This is a machine translation made by Google Translate and has not been checked. There may be errors in the text.

On the right, there are more links to translations made by Google Translate.

In addition, you can read other articles in your own language when you go to my English website (Jari's writings), select an article there and transfer its web address to Google Translate (https://translate.google.com/?sl=en&tl=fi&op=websites).

የክርስትና እምነት እና ሰብአዊ መብቶች

የክርስትና እምነት እንዴት የሰዎችን ሰብአዊ መብቶች እና ሁኔታዎች እንዳሻሻለ ያንብቡ

(1ኛ ቆሮ 6፡9) ዓመፀኞች የእግዚአብሔርን መንግሥት እንዳይወርሱ አታውቁምን? አትሳቱ …

(2 ጢሞ 2:19) 19 ነገር ግን። ጌታ ለእርሱ የሆኑትን ያውቃል የሚል ማኅተም ያለበት የእግዚአብሔር መሠረት የጸና ነው። የክርስቶስን ስም የሚጠራ ሁሉ ከኃጢአት ይራቅ ።

- (ማቴ 22፡35-40) በዚያን ጊዜ ከእነርሱ አንዱ ሕግ አዋቂ ሊፈትነው እንዲህ ሲል ጠየቀው።

36 መምህር ሆይ፥ ከሕግ ማንኛይቱ ትእዛዝ ታላቅ ናት?

37.ኢየሱስም ። ጌታ አምላክህን በፍጹም ልብህ በፍጹም ነፍስህም በፍጹም አሳብህም ውደድ አለው።

38 ታላቂቱና ፊተኛይቱ ትእዛዝ ይህች ናት።

39 ሁለተኛይቱም ይህን ትመስላለች፡— ባልንጀራህን እንደ ራስህ ውደድ ።

40 በእነዚህ በሁለቱ ትእዛዛት ላይ ሕጉ ሁሉ ነቢያትም ተሰቅለዋል።

( ማቴዎስ 7:12 ) እንግዲህ ሰዎች ሊያደርጉላችሁ የምትወዱትን ሁሉ እናንተ ደግሞ እንዲሁ አድርጉላቸው፤ ሕግም ነቢያትም ይህ ነውና።

በዘመናዊው ምዕራብ ካሉት አመለካከቶች አንዱ እግዚአብሔርን እና የክርስትና እምነትን መካድ ማለት የሞራል እና የባህል እድገት ማለት ነው. ዋጋ ያላቸው ሊበራል ሰዎች እና ለተፈጥሮአዊ የዓለም እይታ የተጋለጡ ሰዎች አንድ ሰው እግዚአብሔርን ሲያስወግድ ዓለም በጣም የተሻለች እንደምትሆን ያስቡ ይሆናል። ወደ ነፃነት፣ ወደ ሥልጣኔ፣ ወደ ፍትሐዊ ማኅበረሰብ፣ እና ምክንያታዊነት ወደሚገኝበት ቦታ ይመራል። ቢያንስ የክርስትናን እምነት የሚቃወሙ ሰዎች ይህን ያህል ያስባሉ።

ብዙዎች በክርስትናና በአምላክ ስም የተፈጸሙ ስህተቶችን ከአምላክ ክህደት የመነጨ ወይም የኢየሱስና የሐዋርያቱ ትምህርቶች ያልተፈጸሙ መሆናቸውን ሳያውቁ ሊያነሱ ይችላሉ። የኢየሱስና የሐዋርያት ትምህርት ስለተከተላቸው ሳይሆን ስላልተከተላቸው ነው። ይህ ጠቃሚ ልዩነት በብዙ የክርስትና እምነት ተቺዎች አልተረዳም።

ግን እንዴት ነው? የክርስትና እምነት በሰብአዊ መብት እና በሰብአዊ ክብር ላይ አወንታዊ ወይም አሉታዊ ተጽእኖ ነበረው?

ይህንንም የሴቶችን ደረጃ፣ ማንበብና መጻፍ፣ የሥነ ጽሑፍ ቋንቋ መወለድ፣ ትምህርት ቤቶችና ሆስፒታሎች መመስረትን ከመሳሰሉት ጥቂት ምሳሌዎች አንፃር እንመለከታለን። የክርስትና እምነት በብዙ አካባቢዎች እንዴት በጎ ተጽዕኖ እንዳሳደረ ያሳያሉ። እነዚያ የክርስትና እምነት ትልቅ ሚና የተጫወተባቸው አገሮች ሰዎች በጣም የሚመረጡባቸው አገሮችም ናቸው። በእነሱ ውስጥ የሰብአዊ መብቶች እና የኢኮኖሚ ሁኔታዎች በአጠቃላይ ከሌሎች ቦታዎች የተሻሉ ነበሩ.

የክርስትና እምነት የሴቶችን አቋም አዳክሟል ወይስ አሻሽሏል? በመጀመሪያ ክርስትና በሴቶች ደረጃ ላይ ስላለው ጎጂ ውጤት አንዳንዶች እንደሚናገሩት ለሴቶች ደረጃ ትኩረት መስጠት ጥሩ ነው. በክርስትና እምነት ላይ የአባቶች አባትነት ነው ብለው የሴቶችን አቋም አዳክመዋል። ይህ ውንጀላ በተለይ በሴትነት እንቅስቃሴ አባላት እና ሌሎች ተመሳሳይ አስተሳሰብ በወሰዱ ሰዎች ላይ ቀርቧል። እነዚህ ሰዎች የሴትነት ደረጃ የተመካው ልክ እንደ ወንድ (ለምሳሌ ሴት ክህነት) በተግባሯ ላይ ነው እንጂ ለራሷ ብቁ መሆኗ እና በተለይም በክርስቶስ በኩል አይደለም። በዚህ አተያይ የሴት ዋጋ የሚለካው ከወንድ ጋር ባላት መመሳሰል ብቻ እንጂ በሴትነቷ ብቻ አይደለም።

ነገር ግን ሴቶችን እንወክላለን የሚሉ የሴቶች ንቅናቄ አባላት ፅንስ ለማስወረድ አጥብቀው የሚገፋፉ መሆናቸው እርስ በርሱ የሚጋጭ ነው። እውነተኛ ሴትነት ልጅን በእናት ማህፀን ውስጥም ሆነ ውጭ መግደልን አያካትትም። ይልቁንም በእናት እና በልጆች መካከል ያለው የጠበቀ ግንኙነት እና ልጆችን መንከባከብ ጤናማ ሴትነት ነው. የወቅቱ የሴቶች ንቅናቄ መሪዎች ረስተውታል።

በሴትነት እንቅስቃሴ ከፍተኛ እንቅስቃሴ ወቅት የተከሰተው ሌላው ችግር ነጠላ እናቶች ቁጥር መጨመር ነው. ይህ ደግሞ አሁን ባለው ትውልድ ውስጥ የክርስትና መርሆች እና የጋብቻ ዘላቂነት ሲቀሩ በጣም የተለመደ ሆኗል. ብዙ ሴቶች አሁን ካለው የሴትነት እንቅስቃሴ ዘመን በፊት ከነበሩት የበለጠ ሸክም ውስጥ ናቸው። ሁኔታቸው እንዲባባስ እንጂ አልረገበም።

ተዋናይ እና ደራሲ Eppu Nuotio እና ተመራማሪ ቶሚ ሆይካላስለ ወንድና ሴት ግንኙነት ግራ መጋባትን ተወያዩ. ሆይካላ ለምን የኒውክሌር ቤተሰብ መበታተን የጀመረው ሴቶች ብዙ መብት ሲያገኙ ነው ያስገርማል። ፊንላንድ በቅርቡ ስዊድን እንደገጠማት ተመሳሳይ ሁኔታ እንደሚገጥማት ያምናል: በጣም የተለመደው የቤተሰብ ቅርጽ ነጠላ እናት እና አንድ ልጇ ናቸው. ሴቶች የመምረጥ ነፃነት ከሌላቸው እና የመምረጥ ነፃነት በሌለበት ሁኔታ ውስጥ ከገቡበት ሁኔታ ለመላቀቅ ይፈልጉ ነበር. (...) ብዙ ሴቶች በቤት ውስጥ በሚሰሩት ስራ፣ በመማር እና በአጭር ጊዜ ስራ ተዳክመዋል። Hoikkala እነዚህ በግንኙነት ውስጥ ያሉ ችግሮች የተፈጠሩት ወንዶች ስኬታማ ሴቶችን መሸከም ባለመቻላቸው ነው የሚል አስተያየት አለው። የሰዎች መቻቻል እየቀነሰ ሲመጣ፣ ለመፋታት ያላቸው ገደብ ይቀንሳል። ፊንላንድ አሁን የፍቺ ባህል አላት። (1)

