d'Gesondheetssituatioun relativ besser ass, d'Kannerstierflechkeet ass manner, d'Korruptioun manner, d'Alphabetiséierung méi heefeg an den Zougang zu Bildung méi einfach wéi an anere Beräicher. An Europa an Nordamerika huet déi selwecht Entwécklung an der Vergaangenheet stattfonnt, an de chrëschtleche Glawen huet sécherlech och en Impakt dran.
Wëssenschaftler: Missiounsaarbecht huet d'Demokratie agefouert
Dem Robert Woodberry, dem Assistentprofesser op der Texas University no, wier den Impakt vun de Protestanten hir Missiounsaarbecht an den 1800er an am Ufank vun den 1900er op d'Entwécklung vun der Demokratie méi bedeitend wéi ursprénglech geduecht. Anstatt eng kleng Roll an der Entwécklung vun der Demokratie ze hunn, haten d'Missionären e wesentlechen Deel an villen afrikaneschen an asiatesche Länner. Christianity Today Magazin erzielt iwwer dës Saach. De Robert Woodberry huet d'Relatioun tëscht Missiounsaarbecht an de Faktoren, déi d'Demokratie beaflossen, bal 15 Joer studéiert. No him, do wou protestantesch Missionären en zentrale Afloss haten. Do ass d'Wirtschaft haut méi entwéckelt an d'Gesondheetssituatioun ass relativ vill besser wéi an de Beräicher, wou den Afloss vun de Missionäre méi kleng oder net existéiert. An de Beräicher mat prevalent Missionärgeschicht ass d'Kannerstierflechkeet am Moment méi niddereg, et gëtt manner Korruptioun, Alphabetiséierung ass méi heefeg an d'Ausbildung ass méi einfach, besonnesch fir Fraen. Dem Robert Woodberry no waren et speziell déi protestantesch Revival Chrëschten déi e positiven Effekt haten. Am Géigesaz, Staat beschäftegt Klerus oder kathoulesch Missionäre virun den 1960er hunn net en ähnlechen Impakt. Protestantesch Missionäre ware fräi vun der Kontroll vun der Regierung. "Een zentrale Stereotyp an der Missiounsaarbecht ass datt et mam Kolonialismus ass. - - Wéi och ëmmer, protestantesch Aarbechter, déi net vun der Regierung finanzéiert goufen, hunn ëmmer kritesch op de Kolonialismus reagéiert”, seet Woodberry zu Christianity Today. Déi laangfristeg Aarbecht vu Woodberry huet Luef kritt. Ënner anerem huet de Fuerschungsprofesser Philip Jenkins vun der Baylor University déi folgend iwwer dem Woodberry seng Fuerschung bemierkt: "Ech hu wierklech probéiert Lücken ze fannen, awer d'Theorie hält. Et huet e groussen Afloss op déi weltwäit Fuerschung iwwer Chrëschtentum. Geméiss dem Christianity Today Magazin iwwer zéng Studien hunn dem Woodberry seng Erkenntnisser verstäerkt. (5)
Kriminalitéit a seng Quantitéit
- (Matt 22:35-40) Dunn huet ee vun hinnen, deen en Affekot war, him eng Fro gestallt, hie gefrot a gesot: 36 Meeschter, wat ass dat grousst Gebot am Gesetz? 37. De Jesus sot zu him: Du solls den Här däi Gott mat Ärem ganzen Häerz a mat Ärer ganzer Séil a mat Ärem ganze Verstand gär hunn. 38 Dëst ass dat éischt a grousst Gebot. 39 An déi zweet ass wéi et, Du solls dengem Noper gär wéi Iech selwer . 40 Op dësen zwee Geboter hänkt d'ganz Gesetz an d'Prophéiten .
- (Luke 18:20,21) Dir kennt d'Geboter , Maacht net Ehebriech, Maacht net ëm, Net klauen, Net falsch Zeien, Éier Äre Papp an Är Mamm. 21 An hie sot: Dat alles hunn ech vu menger Jugend u behalen.
- (Rom 13:8,9) Schold kee Mënsch eppes, mee een aneren gär hunn: fir deen en aneren gär huet, huet d'Gesetz erfëllt. 9 Dofir solls du net Ehebriech maachen, du solls net ëmbréngen, du solls net klauen, du solls kee falschen Zeien droen, du solls net begëngen; a wann et en anert Gebot gëtt, gëtt et kuerz an dësem Spréch verstanen, nämlech: Dir sollt Ären Noper gär wéi Iech selwer.
