|
|
|
This is a machine translation made by Google Translate and has not been checked. There may be errors in the text. On the right, there are more links to translations made by Google Translate. In addition, you can read other articles in your own language when you go to my English website (Jari's writings), select an article there and transfer its web address to Google Translate (https://translate.google.com/?sl=en&tl=fi&op=websites).
Ko te karakia whakapakoko i roto i a Ihirama me i Meka
Pānuihia pehea te maha o nga toenga o te karakia whakapakoko i mua i te Ihirama i roto i te Ihirama hou. Ko te nuinga o ratou e hono ana ki te haerenga ki Meka
He Mahometa koe, kua oti te haerenga ki Mecca, kei te whakaaro ranei koe ki te mahi pera? Mena he tangata pera koe, maau tenei tuhinga. Ko tenei tuhinga e pa ana ki nga timatanga o Ihirama, me te pehea e pa ana ki te karakia whakapakoko. Ko te tahi mea e kia whakakahore maha Mahometa pono, e ki ana kahore he karakia whakapakoko i roto i Ihirama. Tera râ, e tapaohia e te vai ra i roto i te rima o te pou o Ihirama, te tereraa i Mecca, e rave rahi mau tuhaa i taaihia i te haamoriraa idolo. E pa ana ki nga ahuatanga kua puta ke i te karakia tawhito o nga Arapi i mua i te wa o Ihirama me Muhammad. Kua riro mai ratou ki roto i a Ihirama o enei ra. Ki te kore koe e whakapono ki tenei, me panui koe i nga rarangi e whai ake nei. Te haamori mau ra anei outou i te Atua hoê ana‘e aore ra e taata turu mau anei outou e e pee i te haamoriraa idolo tahito ia rave ana‘e outou i te hahaereraa i Mecca? Ko nga hononga ki te karakia whakapakoko o mua me nga mahi haereere o naianei kei roto, hei tauira, nga mea kei te raarangi.
• Ko Mecca te haerenga haerenga • Te haereraa i te hiero e rave rahi taime • Te kihi, te pa ki te kohatu pango • Ko nga tangata karakia o nga atua etene i Mecca i kiia ko Hanif • Te patu kararehe • Te hīkoi ki Maunga Arafat • Te toro ki nga puke o Safa me Marwa
Ko Mecca te haerenga o te haerenga . Ko Mecca te haerenga mo te haereere i ahu mai i nga mahi o mua. E ere roa ’tu teie peu i te fanauraahia na roto ia Muhammad, ua matau atoa râ te feia haamori idolo e te mau Arabia i te haere i te hoê â oire i te pae Arabian Peninsula. I uru ratou ki nga mahi karakia i te temepara o Kaaba me te karakia ki nga whakapakoko 360 i roto i te temepara. Ko te mea e rite ana ki te haerenga o tenei wa, i roto i era atu mea, he rite tonu te kaupapa o to ratou haerenga, i huaina ratou he hanif, he rite tonu ta ratou mahi i nga wahanga o te haerenga i enei ra. Ko nga mahi o naianei e pa ana ki Meka he tino rite ki nga mahi o mua. Ko taua whanaketanga o mua i haere tonu tae noa ki a Muhammad, nana nei i tiaki te wahi tapu i te wa e 360 tonu nga whakapakoko, ka whakatau ki te kati i te pa ki nga tangata katoa engari ki te hunga e mau ana ki te whakapono Ihirama. I tupu te reira i roto i te tau 630, engari tonu i muri i tenei, mau Muhammad te karakia tawhito me te karakia whakapakoko - mahi e kua ora ki tenei ra. Ko Sahih Bukhari, he kohinga o te hadith, e whakau ana me pehea te korero a Ihirama ki te karakia whakapakoko i roto i te temepara o Kaaba. E 360 whakapakoko i karakiatia:
I mua i te wa o Muhammad, kua aro te karakia whakapakoko o nga iwi Arapi ki te whare tapu o te Kaaba i Mecca. Ko nga tikanga a Ihirama e whakapumau ana e 360 nga atua i karakiatia ki Meka: "Ka kii a Abdullah bin Masud, 'I te taenga mai o te Poropiti ki Meka, e 360 nga whakapakoko huri noa i te Kaaba'" (Sahih Bukhari) (1)
Te hikoi huri noa i te temepara o Kaaba. Ko te hononga tuatahi ki te karakia whakapakoko tawhito ko te haerenga ki Meka. Ko te waahi tuarua o te rite ko te hikoi huri noa i te temepara o Kaaba. I tenei ra ka taiawhiotia e nga Mahometa te Kaaba e whitu nga wa, he waahanga ano tenei o te karakia whakapakoko me te haerenga manene: ahakoa ka taiawhio nga tangata i te temepara, ka whakaute ki a ia, ka kihi i te kohatu mangu i tetahi taha. Ko enei nga mea e rite ana ki te haereere ki Meka o naianei. No reira, ko koutou e mahi ana i enei mahi manene, kei te whai i nga tikanga o te hunga karakia whakapakoko o mua, kua whakawhitia ki te Ihirama o enei ra. I tua atu, ko etahi atu korero o mua e whakaatu ana i te haerenga o nga tangata o etahi atu waahi ki etahi atu whare tapu me nga kohatu, penei i te Temepara Kaaba. Kua whakahuahia tenei e nga kaituhi korero Kariki. Te faaite ra te faahitiraa i muri nei i te hoê â peu i matauhia i roto i te haamoriraa idolo tahito.