ታሪክ እና የሴቶች ደረጃስ? ብዙዎች በክርስትና እምነት ላይ ጥቃት የሚሰነዝሩት የሴቶችን አቋም አዳክሟል ስለሚሉ ነው።

ይሁን እንጂ ይህ መከራከሪያ ከታሪካዊ ግምት ጋር የሚስማማ አይደለም. በግሪክ እና በሮማውያን ማህበረሰቦች ውስጥ ካሉ ሴቶች ጋር ሲነጻጸር፣ የክርስቲያን ሴቶች አቋም በጣም የተሻለ ነበር።

ከጥንታዊው ዓለም አንዱ ምሳሌ ሴት ልጆችን መተው ነው። በሮማ ኢምፓየር አዲስ የተወለዱ ሕፃናትን በመተው በቤተሰብ ምጣኔ ውስጥ መሳተፍ የተለመደ ነበር። በተለይ የልጃገረዶቹ እጣ ፈንታ ነበር። በዚህ ምክንያት የወንዶች እና የሴቶች ግንኙነት መጠን የተዛባ ሲሆን በሮማውያን ማህበረሰብ ውስጥ ከመቶ ሴቶች መቶ ሠላሳ ወንዶች እንደሚኖሩ ይገመታል ።

ይሁን እንጂ የክርስትና እምነት ሁኔታውን ቀይሮ የሴቶችን አቀማመጥ በጥንት ጊዜ አሻሽሏል. ክርስቲያኖች ፅንስ ማስወረድ እና አዲስ የተወለዱ ሕፃናትን መግደልን ሲከለክሉ የሴቶችን ሕልውና ነካ። ልጃገረዶች ልክ እንደ ወንድ ልጆች እንክብካቤ ይደረግላቸው ነበር. ይህም የወንዶች እና የሴቶች ግንኙነት መጠን የበለጠ እንዲሆን አድርጓል።

ሌላው ምሳሌ የልጅ ጋብቻ እና ጋብቻ በለጋ እድሜያቸው የተደራጁ ናቸው. በጥንታዊው ማህበረሰብ ውስጥ፣ ልጃገረዶች በጉርምስና ወቅት ወይም ከዚያ በፊትም ቢሆን እንዲያገቡ ማስገደድ የተለመደ ነበር። የሮማውያንን ታሪክ የጻፈው ግሪካዊው ካሲየስ ዲዮ፣ አንዲት ልጅ ገና በ12 ዓመቷ ለማግባት ዝግጁ መሆኗን ተናግሯል:- “ አንዲት ልጅ 12 ^ኛ ልደቷን ከማግኘቷ በፊት ያገባች ሴት በ12 ^ዓመቷ ሕጋዊ አጋር ትሆናለች ። የክርስትና እምነት ሴቶች በኋላ እንዲጋቡ እና የራሳቸውን አጋር እንዲመርጡ በሚያስችል መንገድ ተጽዕኖ አሳድሯል.

ሦስተኛው ምሳሌያችን በጥንታዊው ዓለም ሁኔታቸው ድሃ የነበረችውን ሴት መበለቶችን ይመለከታል (እንደ በዘመናዊቷ ህንድ ሴት መበለቶች በሕይወት ተቃጥለዋል)። እነሱ በጣም ተጋላጭ ከሆኑ እና ብዙ ዕድለኛ ቡድኖች መካከል አንዱን ይወክላሉ፣ ነገር ግን ክርስትና ሕይወታቸውንም አሻሽሏል። ማህበረሰቡ የተዘነጉ ህጻናትን የመንከባከብን ያህል ባልቴቶችን እንዲንከባከብ ጥሪ ቀርቧል። ይህም በሮም ግዛት ውስጥ የክርስትናን መስፋፋት ነካ። የሐዋርያት ሥራ እና መልእክቶች፣ ለምሳሌ የመበለቶችን ሁኔታ ያመጣሉ (ሐዋ. 6፡1፣ 1ጢሞ 5፡3-16፣ ያዕ 1፡27)

አራተኛ፣ ክርስቶስ ቤተክርስቲያንን እንደወደደ ባሎች ሚስቶቻቸውን የሚወዱ በአዲስ ኪዳን ውስጥ ትምህርት አለ። እዚህ በሴቶች ላይ አሉታዊ ነገር ካለ, የዘመኑ ፌሚኒስቶች ችግሩ ምን እንደሆነ ሊነግሩን ይገባል. አንድ ወንድ ለሚስቱ ያለው ፍቅር ሴት ሁሉ በትዳር ውስጥ የምትፈልገውን አይደለምን?

(ኤፌ 5:25, 28) ባሎች ሆይ፥ ክርስቶስ ደግሞ ቤተ ክርስቲያንን እንደ ወደዳት ስለ እርስዋ ራሱን አሳልፎ እንደ ሰጠ ሚስቶቻችሁን ውደዱ።

28 እንዲሁም ወንዶች ሚስቶቻቸውን እንደ ገዛ ሥጋቸው ሊወዱአቸው ይገባቸዋል። ሚስቱን የሚወድ ራሱን ይወዳል.

አምስተኛ፣ በኢየሱስ ተከታዮች መካከል ያለው የሴቶች ቁጥር ምንጊዜም ትልቅ እንደሆነ መታወስ አለበት። በመጀመሪያዎቹ መቶ ዘመናት እና ከዚያም በኋላ የነበረው ሁኔታ ይህ ነበር። የክርስትና እምነት በሕይወታቸው ውስጥ መሻሻል ባያመጣ ኖሮ ይህ ለምን ይሆን ነበር? የክርስትና እምነት ሴትን እንደተገዛ ካወቁ ለምን በዚህ ነገር ፍላጎት ነበራቸው? እውነታው ግን በአጠቃላይ ህይወታቸውን አሻሽሏል. በተጨማሪም፣ እውነታው ሴቶች በብዙ የክርስቲያን መነቃቃት እንቅስቃሴዎች ውስጥ ትልቅ ሚና ተጫውተዋል። ጥሩ ምሳሌ የሚሆነው ለምሳሌ የጴንጤቆስጤ ሪቫይቫል እና ሳልቬሽን ሰራዊት ነው። ሴቶች ትልቅ ሚና ተጫውተዋል እና በቂ ወንዶች በሌሉበት አካባቢ ወንጌልን አስፍተዋል።

የሶሺዮሎጂ እና የሀይማኖት ጥናት ፕሮፌሰር ሮድኒ ስታርክ ስለ ክርስትና እድገት እና ስኬት መጽሃፍ የጻፉ ሲሆን ሴቶች በክርስትና መስፋፋት ላይ ያላቸውን ጠቀሜታ ተንትነዋል። እንደ ስታርክ ገለጻ፣ ከክርስትና መጀመሪያ ደረጃዎች ጀምሮ የክርስቲያን ሴቶች ደረጃ ጥሩ ነበር። ከፍ ያለ ማዕረግና ጥበቃ ነበራቸው፣ ለምሳሌ ከሮማውያን እህቶቻቸው ጋር ሲነፃፀሩ፣ እነሱም በእነርሱ በኩል ከግሪክ ሴቶች በእጅጉ የላቀ ነበር። በክርስቲያን ማህበረሰቦች ውስጥ ፅንስ ማስወረድ እና አዲስ የተወለዱ ሕፃናትን መግደል አይፈቀድም - ሁለቱም በጥብቅ የተከለከሉ ናቸው። ስለዚህም ክርስትና በሴቶች ዘንድ በጣም ታዋቂ ነበር (ቻድዊክ 1967፣ ብራውን፣ 1988) እና በተለይም በብልግና ሴቶች ወደ ባሎቻቸው ተዛመተ።(2)