Den Niveau vun der Kriminalitéit huet en Impakt op d'Mënscherechter. Wat manner Kriminalitéit ass, wat méi wahrscheinlech eng Gesellschaft stabil ass a keng Ongerechtegkeete fir anerer gemaach ginn. Wat ass den Impakt vum Chrëscht Glawen op Kriminalitéit? Wann et echt ass, soll et zu enger positiver Verännerung vun der Persoun bäidroen an Ongerechtegkeet fir anerer reduzéieren. Vill beschwéieren iwwer d'Béisen vun de Gesellschaften, awer d'Evangelium an den Opruff zur Berouegung (cf. dem Jesus seng Wierder, Luke 13: 3: "... awer, ausser Dir berouegt, wäert Dir all och ëmgoen.) ass eng positiv Kraaft fir Ännerung. Zousätzlech, de gréisste Gebot iwwer d'Léift vum Noper, begleet vun anere Geboter, wäert d'Kriminalitéit reduzéieren. Wou en Noper gär a geschätzt ass, gëtt et kee falsche Wee géint hien. Déi richteg Behandlung vun engem Noper ass d'Basis fir d'Kriminalitéit ze reduzéieren. Also wann eng Persoun vu Gott beréiert gëtt, sollt et eng positiv Ännerung an him bréngen. Düster a batter Persoune kënne méi positiv ginn, den Sucht ass fäeg hiren Drogenverbrauch an Déifstall ze stoppen. A gambler gewënnt Interessi aner wéi Spiller, oder engem Terrorist kann terroristesch Aktivitéit stoppen. Si sinn Ännerungen déi e positiven Impakt op d'Liewe vu sech selwer an anerer kënnen hunn. E klengt Beispill weist wéi Gott d'Liewe vu ville verännere kann. D'Beispill weist wéi grouss Zuel vu Leit intern geännert hunn. D'Beschreiwung staamt aus dem 19. Joerhonnert a vum Charles G. Finney sengem Buch Ihmeellisiä herätyksiä .
Ech hu gesot datt d'moralesch Situatioun duerch dës Erhuelung immens geännert huet. D'Stad war nei, wirtschaftlech räich an entreprise awer voller Sënn. D'Bevëlkerung war besonnesch intelligent an ambitiéis, awer wéi d'Erhuelung duerch d'Stad geschwächt ass andeems se grouss Leit vu senge bemierkenswäertste Leit, Männer a Fraen, op d'Konversioun bruecht hunn, ass et eng ganz wonnerbar Ännerung betreffend Uerdnung, Fridden a Moral geschitt. Ech hat e Gespréich mat engem Affekot vill Joer méi spéit. Hie war an dëser Revival ëmgewandelt a war Generalprocureur a Kriminalfäll. Wéinst dësem Büro waren d'Kriminellstatistiken him grëndlech vertraut. Hien huet iwwer d'Zäit vun dëser Erhuelung gesot: "Ech hunn d'Dokumenter vum kriminellen Gesetz iwwerpréift an eng iwwerraschend Tatsaach gemierkt: wärend eis Stad no den Zäiten vun der Revival dräimol méi grouss gewuess ass, ass et net emol en Drëttel vun den Ukloe wéi et virdru waren. Sou wonnerbaren Effekt huet d'Erhuelung op eis Gesellschaft. "(...) (...) Souwuel ëffentlech wéi perséinlech Oppositioun huet sech no an no ofgeholl. Zu Rochester wousst ech näischt doriwwer. D'Erléisung hat seng eege grouss Visite, d'Erhuelunge ware sou mächteg a si sou wäit geplënnert, an d'Leit haten Zäit fir sech selwer an d'Resultater vun hinnen an esou engem Mooss kennenzeléieren, datt se gefaart hunn, sech ze widderstoen wéi virdrun. D'Priester hunn se och besser verstanen, an déi Béis waren iwwerzeegt datt si Handlunge vu Gott waren. Dës Iddi vun hinnen gouf bal heefeg, sou kloer war déi vernünfteg Natur vun de Conversiounen, sou wierklech transforméiert, "nei Kreatiounen", waren d'Konverter, sou eng grëndlech Ännerung geschitt souwuel an Individuen wéi an der Gesellschaft, a sou permanent an onbestreideg waren d'Fruucht.