Ka mau nga tangata o Quraish hei atua mo ratou ko Hubal te ingoa, i tu i te taha o te puna i roto i te temepara o te temepara o Kaaba. I koropiko ano ratou ki a Isaf raua ko Naila i te taha o Zamzam, te wahi i patu whakahere ai ratou... I tangohia e nga Arapi, i tua atu i te Kaaba, nga taghut me nga whare karakia i whakanuia e ratou. He whare karakia enei i whakanuia e ratou penei i te Kaaba, a he kaitiaki tatau me o ratou ake kaitiaki. I hoatu e nga Arapi he whakahere ki a ratou pera i ta ratou i mahi ai ki te Kaaba, a huri noa i a ratou pera me ta ratou i mahi i te Kaaba. I patua ano e ratou nga kararehe e tata ana ki enei waahi. (2)
Te kihi i te kohatu pango. Ko tetahi hononga i waenganui i te karakia whakapakoko o mua me te haerenga o naianei ki Meka ko te kihi me te pa o te kohatu pango i roto i te temepara o Kaaba. Ko nga Arapi ano i nga ra o mua ki te kihi i tenei kohatu me te karakia hei atua i mua i nga ra o Muhammad. Ko te kowhatu pango te mea tino whakanuia i roto i te whare tapu o mua me te kaupapa o te karakia karakia. I karakia ano nga Bedouin me etahi atu kohatu i mua noa atu i te wa o Ihirama me Muhammad. Na ko te tino miharo ko nga Mahometa i enei ra ka kihi i tetahi kohatu i whakamahia i mua ki te karakia whakapakoko. Me pehea e taea ai e koe te penei me te Mahometa mena ko te kohatu mangu te kaupapa matua o te karakia whakapakoko o mua? He aha koe i mau tonu ai i nga tikanga tawhito o te karakia whakapakoko?
Hou a Mahometa, ua haamori te mau Arabia e rave rahi mau atua, e e au paha ta ratou haapaoraa i te tiaturiraa o te mau nunaa Semite na mua ’tu. (…) Ko nga atua tino nui e kaha ana ki te karakia ko nga atua wahine a Allat, al-Uzza, me Manat i kiia pea he tamahine na Allah, ahakoa kaore ano te ao atua o mua i te Ihirama i whakarite i a ia ano ki roto i te ahua tino ataahua. (…) Taa ê atu i te mau atua e haamorihia ra, e au ra e te vai ra to te mau opu tataitahi i to ratou iho atua. Ko te atua o Meka pea he atua iti-mohiotia (marama) a Hubal e ai ki nga tikanga tuku iho i karakiatia i roto i te temepara o Kaaba i mua i te whanautanga o Ihirama. I tua atu i nga atua tuturu, ka karakiatia nga kohatu tapu, nga puna, me nga rakau. Ko te karakia kohatu he tino tikanga mo nga Bedouins o mua-Islamic, na nga puna Kariki ano i korero tenei. Ko nga kowhatu he mea hanga maori, he ahua taratara ranei. I karakia nga Bedouin ki nga kohatu toka me nga kohatu i mauria e ratou. Ko te kowhatu pango o Kaaba i karakiatia ano i te wa o mua i te Ihirama. (3)
Ko te temepara o Kaaba me tana kohatu pango he waahanga nui o nga mahi whakapono a Ihirama. Ka kitea ano hoki i te mea e inoi ana nga Mahometa e anga atu ana ki Meka. He hononga tenei ki te whakapono ka taea e te kohatu mangu te mahi hei takawaenga mo te inoi? Mena ka whakaarohia tenei, ki te mea ranei he mea nui te huarahi o te inoi, ka ahu atu ki a Mecca me te kohatu mangu hei taonga mo te karakia whakapakoko. Kaore ranei i te penei? He rereke ano tenei i te karakia Karaitiana o mua, i reira ka taea e tatou te korero noa ki te Atua o tatou awangawanga (Phil 4: 6: Kaua e manukanuka ki tetahi mea; engari i nga mea katoa ma te inoi me te inoi me te Whakawhetai kia whakapuakina o koutou tono ki te Atua.). Kare he aha te huarahi o te inoi. Na te aha nga Mahometa i whakaae ai ki te kihi i te kohatu mangu me etahi atu mahi e rite ana ki te karakia whakapakoko? He uaua tenei ki te mohio. Ko te korero e whai ake nei he korero ake mo te kaupapa. Ko nga tikanga a Ihirama e kii ana ko nga tikanga katoa o naianei penei i te haereere ki Meka, Ramadan, te huri haere i te Kaaba, te kihi i te kohatu pango, te rere i waenga i a Saf me Marwa, te aki i a Hatana me te inu mai i te puna o Zamzam no nga tauiwi.