ከዚህም በተጨማሪ የክርስትና ተቃዋሚዎችም እንኳ ይህ አዲስ ሃይማኖት ብዙ ሴቶችን ይስብ እንደነበርና ብዙ ሴቶች በጉባኤው ትምህርት መጽናኛ እንዳገኙና የቀድሞዎቹ ሃይማኖቶች ሊያቀርቡት የማይችሉት መሆኑን መካድ ከንቱነት ነው። እንደገለጽኩት፣ ኬልሶስ በክርስቲያኖች መካከል ያለውን ሰፊ መጠን ያለው ሴቶች ለክርስትና ኢ-ምክንያታዊነት እና ጸያፍነት እንደ ማስረጃ አድርጎ አስቦ ነበር። ጁሊያኖስ የአንጾኪያን ሰዎች በቅዱስ መጽሃፉ ሚሶፖጎን ሚስቶቻቸው “በገሊላውያን” እና በድሆች ላይ ንብረታቸውን እንዲያባክኑ በመፍቀዳቸው ነቅፏቸዋል፣ ይህም በሚያሳዝን ሁኔታ ክርስቲያናዊ “አምላክ የለሽነት” በሕዝብ ዘንድ ተወዳጅነትን እንዲያገኝ አድርጓል። እናም ይቀጥላል. የጥንት ክርስትናን የሚመለከቱ ማስረጃዎች ሃይማኖት ስለመሆኑ ለመጠራጠር በቀጥታ ቦታ አይተዉም። ሴቶችን በከፍተኛ ሁኔታ የሚስብ እና ብዙ ሴቶች ባይኖሩት ኖሮ በስፋት ባልተስፋፋ እና በፍጥነትም አይሆንም። (3)

ስለ ሴት ክህነት እና ለእሱ ያለው አሉታዊ አመለካከትስ? ብዙ ክርስቲያኖች ይህ ጉዳይ የሰዎች ብቻ እንደሆነ ከመጽሐፍ ቅዱስ ተረድተዋል (1ጢሞ. 3፡1-7፤ ቲቶ 1፡5-9)። ጥያቄው የሴቶች የበታች ተደርገው መታየት ሳይሆን የወንዶችና የሴቶች ሚና የተለያየ ነው። ኢየሱስ እንዴት እንደሠራም ልብ ማለት ያስፈልጋል። ብዙውን ጊዜ ሰዎች ኢየሱስን ጥሩ አድርገው ይመለከቱታል፣ እሱም በእርግጥ ጥሩ ነበር። ወንድ እና ሴት ተከታዮች ነበሩት። ሆኖም፣ አንድ ጠቃሚ ግኝት ኢየሱስ ወንዶችን ብቻ እንደ ሐዋርያነት መምረጡ ነው (ማቴ. 10፡1-4)፣ ሴቶችን ሳይሆን። ኢየሱስ ምንም እንኳን ጾታ ምንም ይሁን ምን ሰዎችን ሁሉ ቢወድም የዘመናችንን ፌሚኒስቶች ሞዴል አልተከተለም።

ታዲያ ኢየሱስ የተወውን ምሳሌ ለምን ትኩረት መስጠት አለብህ? ዋናው ምክንያት ኢየሱስ ሰው ብቻ ሳይሆን ዋና ከተማው ጂ ያለው አምላክ ነው። ሁሉን የፈጠረ እና ከሰማይ የመጣው አምላክ ነው (ዮሐ. 1፡1-3፣14)። ኢየሱስ ራሱ እንዲህ ብሏል፡- “ እናንተ ከታች ናችሁ እኔ ከላይ ነኝ እናንተ ከዚህ ዓለም ናችሁ እኔ ከዚህ ዓለም አይደለሁም። 24 ስለዚህ አልኋችሁ በኃጢአታችሁ ትሞታላችሁ። እኔ እንደሆንኩ ባታምኑ በኃጢአታችሁ ትሞታላችሁ። ( ዮሐንስ 8:23, 24 )

እንግዲያው ኢየሱስ የመጀመሪያዎቹን ሐዋርያት አርአያ ያደረገ አምላክ ከሆነ ይህን ጉዳይ ምንም ትርጉም እንደሌለው በመናገር ዝም ማለት የለብንም። በዛሬው ጊዜ በዚህ ጉዳይ ላይ ስለ እኩልነት የሚናገሩ ሰዎች ኢየሱስ ያወጣቸውን ሌሎች ትምህርቶችም የሚቃወሙ ይመስላል። ብዙዎቹ በሲኦል ወይም ኢየሱስ ያስተማራቸውን ሌሎች የመጽሐፍ ቅዱስ መሠረታዊ ሥርዓቶች አያምኑም። እነሱ ሐሰተኛ ነን ብለው ከኢየሱስ የበለጠ ጥበበኞች እንደሆኑ አድርገው ያስባሉ። ይህ የትምክህተኝነት አመለካከት አይደለምን? ኢየሱስ ያስተማረውን መሰረታዊ ነገር እንኳን ካላመንክ ለምን እንደዚህ አይነት ሰው መጠየቅ ትችላለህ? እንደነዚህ ያሉት ሰዎች የዳቦ ካህናት እና ተመሳሳይ "የዕውሮች አለቆች" በኢየሱስ ዘመን የነበረው. በኢየሱስ ዘመን የነበረው።

በሌላ በኩል፣ በዚህ ጉዳይ ላይ የማትስማሙ ዓይነት ከሆኑ፣ በዚህ ምክንያት የዘላለምን ሕይወት አትክዱ! እግዚአብሔር ወደ ዘላለማዊው መንግስቱ እየጠራህ ነው፣ ስለዚህ ይህን ጥሪ በእንደዚህ አይነት ነገር አትቀበል!

የሕጻናት ደረጃ.

ሕፃን በውርጃ አትግደል ከተወለደም በኋላ አትግደለው (የበርናባስ መልእክት 19፣5)

የሆድ ፍሬን በውርጃ አትግደል እና ቀድሞ የተወለደውን ሕፃን አትግደል (ቴርቱሊያን፣ አፖሎጌቲኩም፣9፣8፡PL 1፣ 371-372)

በሁለተኛ ደረጃ, ክርስትና የልጆችን ሰብአዊ መብቶች አሻሽሏል. ከዚህ በላይ፣ ያልተፈለጉ አዲስ የተወለዱ ሕፃናትን መተው በጥንታዊው ማህበረሰብ ውስጥ እንዴት የተለመደ ተግባር እንደነበረ ገልፀናል። በሁሉም የህብረተሰብ ክፍሎች ውስጥ የተለመደ ነበር, እና አጠቃላይ ልምምዱ የቤተሰቡ አባት አዲስ የተወለደው ሕፃን በህይወት የመጀመሪው ሳምንት ውስጥ እሱ ወይም እሷ መኖር ይፈቀድላቸው እንደሆነ እንዲወስኑ መፍቀድ ነበር. ልጁ ሴት ልጅ ከሆነ, አካል ጉዳተኛ ወይም ያልተፈለገ ከሆነ እሱ ወይም እሷ ብዙውን ጊዜ ይተዋሉ ነበር. አንዳንድ የተተዉ ልጆች አንዳንድ ጊዜ ሴተኛ አዳሪዎች፣ ባሪያዎች ወይም ለማኞች ያደጉ ሲሆን ይህም የተጋላጭነት ቦታቸውን ያሳያል።

ክርስትና የልጆችን ሁኔታ አሻሽሏል. በውጤቱም, ሰዎች የመተው ልማዳቸውን መተው ጀመሩ, እና ህጻናት የተሟላ ስብዕና እና የተሟላ ሰብአዊ መብቶች ያላቸው ሰዎች ተደርገው መታየት ጀመሩ. የተጣሉ ህጻናት ከመንገድ ተሰበሰቡ እና በህይወት ውስጥ አዲስ እድል ተሰጥቷቸዋል. ውሎ አድሮ ህግም እንዲሁ ተለውጧል፡ በ374 በንጉሠ ነገሥት ቫለንቲኒያ ዘመን ልጆችን መተው ወንጀል ሆነ።