Wat iwwer de Feeler vun der Kierch? Vill Atheisten kënnen argumentéieren datt de chrëschtleche Glawen keng positiv Verännerung bréngt, a si kënnen op Dausende vun Ongerechtegkeeten weisen, déi am Numm vu Gott gemaach goufen, iwwer d'Joerhonnerte. Op där Basis si si sécher datt et kee Gott gëtt. Si soen: "Ass et net absurd u Gott ze gleewen, wann esou vill Ongerechtegkeet a sengem Numm gemaach gouf?" Allerdéngs huelen dës Leit net Rechnung
• datt déi Ongerecht d'Kinnekräich vu Gott net ierwen: Wësst Dir net datt déi Ongerecht d'Kinnekräich vu Gott net ierwen? Gitt net täuscht ... (1 Kor 6:9) • datt de Jesus refuséiert Ongerechtegkeeten ze bekennen: An da wäert ech hinnen zouginn, Ech hunn dech ni kannt: gitt vu mir, Dir, déi Ongerechtegkeet schafft. (Matt 7:23) • datt de Jesus, de Johannes de Baptist an d'Apostelen d'Berouegung verkënnegt hunn. De Jesus sot och datt "awer, ausser Dir berouegt, wäert Dir all och ëmkommen" (Luke 13:3). • datt de Jesus gewarnt huet géint d'Schwäert ze gräifen an opgefuerdert Feinde gär ze hunn (Matt 26:52, 5:43,44). • Vill ignoréieren och dem Paul seng Wierder, an deenen hie vun de grausame Wëllef gewarnt huet, déi no sengem Depart kommen. Dës Wierder vum Paul weisen gutt d'Entwécklung vun der Geschicht. Si beschreiwen d'Joerhonnerte an d'Ongerechtegkeeten, déi am Numm vu Gott gemaach goufen, déi stattfonnt hunn. Et ass onméiglech ze verleegnen datt de Paul net richteg war. Zousätzlech huet de Paul gewisen datt Doten géint de Mënsch kënne bestätegen. Hie konnt och selwer zu aneren soen: "Bridder, sief mir zesummen Unhänger, a markéiert déi, déi wandelen, sou datt Dir eis fir e Beispill hutt." , Phil 3:17.
- (Akten 20:29-31) Well ech weess dat, datt no mengem Depart schlëmm Wëllef ënnert Iech erakommen, déi d'Stéck net spueren. 30 Och aus Iech selwer solle Männer opstoen, déi pervers Saache schwätzen, fir Jünger no hinnen ze zéien. 31 Dofir kuckt op, an erënnert drun, datt ech am Laf vun dräi Joer net opgehalen hunn all Nuecht an Dag mat Tréinen ze warnen.
- (Tit 1:16) Si bekennen datt si Gott kennen; awer a Wierker verleegnen se him, si sinn abominabel, an ongehoorend, an all gutt Aarbecht veruerteelt.
Educatioun an Alphabetiséierung sinn net direkt mat de Mënscherechter verbonnen, mä Länner an deenen et einfach Zougang zu Bildung an Alphabetiséierung ass, hunn normalerweis och Fortschrëtter gemaach an de Mënscherechter. Also wéi ass de chrëschtleche Glawen mat dem Thema bezunn? Vill hunn hei eng blann Fleck. Si wëssen net, datt vill vun de schrëftleche Sproochen an Europa an an anere Länner - wéi och vill Schoulen an Universitéiten - aus dem Afloss vum chrëschtleche Glawe gebuer sinn. Zum Beispill, hei a Finnland, huet de Mikael Agricola, de Reformer vu Finnland an de Papp vun der Literatur, dat éischt ABC-Buch gedréckt wéi och dat Neit Testament an Deeler vun anere Bicher vun der Bibel. D'Leit hu geléiert duerch se ze liesen. A villen aneren Natiounen an der westlecher Welt ass d'Entwécklung duerch en ähnleche Prozess stattfonnt:
Chrëschtentum erstallt déi westlech Zivilisatioun. Wann d'Unhänger vum Jesus als liichtschwaache jiddesche Sekt bliwwe wieren, hätte vill vun iech ni geléiert wéi se liesen an de Rescht hätt aus handkopéierte Schrëftrulle gelies. Ouni Theologie mat Fortschrëtter a moralescher Gläichheet, wier d'ganz Welt am Moment an engem Zoustand, wou net-europäesch Gesellschaften ongeféier an den 1800er waren: Eng Welt mat enger Onmass Astrologen an Alchemisten, awer ouni Wëssenschaftler. Eng despotesch Welt ouni Universitéiten, Banken, Fabriken, Spektakelen, Kamäiner a Pianoen. Eng Welt, wou déi meescht Kanner virum Alter vu fënnef Joer stierwen a wou vill Fraen un der Gebuert stierwen - eng Welt déi wierklech am "Däischter Zäitalter" géif liewen. Eng modern Welt ass nëmmen aus chrëschtleche Gesellschaften entstanen. Net am islamesche Räich. Net an Asien. Net an enger „weltlecher“ Gesellschaft – well esou eppes net existéiert. (6)