I muri i te taiawhio i te Kaaba e whitu nga wa, ka tere nga tangata karakia ki nga whakapakoko e tohu ana i a Hatana i waho o Meka ka akina ki te kohatu. Ki tenei kawa i hono tata ano ki te oma e whitu nga wa i waenganui i nga maunga o Safa me Marw. I tata ratou ki te whare Korāna matua o Meka. E wha rau mita te tawhiti i waenganui i nga maunga. Ko te Koran e whakaatu ana ko tenei tikanga rere i mua i a Ihirama. I to Mahometa ui maere ia Muhammad no te aha ratou i pee ai i teie peu etene, ua farii oia i te hoê pahonoraa na Allah:
Nana! Ko Safa me Marwa tetahi o nga Tohu o Allah. Na, ki te taiawhiotia e te hunga e haere ana ki te Whare (Kaaba) i te Waa, i etahi atu wa ranei, kare he hara mo ratou. (Suura 2:158)
He nui nga tangata i huihui ki Meka ki te karakia ki nga atua i whakanohoia ki roto, ki tetahi taha ranei o te whare kua hipokina ki te kakahu pango. Ko ia iwi, tangata takitahi ranei i tae mai ki te taone nui ka taea te whiriwhiri i tetahi atua e paingia ana e ratou mai i a Kaaba. Ua riro teie mau tere hahaereraa i te hoê moni maitai no te opu Quraish, o tei tiai e ei tiaau i te hiero (…) He maha nga whakaaro mo te aha i waiho ai e Muhammad enei tikanga etene ki a Ihirama. Ko tetahi take pea i waiho e ia kia noho pai ki te iwi o Quraish, na te mea kaore enei tikanga i whakatuma tika i a Ihirama, i whakakahore ranei i a Allah. I te tahuri ano nga iwi o Quraish ki nga Mahometa i muri i te raupatutanga o Meka, ko ratou, hei kaitiaki mo te Kaaba, i whiwhi moni pai ia tau mai i nga manene i tae mai ki Meka. Ko te mohio ki te takenga mai o nga tikanga etene o naianei ka waiho hei pono whakama mo te hunga e hiahia ana ki te whakakahore i nga whakaaturanga i homai e te hitori. (4)
He kowhatu pango me te hononga ki te karakia marama . I tuhia i runga ake ko te kihi o te kohatu pango me etahi atu tikanga o naianei o te haerenga a Ihirama i puta i roto i te karakia whakapakoko i mua noa atu i a Muhammad. Ua farii o Muhammad i teie mau peu etene ei tuhaa no te mau haapaoraa Ihirama. Ko tetahi hononga ki nga wa o mua ko te tohu o te marama. Ko nga iwi o te Middle East ki te karakia ki te marama, te ra, me nga whetu. Kua kitea he toronaihi marama i runga i nga mano tini o nga aata, o te oneone, o nga oko, o nga amu, o nga whakakai, me era atu taonga. E pa ana ki te maha o nga karakia o te marama. I whakapono ano te hunga karakia ki Meka kua whakataka te kohatu mangu mai i te rangi e te atua marama a Hubal (tirohia nga korero o mua!). Heoi ano, na Muhammad ake ano tenei whakaaro i whakarereke, no te mea i whakapono ia na te anahera a Kapariera i tono mai te kohatu mai i Pararaiha me te mea he ma te kohatu i te tuatahi engari kua huri ki te pango na runga i nga hara o te iwi. I tika a Muhammad, he meteorite noa ranei i taka ki te whenua? Kaore e taea te whakamatau i tenei inaianei. Ko te korero e whai ake nei ka haere tonu mo te kaupapa ano, ara ko te karakia ki te kowhatu pango, me te whakapono i ahu mai tenei kohatu i te marama, a na te atua marama a Hubal i whakataka mai i te rangi. I runga i nga tuanui o nga whare karakia o enei ra, kei te whakamahia tonu te toronaihi marama, e maumahara ana ki nga karakia whakapakoko o mua; penei i te kihi o te kohatu mangu me etahi atu tikanga o te haereere.