ባርነት። የክርስትና እምነት የሴቶችና የሕፃናትን አቋም ሲያሻሽል የባሪያን አቋም በማሻሻል በመጨረሻ ለዚህ ተቋም መጥፋት አስተዋጽኦ አድርጓል። በሮማ ኢምፓየር ውስጥ ባርነት ተስፋፍቷል እንዲሁም በግሪክ ከተማ-ግዛቶች ውስጥ ከ15-30 በመቶው የህብረተሰብ አባላት የሲቪል መብቶች የሌላቸው ባሪያዎች ነበሩ, ነገር ግን የክርስትና እምነት በሁኔታው ላይ ለውጥ አምጥቷል. ዛሬ ብዙዎች የመካከለኛው ዘመንን የጨለማ ዘመን ብሎ ሰየሙት፣ ነገር ግን በዛን ጊዜ ነበር ባርነት ከአውሮፓ የጠፋው፣ ከጥቂት ቀጣናዎች በስተቀር።

የአዲሱ ዘመን ባርነትስ? በዘመናችን፣ ስለ መገለጥ ጊዜ በአክብሮት ይነገራል፣ ነገር ግን ባርነት እንደገና በተጀመረ ጊዜ፣ ይህ ተቋም በብርሃነ ዓለም ውስጥ ከፍተኛ ደረጃ ላይ ደርሷል። ለብዙ የሰዎች ቡድኖች የጨለማ ዘመን ነበር። ይሁን እንጂ እንደ ኩዌከር እና ሜቶዲስት ያሉ የሪቫይቫል ክርስትና ተወካዮች በእንግሊዝና በሌሎች አገሮች ባርነት እንዲታገድ አስተዋጽኦ አድርገዋል። የሰብአዊ መብቶችን አሻሽሏል፡-

^{ባርነት በ18 ኛው} ክፍለ ዘመን በነበሩት አራቱ የመጨረሻ አሥርተ ዓመታት ውስጥ በጠቅላላው የብርሃነ ዓለም ዘመን ሁሉ ይበልጥ ተስፋፍቶ ነበር ። በክፍለ ዘመኑ መገባደጃ ላይ ብቻ በትልልቅ ቅኝ ግዛቶች ውስጥ ባርነትን ለማስወገድ የመጀመሪያዎቹ ሂሳቦች ቀረቡ። በእንግሊዝ አገር የማስወገድ እንቅስቃሴ ተጀመረ፣ እሱም በሁለት የክርስቲያን ኑፋቄዎች፣ ኩዌከር እና ሜቶዲስቶች ተንቀሳቅሷል። እንደ መግለጫቸው እና ፍርዳቸው ባርነት በተለይ ከአንዳንድ የሰብአዊ መብት ጥሰት ይልቅ እንደ ኃጢአት ተቆጥሯል። (4)

ዲሞክራሲ እና የህብረተሰብ መረጋጋት

- ( 1 ጢሞ 2:1, 2 ) ስለዚ፡ ጸሎትን ጸሎትን ምልጃን ምስጋናን ንዅሉ ሰብ ንዅሉ ኽንገብር ንኽእል ኢና።

2 ለነገሥታትና ለሥልጣናት ሁሉ; እግዚአብሔርን በመምሰልና በቅንነት ሁሉ ጸጥ ያለና ሰላማዊ ኑሮ እንኑር።

ለጢሞቴዎስ የተላከው የመጀመሪያው መልእክት ሰላማዊ ሕይወት እንዲመራ ለሥልጣናት እንድንጸልይ ያሳስበናል። በኅብረተሰቡ ውስጥ ሥርዓት አልበኝነት፣ ገደብ የለሽ አምባገነንነት ወይም በገዥዎች ላይ የማያቋርጥ አመጽ ካለ ይሻላል። መሪዎች ለበጎ ነገር ቢጥሩ ለኢኮኖሚም ሆነ ለሌሎች እድገቶች የተሻለ ነው።

አንዳንድ ምሁራን ለዴሞክራሲ መጎልበትና ለህብረተሰቡ መረጋጋት አወንታዊ ሚና የተጫወተው ክርስቲያናዊ ሚሲዮናዊ ስራ ነው ብለዋል። ይህ በአፍሪካ እና በእስያ አገሮች ታይቷል. ንቁ የሚስዮናዊነት ሥራ በነበረበት ጊዜ፣ የሚስዮናውያን ተፅዕኖ አነስተኛ ወይም ከሌለባቸው አካባቢዎች ይልቅ ዛሬ ያለው ሁኔታ የተሻለ ነው። በተልዕኮው ዘርፍ ያለው ኢኮኖሚ ዛሬ የበለጠ የዳበረ፣የጤና ሁኔታው በአንፃራዊነት የተሻለ፣የህፃናት ሞት ቀንሷል፣ሙስና ዝቅተኛ መሆን፣ማንበብና ማንበብና መፃፍ የተለመደና የትምህርት ተደራሽነት ቀላል በሆኑ ጉዳዮች ላይ ጎልቶ ይታያል። በሌሎች አካባቢዎች. በአውሮፓ እና በሰሜን አሜሪካ, ቀደም ባሉት ጊዜያት ተመሳሳይ እድገት ተካሂዷል, እናም የክርስትና እምነትም በዚያ ላይ ተጽዕኖ አሳድሯል.

ሳይንቲስት፡- የሚስዮናዊነት ሥራ ዴሞክራሲን አስቀምጧል

በቴክሳስ ዩኒቨርሲቲ ረዳት ፕሮፌሰር የሆኑት ሮበርት ዉድቤሪ በ1800ዎቹ እና በ1900ዎቹ መጀመሪያ ላይ የፕሮቴስታንቶች ሚስዮናዊ ስራ በዲሞክራሲ እድገት ላይ ያሳደረው ተጽእኖ ከመጀመሪያው ከታሰበው በላይ ጉልህ ነው። ሚስዮናውያን በዲሞክራሲ ልማት ውስጥ ትንሽ ሚና ከመጫወት ይልቅ በብዙ የአፍሪካ እና የእስያ አገሮች ውስጥ ትልቅ ሚና ነበራቸው። ክርስቲያኒቲ ቱዴይ መጽሔት ስለ ጉዳዩ ይናገራል።

ሮበርት ዉድቤሪ በሚስዮናዊነት ሥራ እና በዴሞክራሲ ላይ ተጽዕኖ በሚያሳድሩ ምክንያቶች መካከል ያለውን ግንኙነት ለ15 ዓመታት ያህል አጥንቷል። እሱ እንደሚለው፣ በዚያ የፕሮቴስታንት ሚስዮናውያን ማዕከላዊ ተጽዕኖ ያሳደረባቸው። እዚያ ኢኮኖሚው በአሁኑ ጊዜ የበለጠ የዳበረ ሲሆን የጤና ሁኔታው በአንጻራዊ ሁኔታ ሲታይ የሚስዮናውያን ተጽዕኖ አነስተኛ ወይም ከማይገኝባቸው አካባቢዎች የበለጠ የተሻለ ነው። በሰፊው የሚስዮናውያን ታሪክ ባለባቸው አካባቢዎች የህጻናት ሞት በአሁኑ ጊዜ ዝቅተኛ ነው፣ ሙስና አነስተኛ ነው፣ ማንበብና መጻፍ የተለመደ ነው እና ወደ ትምህርት መግባት ቀላል ነው በተለይ ለሴቶች።

እንደ ሮበርት ዉድቤሪ ገለጻ፣ በተለይ የፕሮቴስታንት ሪቫይቫል ክርስቲያኖች አዎንታዊ ተጽእኖ ያሳደሩት። በአንጻሩ፣ ከ1960ዎቹ በፊት በመንግሥት የተቀጠሩ ቄሶች ወይም የካቶሊክ ሚስዮናውያን ተመሳሳይ ተፅዕኖ አልነበራቸውም።

የፕሮቴስታንት ሚስዮናውያን ከመንግሥት ቁጥጥር ነፃ ነበሩ። “በሚሲዮናዊነት ሥራ ውስጥ አንዱ ማዕከላዊ አስተሳሰብ ከቅኝ ግዛት ጋር የተያያዘ መሆኑ ነው። - - ነገር ግን በመንግስት የገንዘብ ድጋፍ ያልተደረገላቸው የፕሮቴስታንት ሰራተኞች ለቅኝ ግዛት ሁሌም ወሳኝ ምላሽ ይሰጡ ነበር” ሲል ዉድቤሪ ለክርስቲያኒቲ ቱዴይ ተናግሯል።

የ Woodberry የረጅም ጊዜ ሥራ ምስጋና አግኝቷል. የባይሎር ዩኒቨርሲቲ ተመራማሪ የሆኑት ፕሮፌሰር ፊሊፕ ጄንኪንስ ስለ ዉድቤሪ ምርምር የሚከተለውን ብለዋል:- “ክፍተቶችን ለማግኘት ሞከርኩ፣ ግን ጽንሰ-ሐሳቡ አለ። በክርስትና ላይ በሚደረገው ዓለም አቀፋዊ ምርምር ላይ ከፍተኛ ተጽዕኖ አሳድሯል። እንደ ክርስቲያኒቲ ቱዴይ መጽሔት ከአሥር የሚበልጡ ጥናቶች የዉድቤሪን ግኝቶች አጠናክረውታል። (5)

ወንጀል እና መጠኑ

- (ማቴ 22፡35-40) በዚያን ጊዜ ከእነርሱ አንዱ ሕግ አዋቂ ሊፈትነው እንዲህ ሲል ጠየቀው።

36 መምህር ሆይ፥ ከሕግ ማንኛይቱ ትእዛዝ ታላቅ ናት?