Och d'Spideeler sinn net direkt mat de Mënscherechter verbonnen, mä si verbesseren de Status an d'Wuelbefannen vun de Leit. An dësem Beräich huet de chrëschtleche Glawen eng grouss Roll gespillt, well vill Spideeler (och d'Rout Kräiz) aus hirem Afloss gebuer goufen. Gott-gegebene Léift vum Noper an e Wonsch Leit ze hëllefen sinn am Hannergrond vun de meeschte Spideeler:
Am Mëttelalter hunn d'Leit, déi zum Uerden vum Hellege Benedikt gehéieren, alleng a Westeuropa iwwer zweedausend Spideeler ënnerhalen. Dat 12. Jorhonnert war an deem Sënn bemierkenswäert bedeitend, besonnesch do, wou den Johanniteruerden operéiert war. Zum Beispill gouf 1145 zu Montpellier dat grousst Spidol vum Hellege Geescht gegrënnt, wat séier den Zentrum vun der medizinescher Erzéiung an dem Medezinzentrum vu Montpellier am Joer 1221 gouf. Nieft der medezinescher Versuergung hunn dës Spideeler fir den Hongereg Iessen gesuergt a sech ëm Witfraen a Weese Kanner gekëmmert, an Almosten ausginn un déi, déi se gebraucht hunn. (7)
E puer Beispiller aus Afrika weisen d'Bedeitung vum Chrëscht Glawen. Vill kritiséieren d'Missiounsaarbecht, awer et huet grouss Ännerung a Stabilitéit an afrikanesch Gesellschaften bruecht. Als Resultat huet d'Wirtschaft och ugefaang ze wuessen an de Liewensstandard vun de Leit ass eropgaang. Déi éischt vun de Kommentaren ass vum Nelson Mandela. Déi lescht gouf vum Matthew Parris geschriwwen, e bekannte britesche Politiker, Autor a Journalist an The Times, mam Titel "Als Atheist, Ech gleewen wierklech datt Afrika Gott brauch", an ënner der Ënnertitel, "Missionären, net Subventiounen, sinn d'Léisung fir de gréisste Problem vun Afrika - de zerstéierende passive Geescht vu Leit." De Parris war zu dëser Conclusioun komm nodeems hien als Kand a verschiddenen afrikanesche Länner gelieft huet an no enger extensiv Rees iwwer de Kontinent gemaach huet. Hie selwer ass en Atheist, awer bemierkt datt d'Missiounsaarbecht positiv Auswierkungen huet. Nëmme sozial Aarbecht oder d'Deelen vum technesche Wëssen ass onwahrscheinlech erfollegräich, awer wäert de Kontinent op eng béiswëlleg Kombinatioun vun Nike, engem Hexendokter, engem Handy an engem Dschungelmesser verloossen.
Matthew Parris: Et huet mech inspiréiert, mäi verschwannende Glawen an der Philantropie vun Entwécklungslänner erneiert. Wéi och ëmmer, d'Rees a Malawi huet och eng aner Perceptioun erfrëscht, eng déi ech mäi ganzt Liewen probéiert hunn ze verbannen, awer et ass eng Observatioun déi ech zënter menger Kandheet an Afrika net vermeide konnt. Et verwiesselt meng ideologesch Konzepter, refuséiert haartnäckeg meng Weltbild ze passen, an huet meng wuessend Iwwerzeegung datt et kee Gott gëtt. Elo, als gewinnt Atheist, sinn ech iwwerzeegt vun deem enormen Impakt deen de Chrëscht Evangelismus an Afrika huet - komplett getrennt vu weltleche biergerlechen Organisatiounen, Regierungsprojeten, an internationalen Hëllefsefforten. Dës sinn einfach net genuch. Educatioun an Unterrécht eleng sinn net genuch. An Afrika ännert d'Chrëschtentum d'Häerzer vun de Leit. Et bréngt spirituell Ännerung. Rebirth ass real. Ännerung ass gutt. ... Ech géif soen et ass schued datt d'Erléisung Deel vum Package ass, awer béid wäiss a schwaarz Chrëschten, déi an Afrika schaffen, heelen déi Krank, léiere Leit ze liesen a schreiwen; an nëmmen déi sekulariséiert Persoun kéint e Missiounsspidol oder Schoul kucken a soen datt d'Welt ouni et besser wier ... D'Verbreedung vum chrëschtleche Evangelium aus der afrikanescher Equatioun ze huelen kann de Kontinent un der Barmhäerzegkeet vun der nefarescher Kombinatioun verloossen: Nike, den Hexendokter, den Handy an de Machete.