Kaore i rite ki nga Pahia - na Zoroastrian i whakaako - i karakia ki te Ra hei nohoanga mo te Runga Rawa me te hono i te pai ki te marama me te ahi, me te kino ki te pouri, ko nga Arapi o aua ra i karakia ki te Marama. Ki tetahi Pahia e noho ana i te whenua o nga maunga teitei, i powhirihia pea te wera o te Ra engari ki tetahi Arapi o te mania o te koraha, he kaipatu te Ra, ka kawea mai e te Marama te tomairangi me te pouri i muri i te wera o te wera me te marama kanapa. E ai ki nga korero a nga tauiwi, i whakaponohia na Hopara, te Atua o te Marama, i tuku te kohatu pango o Kaaba mai i te Rangi. I kiia he tapu i mua noa atu i a Ihirama, ka karakiatia e te hunga haereere me te hunga haere i whakapono he atua ano te Marama. (5)
He korero ano mo te kaupapa ano. E whakaatu ana i te hononga o te karakia matua o nga iwi o te Rawhiti ki te karakia ki te marama, te ra me nga whetu. I te wa kei runga te marama o te marama i runga i te tuanui o nga whare karakia maha, he korero mo te karakia whakapakoko o mua:
Ko Al-Hadis (Pukapuka 4, Upoko 42, Nama 47) kei roto te korero whakamiharo a Muhammad: "I korero a Abu Razin al-Uqaili: I ui ahau: E te Karere a Allah: Ka kite nga tangata katoa i te ra o te aranga i to ratou Ariki i roto i tona ahua tuwhera? 'Ae,' ka whakahoki ia. Ka patai ahau: He aha te tohu o tenei i roto i tana hanganga? Ka mea ratou: Aue, Abu Razin. E ere anei te ite ra outou tata‘itahi i te ava‘e i roto i te anaana o te marama i roto i to outou hoho‘a.” Ko tenei irava he tohu he tohu te marama mo Allah. Kua whakaatuhia e te rangahau:
• He whakapakoko Arapi a Allah mo nga rau tau. "Ko ia te Ariki o koutou me o koutou matua (Surah 44: 8). Ko te Atua o nga Arapi me o ratou tupuna ehara rawa i te Atua o Aperahama, o Ihaka, o Hakopa, ko IHOWA Ihowa, engari ko Allah. • Ko te marama te tohu o Allah. • I huaina a Allah ko te Atua o te Marama.