37.ኢየሱስም ። ጌታ አምላክህን በፍጹም ልብህ በፍጹም ነፍስህም በፍጹም አሳብህም ውደድ አለው።

38 ታላቂቱና ፊተኛይቱ ትእዛዝ ይህች ናት።

39 ሁለተኛይቱም ይህን ትመስላለች፡— ባልንጀራህን እንደ ራስህ ውደድ ።

40 በእነዚህ በሁለቱ ትእዛዛት ላይ ሕጉ ሁሉ ነቢያትም ተሰቅለዋል ።

- (ሉቃስ 18:20, 21) አታመንዝር፥ አትግደል፥ አትስረቅ፥ በሐሰት አትመስክር፥ አባትህንና እናትህን አክብር የሚለውን ትእዛዝ ታውቃለህ ።

21 እርሱም። ይህን ሁሉ ከሕፃንነቴ ጀምሬ ጠብቄአለሁ አለ።

- (ወደ ሮሜ ሰዎች 13:8, 9) እርስ በርሳችሁ ከመዋደድ በቀር ለማንም ዕዳ አይኑርባችሁ፤ ሌላውን የሚወድ ሕግን ፈጽሞታልና።

9 ስለዚህ አታመንዝር፥ አትግደል፥ አትስረቅ፥ በሐሰት አትመስክር፥ አትመኝ። ሌላም ትእዛዝ ብትሆን፡— ባልንጀራህን እንደ ራስህ ውደድ የምትል በዚህ ቃል በአጭሩ ታስታውሳለች።

የወንጀል ደረጃ በሰብአዊ መብቶች ላይ ተፅዕኖ አለው. ወንጀል ባለመኖሩ ህብረተሰቡ የተረጋጋና በሌሎች ላይ ግፍ የማይፈጸምበት እድል ይጨምራል።

የክርስትና እምነት በወንጀል ላይ ያለው ተጽእኖ ምንድን ነው? እውነት ከሆነ በሰውየው ላይ አዎንታዊ ለውጥ እንዲመጣ እና በሌሎች ላይ የሚደርሰውን ኢፍትሃዊነት እንዲቀንስ አስተዋጽኦ ማድረግ አለበት። ብዙዎች ስለ ማህበረሰቦች ክፋት ያማርራሉ፣ ነገር ግን ወንጌል እና የንስሐ ጥሪ (የኢየሱስ ቃላት፣ ሉቃስ 13፡ 3፡- “… ነገር ግን ንስሐ ባትገቡ ሁላችሁም እንዲሁ ትጠፋላችሁ።) አዎንታዊ የለውጥ ኃይል ነው። በተጨማሪም፣ ባልንጀራን መውደድን በሚመለከት ከሁሉ የላቀውን ትእዛዝ መከተል ከሌሎች ትእዛዛት ጋር በመታጀብ ወንጀልን ይቀንሳል። ጎረቤት በሚወደድበት እና በሚወደድበት, በእሱ ላይ ምንም ጥፋት የለም. የጎረቤትን ትክክለኛ አያያዝ ወንጀልን ለመቀነስ መሰረት ነው.

ስለዚህ አንድ ሰው አምላክ ከተነካው በእሱ ላይ አዎንታዊ ለውጥ ማምጣት ይኖርበታል። ጨለመ እና መራራ ግለሰቦች የበለጠ አዎንታዊ ሊሆኑ ይችላሉ, ሱሰኛው የአደንዛዥ ዕፅ አጠቃቀምን እና ስርቆትን ማቆም ይችላል. ቁማርተኛ ከጨዋታ ውጪ ሌላ ፍላጎት ያገኛል ወይም አሸባሪ የሽብር እንቅስቃሴን ማስቆም ይችላል። በራሳቸው እና በሌሎች ህይወት ላይ በጎ ተጽእኖ ሊያሳድሩ የሚችሉ ለውጦች ናቸው.

አንድ ትንሽ ምሳሌ አምላክ የብዙዎችን ሕይወት እንዴት እንደሚለውጥ ያሳያል። ምሳሌው ብዙ ቁጥር ያላቸው ሰዎች በውስጣችን ምን ያህል እንደተቀየሩ ያሳያል። መግለጫው የተወሰደው ከ19ኛው ክፍለ ዘመን እና ከቻርለስ ጂ ፊንኒ Ihmeellisiä herätyksiä መጽሐፍ ነው ።

በዚህ መነቃቃት የሞራል ሁኔታው በእጅጉ እንደተለወጠ ተናግሬያለሁ። ከተማዋ አዲስ፣ በኢኮኖሚ የበለጸገች እና ገቢራዊ ነገር ግን በኃጢአት የተሞላች ነበረች። ህዝቡ በተለይ አስተዋይ እና ከፍተኛ ፍላጎት ነበረው ነገር ግን እጅግ አስደናቂ የሆኑ ህዝቦቿን ወንዶች እና ሴቶችን ወደ ክርስትና በማምጣት መነቃቃቱ ከተማዋን አቋርጦ ሲወጣ በስርአት፣ በሰላማዊ እና በስነ ምግባር ላይ እጅግ አስደናቂ የሆነ ለውጥ ተፈጠረ።

ከብዙ አመታት በኋላ ከአንድ የህግ ባለሙያ ጋር ተነጋገርኩኝ። በዚህ መነቃቃት ውስጥ ተቀይሯል እና በወንጀል ጉዳዮች ላይ አጠቃላይ አቃቤ ህግ ነበር። በዚህ ጽ / ቤት ምክንያት, የወንጀል ስታቲስቲክስ በደንብ ያውቀዋል. ስለዚ መነቃቃት ጊዜ እንዲህ አለ፡- “የወንጀል ህግ ሰነዶችን መርምሬ አንድ የሚገርም ሀቅ አስተውያለሁ፡ ከተማችን ከተሃድሶው ዘመን በኋላ በሦስት እጥፍ ብታድግም፣ ከተከሰሱት ክስ አንድ ሶስተኛው እንኳን አልቀረበም። በፊት ነበሩ። ስለዚህ መነቃቃቱ በህብረተሰባችን ላይ ተአምራዊ ተጽእኖ አሳድሯል” (…)

(...) የሕዝብም ሆነ የግል ተቃውሞ ቀስ በቀስ እየቀነሰ ሄደ። በሮቸስተር ስለ ጉዳዩ ምንም የማውቀው ነገር አልነበረም። ድነት የራሱ የሆነ ታላቅ ጉብኝት ነበረው፣ ተሀድሶዎቹ በጣም ሀይለኛ እና በሰፊው ተንቀሳቅሰዋል፣ እናም ሰዎች ከራሳቸው እና ከነሱ ጋር ለመተዋወቅ ጊዜ ነበራቸው እናም እነሱ እንደበፊቱ መቃወም እስከሚፈሩ ድረስ። ካህናቱ በተሻለ ሁኔታ ተረድተዋቸዋል, እና ክፉዎች የእግዚአብሔር ድርጊቶች እንደሆኑ እርግጠኞች ነበሩ. ይህ የእነርሱ ሀሳብ የተለመደ ሆነ፣ ስለዚህም የልወጣዎቹ ጤናማ ተፈጥሮ ግልፅ ነበር፣ እናም በእውነት ተለውጠዋል፣ “አዲስ ፈጠራዎች”፣ የተለወጡ ናቸው፣ ስለዚህም ጥልቅ ለውጥ በግለሰብም ሆነ በህብረተሰቡ ውስጥ ተከሰተ፣ እናም ዘላቂ እና የማይካድ ፍሬው.