Gesondheet a Wuelbefannen
- 1 (John 3:11) Fir dëst ass de Message, deen Dir vun Ufank un héieren hutt, datt mir eis gär hunn.
- (1 Peter 2:17) 17 Éier all Männer . Léift der Brudderschaft. Angscht Gott. Éier de Kinnek.
Gesondheet a Wuelbefannen sinn Themen déi no bei de Mënscherechter sinn. Besonnesch mental Wuelbefannen hänkt ganz vun anere Leit of, dat heescht, wéi mir op d'Behuele vun aneren vis-à-vis vun eis selwer reagéieren. Am Allgemengen, wann e Kand en ënnerstëtzend Wuesstumsëmfeld, Frënn a léiwen Elteren huet, wäert hien oder hatt héchstwahrscheinlech zu engem Erwuessene wuessen, dee sech selwer an anerer akzeptéiert. Seng / Hir Séil a Geescht si gutt well hien oder hatt geschätzt a beléift gouf. Dat selwecht gëllt natierlech fir Erwuessener. Och si sinn gutt wann se ugeholl a geschätzt ginn. Wat ass den Impakt vum Chrëscht Glawen op mental Gesondheet? An dësem Beräich hu mir kloer Instruktioune kritt; mir sollen eis Nopere gär hunn a jidderee respektéieren, wéi zB déi fréier Verse weisen. Et huet eng gutt Basis fir mental Gesondheet an och fir Mënscherechter. Wéi och ëmmer, d'mënschlech Wuelbefannen hänkt och vu kierperlechen, net nëmme mentale Faktoren of. Wann hien Iessen feelt, wann hien a schlecht Gesondheet ass oder keng Behandlung kritt wann hien krank ass, reduzéiert dat d'Wuelbefannen. Dës Saache geschéien dacks net a Gesellschaften, déi d'Mënscherechter vun aneren net respektéieren. Wat ass d'Leedung vun der Bibel wann et ëm Leit a schwéiere Liewenssituatiounen geet? Et gëtt e Räichtum vu Léier a Versen iwwer dëst Thema op der Säit vum Neien Testament. Si erschéngen an der Léier vu Jesus an den Apostelen. Si fuerderen eis fir Leit ze hëllefen, déi aarm, krank oder a Schwieregkeeten sinn. Deen eenzege Problem ass datt mir se lues si fir se ëmzesetzen. Eise Glawen ass net ëmmer praktesch genuch sou datt et op eis Noperen ausdeet:
- (Mark 14:7) 7 Well Dir hutt déi Aarm ëmmer bei Iech, a wann Dir wëllt, kënnt Dir hinnen gutt maachen: awer mir hutt Dir net ëmmer.
- (1 John 3:17,18) Mä wien huet dës Welt d'Gutt, a gesäit säi Brudder brauchen, an zougemaach seng bowels vun Matgefill aus him, wéi wunnt d'Léift vu Gott an him? 18Meng kleng Kanner, loosst eis net a Wuert gär hunn, weder an der Zong; awer an der Dot an an der Wourecht.
- (James 2: 15-17) Wann e Brudder oder Schwëster plakeg ass, an deeglech Iessen ass, 16 An ee vun iech sot zu hinnen: Gitt a Fridden, sief dir waarm a gefëllt; trotzdem gitt Dir hinnen net déi Saachen, déi dem Kierper noutwendeg sinn; wat profitéiert et? 17 Och esou de Glawen, wann et keng Wierker huet, ass dout, eleng.
- (Tit 3:14) 14 A loosst eis och léieren, gutt Wierker fir néideg Notzungen z'erhalen, datt se net onfruchtbar sinn.