(...) Te farii nei te mau aivanaa o te mau haapaoraa no te pae Tooa o te râ i te Bibilia e ua taaihia te haapaoraa tumu a te mau taata no te pae Hitia o te râ i Ropu i te haamoriraa i te ava‘e, te mahana, e te mau fetia. He maha nga mano o nga aata, o te oneone, o nga oko, o nga whakakai, o nga whakakai, me era atu taonga i kitea e nga tohunga o mua, kei a ratou te toronaihi o te marama. E korero ana mo te karakia whanui mo te marama. Kei roto i nga tuhinga o nga papa paru i kitea i roto i nga keri whaipara tangata nga korero mo nga patunga i tukuna ki te marama. Ka patai pea tetahi he aha i tu tonu ai te toronaihi o te marama ki runga i nga tuanui o nga whare karakia i enei ra. Ko te tohu o te Atua, ko te tikanga, i whakanohoia ki runga i nga tuanui i runga i te ahua o nga Karaitiana i tuu i te ripeka i roto i o raatau whare karakia hei tohu mo te whakaoranga i mahia e te Karaiti. No te mea e peu matauhia te haamoriraa i te ava‘e i te pae Hitia o te râ no Ropu, e feia haamori atoa te mau Arabia i te ava‘e. I hanga ano he whare tapu, Kaaba, mo te Atua Marama. He whare karakia motuhake, ko te kohatu pango i taka mai i te Marama, i kihi a Muhammad i te raupatutanga o Meka. (6)
Ko te whakakitenga a Muhammad mo nga atua wahine e toru . Ko nga korero i runga ake nei i korerohia mo te karakia whakapakoko i Meka me te haerenga ki reira. Ua tapaohia e mea matauhia te ohi ofa‘i ereere, te haavîraa i te Kaaba, e te tahi atu mau huru haamoriraa idolo i Mecca i mua i te tau o Ihirama. I whakaae a Muhammad ki a ratou i roto i te Ihirama hou. No reira, kei te mahia tonu aua momo karakia whakapakoko. Ei Mahometa, mea maitai ia ui oe ia oe iho, te rave ra anei oe i te hoê â huru haamoriraa idolo i te roaraa o te tereraa i Mecca ta te feia haamori idolo tahito i rave i te mau senekele i mairi a‘enei? Na ka neke tatou ki runga ki tetahi atu mea e pa ana ki a Muhammad me te karakia whakapakoko. Ko e pā ana ki te pera-ka karanga i nga irava Hatana, ie te Koran irava 53:19,20. Ka tirotirohia e tatou a muri ake nei. E ai ki nga korero tuku iho, ko enei irava, e whakaatu ana i nga atua wahine e toru i karakiahia e nga Arapi (Allat, al-Uzza, me Manat), i te tuatahi ka whakauruhia he tohutoro e whakaatu ana i enei atua wahine he momo takawaenga. I etahi atu kupu, ko enei irava i riro ia Muhammad i akiaki i nga tangata ki te tahuri ki nga atua etene. Na enei irava, kua rite nga tangata o Meka ki te whaki ko Muhammad te Poropiti. E whakaponohia ana he ahua e whai ake nei. Ko te whiti kua mukua kua tohua ki roto i te maia:
Kua kite koe i a Allata, i a Uza, i a Manat, te tuatoru? " He tangata rangatira enei, a ka taea te tumanako ki a raatau inoi."
Ko te mea nui mo tenei, ehara i te mea he mea hanga na te hunga o waho, engari kua korerohia e nga puna tuatahi o Ihirama. Ko enei puna tuatahi me o ratou kaituhi kaore i whakakahore i te mana o Muhammad hei poropiti. Ua faahitihia te reira e te mau Mahometa paieti mai ia Ibn Ishag, Ibn Sa'd e Tabari, e te taata papai i muri a‘e i te parau no te Qur’an Zamakhshari (1047-1143). He tino uaua ki te whakapono kua korero ratou mo te keehi mei kore ratou i whakaaro he pono. Ko te mea ano ka whakamaramatia i roto i te korero e whai ake nei, e pa ana ki tetahi korero a tetahi imam mo te Qur'an. E whakaatu ana me pehea te whakarereketanga o tenei waahanga i roto i te Qur'an no te mea kaore i roa ka whiwhi a Muhammad i tetahi whakakitenga hou ki te rereke. E whakaatu ana hoki i te meka e pehea ana te Qur'an i runga i nga whakakitenga me nga kupu i riro mai i a Muhammad. Ko te mea nui,