የቤተክርስቲያን ስህተቶችስ? ብዙ አምላክ የለሽ አማኞች የክርስትና እምነት አወንታዊ ለውጥ አያመጣም ብለው ይከራከራሉ፣ እና በአምላክ ስም ለብዙ መቶ ዘመናት የተደረጉ በሺዎች የሚቆጠሩ ኢፍትሃዊ ድርጊቶችን ሊያመለክቱ ይችላሉ። በዚህ መሠረት አምላክ እንደሌለ እርግጠኞች ናቸው። በስሙ ብዙ ግፍ ሲፈጸም በእግዚአብሔር ማመን ዘበት አይደለምን?

ይሁን እንጂ እነዚህ ሰዎች ግምት ውስጥ አይገቡም

• ዓመፀኞች የእግዚአብሔርን መንግሥት እንዳይወርሱ፥ ዓመፀኞች የእግዚአብሔርን መንግሥት እንዳይወርሱ አታውቁምን? አትሳቱ… (1ኛ ቆሮ 6፡9)

• ኢየሱስ ኃጢአተኞችን ሊናዘዝ እንዳልፈለገ፡- የዚያን ጊዜም፦ ከቶ አላወቅኋችሁም፤ እናንተ ዓመፀኞች፥ ከእኔ ራቁ ብዬ እመሰክርባቸዋለሁ። ( ማቴዎስ 7:23 )

• ኢየሱስ፣ መጥምቁ ዮሐንስ እና ሐዋርያት ንስሐ መግባታቸውን አወጁ። ኢየሱስም “ነገር ግን ንስሐ ባትገቡ ሁላችሁ እንዲሁ ትጠፋላችሁ” (ሉቃስ 13፡3) ብሏል ።

• ኢየሱስ ሰይፍ ከመያዝ እንዳስጠነቀቀ እና ጠላቶችን እንድንወድ መክሯል (ማቴ. 26፡52፣ 5፡ 43፣44)።

• ብዙዎች ጳውሎስ ከሄደ በኋላ ስለሚመጡት ጨካኝ ተኩላዎች ያስጠነቀቀበትን ቃል ችላ ብለውታል። እነዚህ የጳውሎስ ቃላት የታሪክን እድገት በሚገባ ያሳያሉ። በአምላክ ስም የተፈጸሙትን ዘመናትና ኢፍትሐዊ ድርጊቶች ይገልጻሉ። ጳውሎስ ትክክል አልነበረም ብሎ መካድ አይቻልም። በተጨማሪም ጳውሎስ ድርጊቶች በሰው ላይ ሊመሰክሩ እንደሚችሉ አሳይቷል። እሱ ራሱ ለሌሎችም ሊናገር ይችላል፡- “ወንድሞች ሆይ፣ እኔን የምትከተሉ ሁኑ፣ እኛንም ምሳሌ እንድትሆኑ እናንተም የሚመላለሱትን ተመልከቱ። , ፊል 3:17

- (የሐዋርያት ሥራ 20:29-31) እኔ ከሄድሁ ለመንጋው የማይራሩ ጨካኞች ተኩላዎች እንዲገቡባችሁ ጨካኞች ተኩላዎች እንዲገቡባችሁ ይህን አውቃለሁ።

30 ደቀ መዛሙርትንም ወደ እነርሱ ይስቡ ዘንድ ጠማማ ነገርን የሚናገሩ ሰዎች ከራሳችሁ ይነሳሉ።

31 እንግዲህ ለሦስት ዓመታት ሌሊትና ቀን በእንባ እያንዳንዳችሁን ማስጠንቀቄን እንዳላቋረጥሁ ትጉ፥ አስታውሱም።

- ( ቲቶ. 1:16 ) አምላክን እንደሚያውቁ ይናገራሉ። ነገር ግን የሚያስጸይፉና የማይታዘዙ ለበጎ ሥራም ሁሉ የማይበቁ ስለ ሆኑ በሥራ ይክዱታል።

ትምህርት እና ማንበብና መጻፍ ከሰብአዊ መብቶች ጋር በቀጥታ የተገናኙ አይደሉም ነገር ግን ለትምህርት እና ማንበብና መጻፍ ቀላል የሆኑባቸው አገሮች በሰብአዊ መብቶች ላይም መሻሻል አሳይተዋል።

ታዲያ የክርስትና እምነት ከጉዳዩ ጋር እንዴት ይዛመዳል? ብዙዎች እዚህ ዓይነ ስውር ቦታ አላቸው። በአውሮጳና በሌሎች አገሮች የተጻፉት አብዛኞቹ ቋንቋዎች - እንዲሁም ብዙ ትምህርት ቤቶች እና ዩኒቨርሲቲዎች - የተወለዱት በክርስትና እምነት ተጽዕኖ እንደሆነ አያውቁም። ለምሳሌ እዚህ ፊንላንድ ውስጥ የፊንላንድ ተሐድሶ አራማጅ እና የሥነ ጽሑፍ አባት ሚካኤል አግሪኮላ የመጀመሪያውን የኢቢሲ መጽሐፍ እንዲሁም አዲስ ኪዳንን እና ሌሎች የመጽሐፍ ቅዱስ መጻሕፍትን አሳትሟል። ሰዎቹ በእነሱ ማንበብን ተምረዋል። በምዕራቡ ዓለም ውስጥ ባሉ ሌሎች አገሮች፣ ልማት በተመሳሳይ ሂደት ተካሂዷል።

ክርስትና የምዕራባውያንን ሥልጣኔ ፈጠረ። የኢየሱስ ተከታዮች እንደ ደካማ የአይሁድ ኑፋቄ ጸንተው ቢቆዩ ኖሮ፣ ብዙዎቻችሁ ማንበብን ፈጽሞ አታውቁምና የተቀሩት ደግሞ በእጅ ከተገለበጡ ጥቅልሎች ታነብ ነበር። ሥነ-መለኮት ከእድገት እና ከሥነ ምግባር እኩልነት ጋር ካልተጣመረ ፣ መላው ዓለም በአሁኑ ጊዜ የአውሮፓ ያልሆኑ ማህበረሰቦች በ 1800 ዎቹ ውስጥ በነበሩበት ሁኔታ ላይ ይሆናል፡ ስፍር ቁጥር የሌላቸው ኮከብ ቆጣሪዎች እና አልኬሚስቶች ያሉት ዓለም ግን ያለ ሳይንቲስቶች። ዩኒቨርሲቲዎች፣ ባንኮች፣ ፋብሪካዎች፣ መነጽሮች፣ ጭስ ማውጫዎች እና ፒያኖዎች የሌሉበት ወራዳ ዓለም። ብዙ ልጆች አምስት ዓመት ሳይሞላቸው የሚሞቱበት እና ብዙ ሴቶች በወሊድ ምክንያት የሚሞቱበት ዓለም - በእውነት "በጨለማው ዘመን" ውስጥ የሚኖር ዓለም. ዘመናዊው ዓለም የመጣው ከክርስቲያን ማህበረሰቦች ብቻ ነው። በእስላማዊው ግዛት ውስጥ አይደለም. በእስያ ውስጥ አይደለም. በ "አለማዊ" ማህበረሰብ ውስጥ አይደለም - እንደዚህ አይነት ነገር አልነበረም. (6)

እንዲሁም ሆስፒታሎች ከሰብአዊ መብት ጋር በቀጥታ የተገናኙ አይደሉም , ነገር ግን የሰዎችን ሁኔታ እና ደህንነትን ያሻሽላሉ. በዚህ አካባቢ ብዙ ሆስፒታሎች (ቀይ መስቀልን ጨምሮ) የተወለዱት ከተፅዕኖው በመሆኑ የክርስትና እምነት ትልቅ ሚና ተጫውቷል። እግዚአብሔር የሰጠን የጎረቤት ፍቅር እና ሰዎችን የመርዳት ፍላጎት በአብዛኞቹ ሆስፒታሎች ጀርባ ውስጥ ናቸው፡-