Wéi och ëmmer, e puer hunn déi fréier Bibel Léier gefollegt. Als Resultat si vill chrëschtlech karitativ Organisatiounen entstanen. Zum Beispill gouf d'Rout Kräiz gebuer wéi e waarmhäerzege Chrëscht, den Henri Dunant, d'Situatioun vun de Blesséierten um Schluechtfeld gesinn huet an ugefaang Weeër ze entwéckele fir et ze léisen. D'Florence Nightingale, e fromme Chrëscht, dee souwuel militäresch wéi och allgemeng medizinesch Versuergung reforméiert huet, huet och an der selwechter Regioun operéiert. Och bekannt sinn de William Booth, Grënner vun der Rettungsarméi, an Eglantyne Jebb, Grënner vu Save the Children. Déi lescht Organisatioun ass entstanen wéi de Jebb nom Éischte Weltkrich fir hongereg Zentraleuropäesch Kanner geschafft huet. Ee Beispill vun der Praktikitéit vum Glawen ass den John Wesley, deen e bekannte Priedeger a Papp vun der Methodistbewegung am 18. Joerhonnert war. Ënnert sengem Afloss konnt England eng real sozial Erneierung mat bedeitende politeschen, sozialen a wirtschaftleche Verbesserungen erliewen. Si hunn d'Ongerechtegkeet an d'Aarmut vun der Gesellschaft reduzéiert, d'Liewensstandard vun Dausende vu Leit erhéicht. Den Historiker J. Wesley Bready huet souguer geschat datt d'Reformbewegung vun de Wesley Bridder verhënnert huet datt England an eng ähnlech Revolutioun a Gewalt dreift, déi a Frankräich stattfonnt huet:
Dem Wesley säi Message huet d'Verständlechkeet vum Evangelium betount. Et war net genuch fir d'mënschlech Séil gerett ze ginn, awer och de Geescht, Kierper a mënschlech Liewensraum hu missen änneren. Dank dem Wesley seng Vue war seng Aarbecht a Groussbritannien vill méi wéi Evangelismus. Hien huet eng Apdikt opgemaach, eng Librairie, eng gratis Schoul, en Ënnerstand fir Witfraen, an ass opgestan fir géint d'Sklaverei ze widderstoen laang ier de William Wilberforce, de bekanntste Géigner vun der Sklaverei, gebuer gouf. De Wesley huet zivil a reliéis Fräiheet gefördert an d'Leit erwächt fir ze kucken wéi brutal déi Aarm entzu goufen. Hien huet Spinn- an Handwierksatelier opgeriicht an huet och selwer Medezin studéiert fir den Bedierfnesser ze hëllefen. Dem Wesley seng Efforten hunn zu verbesserte Rechter vun den Aarbechter gefouert, souwéi d'Entwécklung vu Sécherheetsreglementer op den Aarbechtsplazen. De fréiere britesche Premier David Lloyd George sot, datt fir méi wéi honnert Joer d'Methodisten déi dominant Leader vun der Gewerkschaftsbewegung waren. ... De Robert Raikes huet op d'Iddi komm, Sonndesschoulen unzefänken, well hien de Kanner vun den Aarbechter d'Méiglechkeet wollt an d'Schoul ze goen. Anerer betraff vum Wesley Revival reforméiert Weesenhaiser, mental Spideeler, Spideeler a Prisongen. D'Florence Nightingale an d'Elizabeth Fry sinn zum Beispill bekannt fir d'Entwécklung an d'Moderniséierung vun der medizinescher Versuergung an dem Prisongssystem. (10)
References:
1. Pirjo Alajoki: Naiseus vedenjakajalla, p. 21,22 2. Mia Puolimatka: Minkä arvoinen on ihminen?, p. 130 3. David Bentley Hart: Ateismin harhat (Atheist Delusions: The Christian Revolution and its Fashionable Enemies), p. 224,225 4. Pekka Isaksson & Jouko Jokisalo: Kallonmittaajia ja skinejä, p. 77 5. Matti Korhonen, Uusi tie 6.2.2014, p. 5 6. Rodney Stark: The victory of reason. How Christianity led to freedom, capitalism and Western Success. New York, Random House (2005), p. 233 7. David Bentley Hart: Ateismin harhat (Atheist Delusions: The Christian Revolution and its Fashionable Enemies), p. 65 8. Lennart Saari: Haavoittunut planeetta, p. 104 9. Parris, M., As an atheist, I truly believe Africa needs God, The Times Online, www.timesonline.co.uk, 27 December 2008 10. Loren Cunningham / Janice Rogers: Kirja joka muuttaa kansat (The Book that Transforms Nations), p. 41
|
Jesus is the way, the truth and the life
Grap to eternal life!
|
Other Google Translate machine translations:
Millioune Joer / Dinosaurier /
Mënschlech Evolutioun? |