Ka whakamarama a Imam El- Syouty i te Sura 17:74 o te Koran i roto i tana korero e whai ake nei: "E ai ki a Muhammad, te Tama a Kaab , te whanaunga o Karz , te poropiti a Muhammad i korero i te Sura 53 tae noa ki te taenga mai ki te waahi, ka mea, 'Kua kite koe i a Allat raua ko Al-Uzza (he atua nga tauiwi) ka taea e te rewera te kii i enei korero mo te Mahometa. Na, mai i nga kupu a Mahometa, ka tapiritia he irava ki te Koran . I tino pouri te Poropiti a Muhammad mo ana kupu, tae noa ki te whakatenatena a te Atua ki a ia ki te kupu hou, "He pera ano i nga wa o mua, i te tukunga atu o matou i te karere, i te poropiti ranei, i tukuna e Hatana ana ake hiahia ki a ratou, engari na te Atua i muru, na Hatana i whakananu mo ratou, katahi ka whakapumau i tana ake tohu, kei te mohio te Atua, te mohio." (Sura 22:52.) Na tenei Sura 17: 73-74 e kii ana: "A he pono i whakaaro ratou kia tahuri ke atu koe i nga mea i whakakitea e matou ki a koe, kia hangai koe ki a matou i tua atu i tera, a ka tino tango ratou i a koe hei hoa. A me i kore kua oti koe te whakatu e matou, kua tino tata koe ki te anga atu ki a ratou; (7)
Ko te korero e whai ake nei e korero ana mo te kaupapa kotahi, nga irava a Hatana. E whakaatu ana ko tenei mea ehara i te mea hanga noa na te hunga o waho, engari kua korerohia e nga puna tuatahi o Ihirama me te ahua o Muhammad ki te whakaae ki te karakia whakapakoko. Kaore nga kaituhi i whakakahore i te uara o Muhammad hei poropiti:
Ko te take o nga Irava a Hatana he tino take whakama mo nga Mahometa puta noa i nga rau tau. Inaa, ka whakamarumaru i te katoa o te kerēme a Muhammad mo ia he poropiti. Mena i taea e Hatana te tuku kupu ki roto i te waha o Muhammad me te whakaaro i a ia he karere na Allah, ko wai te mea kaore a Hatana i whakamahi i a Muhammad hei kaikorero mona i etahi atu wa ano? … He uaua ki te mohio, pehea me te take i hangahia ai he korero pera, me pehea hoki me te aha o nga Mahometa pono penei i a Ibn Ishag , Ibn Sa'd me Tabari, me te kaituhi o muri mai o te tuhi korero o te Koran, Zamakhsari (1047-1143) – he uaua ki te whakapono kare ia i kii ko te genu. I konei, me etahi atu waahi, ko nga taunakitanga o nga punawai Ihirama o mua ka tino kaha. Ahakoa Ka taea te whakamarama i nga kaupapa i tetahi atu marama, ko te hunga e hiahia ana kia haere atu te tauira o nga Irava a Hatana, kaore e taea te whakakahore i te meka ko enei waahanga o te oranga o Muhammed ehara i te mea hanga na ona hoariri, engari ko nga korero mo ratou i ahu mai i nga tangata, i tino whakapono a Muhammed he poropiti a Allah. (8)
He aha te whakatau i runga ake nei? Ka kite tatou he tangata koha a Muhammad. Ua pi‘o oia i mua i te taata i to ’na fariiraa i te mau irava e turu ra i te haamoriraa i te mau idolo e toru e o te nehenehe e faataehia. Ko nga puna tuatahi o Ihirama e korero ana mo nga mahi a Muhammad, no reira ehara i te mea he mea hanga na nga tangata o waho. Ko Muhammad ano hoki i muri i te mea ko te mahi tawhito o te karakia whakapakoko, i mahia i Meka mo nga rau tau, i whakawhitia tata ki te ahua rite ki a Ihirama. Kei roto i tenei ko nga mea kua whakahuahia i runga ake nei, penei i te haereere ki Mecca, nga tangata e huri haere ana i te temepara, te kihi, te pa ranei ki te kohatu mangu, te patu kararehe, te haere ki Maunga Arafat, me te toro ki nga pukepuke o Safa me Marwa. I whakapumautia e Muhammad enei mahi karakia whakapakoko tawhito katoa.
References:
1. Martti Ahvenainen: Islam Raamatun valossa, p. 20 2. Ibn Hisham: Profeetta Muhammadin elämäkerta, p. 19 3. Jaakko Hämeen-Anttila: Johdatus Koraaniin, p. 28 4. Martti Ahvenainen: Islam Raamatun valossa, p. 23,24 5. Anthony Nutting: The Arabs, pp. 17,18 6. Martti Ahvenainen: Islam Raamatun valossa, pp. 244,2427. Ismaelin lapset, p. 14 8. Robert Spencer: Totuus Muhammadista (The Truth About Muhammad: Founder of the World’s Most Intolerant Religion) p. 92,93
|
Jesus is the way, the truth and the life
Grap to eternal life!
|
Other Google Translate machine translations:
E hia miriona tau / mokoweri / kukuwhatanga
tangata? |