በመካከለኛው ዘመን የቅዱስ ቤኔዲክት ትዕዛዝ አባል የሆኑት ሰዎች በምዕራብ አውሮፓ ብቻ ከሁለት ሺህ በላይ ሆስፒታሎችን ጠብቀዋል። 12 ^ኛው ክፍለ ዘመን በዚህ ረገድ፣ በተለይም በዚያ፣ የቅዱስ ዮሐንስ ትእዛዝ በሚሠራበት ሁኔታ በጣም አስፈላጊ ነበር። ለምሳሌ ታላቁ የመንፈስ ቅዱስ ሆስፒታል በ1145 በሞንትፔሊየ የተመሰረተ ሲሆን በ1221 ፈጣን የህክምና ትምህርት ማዕከል እና የሞንፔሊየር የህክምና ማዕከል ሆነ።ከህክምና አገልግሎት በተጨማሪ እነዚህ ሆስፒታሎች ለተራቡ እና ለተራቡ ሰዎች ምግብ ይሰጡ ነበር። መበለቶችንና ድሀ አደጎችን ይንከባከባል፥ ለሚያስፈልጋቸውም ምጽዋት ያደርግ ነበር። (7)

ምንም እንኳን የክርስቲያን ቤተ ክርስቲያን በታሪኳ ብዙ ትችት ሲደርስባት ኖራለች፣ አሁንም ለድሆች በሕክምና፣ ምርኮኞችን፣ ቤት የሌላቸውን ወይም እየሞቱ ያሉትን በመርዳት እና የሥራ አካባቢን በማሻሻል ቀዳሚ ሆናለች። በህንድ ውስጥ ከሱ ጋር የተገናኙት ምርጥ ሆስፒታሎች እና የትምህርት ተቋማት የክርስቲያን ሚስዮናዊነት ውጤቶች ናቸው, ምንም እንኳን ብዙ ሂንዱዎች እነዚህን ሆስፒታሎች በመንግስት ከተያዙ ሆስፒታሎች የበለጠ ይጠቀማሉ, ምክንያቱም የተሻለ እንክብካቤ እንደሚያገኙ ስለሚያውቁ ነው. እዚያ። ሁለተኛው የዓለም ጦርነት ሲጀመር በህንድ ውስጥ 90% ነርሶች ክርስቲያኖች እንደነበሩ እና 80% የሚሆኑት ትምህርታቸውን የተከታተሉት በሚሲዮናውያን ሆስፒታሎች እንደሆነ ይገመታል። (8)

ከአፍሪካ ጥቂት ምሳሌዎች የክርስትና እምነትን አስፈላጊነት ያሳያሉ። ብዙዎች የሚስዮናዊነት ስራን ተችተዋል፣ ነገር ግን በአፍሪካ ማህበረሰቦች ላይ ትልቅ ለውጥ እና መረጋጋት አምጥቷል። በዚህም ኢኮኖሚው ማደግ የጀመረ ሲሆን የህዝቡ የኑሮ ደረጃም ከፍ ብሏል።

ከአስተያየቶቹ ውስጥ የመጀመሪያው የኔልሰን ማንዴላ ነው። የኋለኛው የተጻፈው በታዋቂው የብሪታኒያ ፖለቲከኛ፣ ደራሲ እና ጋዜጠኛ ማቲው ፓሪስ፣ “እንደ ኤቲስት፣ በእውነት አፍሪካ አምላክ እንደሚያስፈልጋት አምናለሁ” በሚል ርዕስ እና “እርዳታ ሳይሆን ሚስዮናውያን ናቸው። ለአፍሪካ ትልቁ ችግር መፍትሄ - የሰዎች መጨፍለቅ ተገብሮ አስተሳሰብ።

ፓሪስ በልጅነቱ በተለያዩ የአፍሪካ ሀገራት ከኖረ በኋላ እና በአህጉሪቱ ሰፊ ጉዞ ካደረገ በኋላ እዚህ መደምደሚያ ላይ ደርሷል። እሱ ራሱ አምላክ የለሽ ነው፣ ነገር ግን የሚስዮናዊነት ሥራ አዎንታዊ ተጽእኖ እንዳለው ገልጿል። ተራ ማህበራዊ ስራ ወይም የቴክኒካል እውቀቶችን መጋራት ስኬታማ አይሆንም ነገር ግን አህጉሪቱን ወደ ተንኮል አዘል ጥምር የኒኬ፣ የጠንቋይ ሐኪም፣ የሞባይል ስልክ እና የጫካ ቢላዋ ይተዋቸዋል።

በቤተክርስቲያን ውስጥ የዚህ ህይወት ጉዳዮች የወደፊት ህይወት ጉዳዮችን ያህል እንክብካቤ ይደረግላቸው ነበር; አፍሪካውያን ያከናወኗቸው ነገሮች ሁሉ ከቤተክርስቲያን ሚስዮናዊ ሥራ የመነጩ ይመስላል። (ኔልሰን ማንዴላ ረጅም የእግር ጉዞ ወደ ነፃነት በተባለው የህይወት ታሪኩ)

ማቲው ፓሪስ፡- አበረታቶኛል፣ በማደግ ላይ ባለው ሀገር በጎ አድራጎት ላይ ያለኝን እምነት እየቀነሰ። ይሁን እንጂ በማላዊ መሄዴ ሌላ ግንዛቤን አስገኝቶልኛል፤ ይህም በሕይወቴ ሙሉ ለማባረር የሞከርኩትን ቢሆንም በአፍሪካ ከልጅነቴ ጀምሮ ማምለጥ የማልችለው ምልከታ ነው። የእኔን ርዕዮተ ዓለም ፅንሰ-ሀሳቦች ግራ ያጋባል፣ በግትርነት ከአለም አተያይዬ ጋር ለመስማማት ፈቃደኛ አይደለም፣ እና እያደገ አምላክ የለም የሚለውን እምነት ግራ አጋባኝ።

አሁን፣ አምላክ የለሽ እንደመሆኔ፣ የክርስቲያን ወንጌላዊነት በአፍሪካ ውስጥ እያስከተለ ያለው ትልቅ ተጽእኖ እርግጠኛ ነኝ - ከዓለማዊ የሲቪክ ድርጅቶች፣ የመንግስት ፕሮጀክቶች እና ዓለም አቀፍ የእርዳታ ጥረቶች ሙሉ በሙሉ። እነዚህ በቀላሉ በቂ አይደሉም. ትምህርት እና ማስተማር ብቻ በቂ አይደሉም። በአፍሪካ ክርስትና የሰዎችን ልብ ይለውጣል። መንፈሳዊ ለውጥ ያመጣል። ዳግም መወለድ እውን ነው። ለውጥ ጥሩ ነው።

... መዳን የጥቅል አካል መሆኑ አሳፋሪ ነው እላለሁ፣ ነገር ግን በአፍሪካ ውስጥ የሚሰሩ ነጭም ሆኑ ጥቁር ክርስቲያኖች የታመሙትን እየፈወሱ፣ ማንበብና መጻፍን እያስተማሩ ነው። እና በጣም ዓለማዊ ሰው ብቻ ወደ ሚሲዮኑ ሆስፒታል ወይም ትምህርት ቤት ተመልክቶ ዓለም ያለእሱ የተሻለች ትሆናለች ብሎ መናገር ይችላል ... የክርስቲያን ወንጌል መስፋፋትን ከአፍሪካ እኩልነት ማውጣት አህጉሪቱን በአሰቃቂ ቅንጅት ምህረት ላይ ትቷት ይሆናል. ፦ ናይክ፣ ጠንቋይ፣ ሞባይሉ እና ሜንጫ።

ጤና እና ደህንነት

- 1 ( ዮሐንስ 3:11 ) ከመጀመሪያ የሰማችሁት መልእክት እርስ በርሳችን እንድንዋደድ ይህች ናትና።

(1 ጴጥሮስ 2:17) 17 ሁሉንም ሰው አክብር . ወንድማማችነትን ውደድ። እግዚአብሔርን ፍራ. ንጉሱን አክብሩ።

ጤና እና ደህንነት ለሰብአዊ መብቶች ቅርብ የሆኑ ጉዳዮች ናቸው። በተለይም የአዕምሮ ደህንነት በጣም የተመካው በሌሎች ሰዎች ላይ ነው, ማለትም, እኛ ለራሳችን ለሌሎች ባህሪ እንዴት ምላሽ እንደምንሰጥ. ባጠቃላይ, አንድ ልጅ ደጋፊ የእድገት አካባቢ, ጓደኞች እና አፍቃሪ ወላጆች ካሉት, እሱ ወይም እሷ እራሱን እና ሌሎችን የሚቀበል አዋቂ ይሆናል. ነፍሱ እና አእምሮዋ ደህና ናቸው ምክንያቱም እሱ ወይም እሷ ዋጋ የተሰጣቸው እና የተወደዱ ናቸው. ለአዋቂዎች እርግጥ ተመሳሳይ ነው. እነሱም ተቀባይነት ሲኖራቸው እና ሲከበሩ ደህና ናቸው.

የክርስትና እምነት በአእምሮ ጤና ላይ ያለው ተጽእኖ ምንድን ነው? በዚህ አካባቢ, ግልጽ መመሪያዎች ተሰጥቶናል; ጎረቤቶቻችንን መውደድ እና ሁሉንም ሰው ማክበር አለብን, ለምሳሌ ያለፈው ጥቅስ ያሳያሉ. ለአእምሮ ጤንነት እና ለሰብአዊ መብቶችም ጥሩ መሰረት አለው.

ይሁን እንጂ የሰው ልጅ ደኅንነት በአእምሮ ብቻ ሳይሆን በአካላዊ ሁኔታም ይወሰናል። ምግብ ካጣው፣ ጤናው ደካማ ከሆነ፣ ወይም ሲታመም ህክምና ካላገኘ፣ ይህ ደህንነትን ይቀንሳል። እነዚህ ነገሮች ብዙውን ጊዜ የሌሎችን ሰብአዊ መብቶች በማይከበሩ ማህበረሰቦች ውስጥ አይከሰቱም.

በአስቸጋሪ የሕይወት ሁኔታዎች ውስጥ ላሉ ሰዎች መጽሐፍ ቅዱስ የሚሰጠው መመሪያ ምንድን ነው? በአዲስ ኪዳን በኩል ስለዚህ ጉዳይ ብዙ ትምህርት እና ጥቅሶች አሉ። በኢየሱስም ሆነ በሐዋርያት ትምህርት ውስጥ ይገኛሉ። ለድሆች፣ ለታመሙ ወይም ለተቸገሩ ሰዎች እንድንረዳቸው ያሳስበናል። ብቸኛው ችግር እነሱን ተግባራዊ ለማድረግ ዘገምተኛ መሆናችን ነው። እምነታችን እስከ ጎረቤቶቻችን ድረስ እንዲዘልቅ ሁልጊዜ ተግባራዊ አይደለም፡-

- (ማርቆስ 14:7) ድሆች ሁልጊዜ ከእናንተ ጋር ይኖራሉና፥ በምትወዱትም ጊዜ ለእነርሱ መልካም ልታደርጉላቸው ትችላላችሁ፥ እኔ ግን ሁልጊዜ ከእናንተ ጋር አልኖርም።

- (1 ዮሐንስ 3:17, 18) ነገር ግን የዚህ ዓለም ገንዘብ ያለው፥ ወንድሙም የሚያስፈልገው ሲያጣ አይቶ ያልራራለት ማንም ቢሆን የእግዚአብሔር ፍቅር በእርሱ እንዴት ይኖራል?

18 ልጆቼ ሆይ፥ በቃልና በአንደበት አንዋደድ። በተግባርና በእውነት እንጂ።

- (ያዕቆብ 2:15-17) ወንድም ወይም እኅት ራቁታቸውን ቢሆኑ የዕለት ምግብንም ቢያጡ፥

16 ከእናንተም አንዱ። በደኅና ሂዱ፥ ሙቁ፥ ጥገቡም ይላቸዋል። ነገር ግን ለሰውነት የሚያስፈልጉትን አትስጡአቸው። ምን ይጠቅማል?

17 እንደዚሁም ሥራ የሌለው እምነት ብቻውን የሞተ ነው።

- (ቲቶ. 3:14) 14 እናም የእኛ ሰዎች ደግሞ የማያፈሩ እንዳይሆኑ መልካሙን ሥራ ለሚያስፈልግ ነገር ማድረግን እንማር።

ይሁን እንጂ አንዳንዶች ቀደም ሲል የነበሩትን የመጽሐፍ ቅዱስ ትምህርቶች ተከትለዋል. በዚህ ምክንያት ብዙ ክርስቲያን የበጎ አድራጎት ድርጅቶች ተፈጥረዋል። ለምሳሌ ቀይ መስቀል የተወለደው ሞቅ ያለ ልብ ያለው ክርስቲያን ሄንሪ ዱንንት በጦር ሜዳ ላይ የቆሰሉትን ችግር አይቶ ችግሩን የሚያቃልልበትን መንገድ መቀየስ ሲጀምር ነው። ፍሎረንስ ናይቲንጌል የተባለች ቀናተኛ ክርስቲያን ወታደራዊና አጠቃላይ የሕክምና አገልግሎትን ያሻሻለች ሲሆን በተመሳሳይ አካባቢ ይሠራል። እንዲሁም የሳልቬሽን አርሚ መስራች ዊልያም ቡዝ እና ሴቭ ዘ ችልድረን መስራች ኤግላንቲኔ ጄብ ይታወቃሉ። የኋለኛው ድርጅት የመነጨው ጄብ ከአንደኛው የዓለም ጦርነት በኋላ ለተራቡ የመካከለኛው አውሮፓ ልጆች ሲሰራ ነው።

የእምነት ተግባራዊነት አንዱ ምሳሌ ጆን ዌስሊ ነው፣ እሱም በ18ኛው ክፍለ ዘመን ታዋቂ የሜቶዲስት እንቅስቃሴ ሰባኪ እና አባት ነበር። በእሱ ተጽእኖ እንግሊዝ ጉልህ ፖለቲካዊ፣ ማህበራዊ እና ኢኮኖሚያዊ ማሻሻያዎችን በማድረግ እውነተኛ ማህበራዊ እድሳትን ማግኘት ችላለች። የህብረተሰቡን ኢፍትሃዊነት እና ድህነት በመቀነሱ በሺዎች የሚቆጠሩ ሰዎችን የኑሮ ደረጃ ከፍ አድርገዋል። የታሪክ ምሁሩ ጄ. ዌስሊ ብሬዲ የዌስሊ ወንድሞች የተሐድሶ እንቅስቃሴ እንግሊዝ በፈረንሳይ ወደ ተፈጠረ ተመሳሳይ አብዮት እና ብጥብጥ እንዳትገባ አድርጎታል፡

የዌስሊ መልእክት የወንጌልን መረዳት አጽንዖት ሰጥቷል። የሰው ነፍስ ለመዳን በቂ አልነበረም ነገር ግን አእምሮ፣ አካል እና የሰው መኖሪያ መቀየር ነበረባቸው።

ለቬስሊ አስተያየት ምስጋና ይግባውና በብሪታንያ ያከናወነው ሥራ ከስብከተ ወንጌል የበለጠ ነበር። ፋርማሲ፣ የመጻሕፍት መደብር፣ ነፃ ትምህርት ቤት፣ የመበለቶች መጠለያ ከፍቶ ባርነትን ለመቃወም ተነሳ፣ የባርነት ተቃዋሚው በጣም የታወቀ ዊልያም ዊልበርፎርስ ከመወለዱ በፊት ነበር። ዌስሊ የሲቪል እና የሃይማኖት ነፃነትን በማስፋፋት ድሆችን ምን ያህል በጭካኔ እንደተነፈጉ እንዲመለከቱ ሰዎችን አነሳሳ። እሽክርክሪት እና የእጅ ሥራ አውደ ጥናቶችን አቋቁሟል እንዲሁም የተቸገሩትን ለመርዳት ራሱን በሕክምና አጥንቷል።

የዌስሊ ጥረቶች የተሻሻሉ የሰራተኞች መብቶችን እንዲሁም በስራ ቦታ ላይ የደህንነት ደንቦችን ማዘጋጀት አስችሏል. የቀድሞው የብሪታንያ ጠቅላይ ሚኒስትር ዴቪድ ሎይድ ጆርጅ ከመቶ ለሚበልጡ ዓመታት ሜቶዲስቶች የሠራተኛ ማኅበራት ግንባር ቀደም መሪዎች ነበሩ።

… ሮበርት ራይክስ የሰራተኞች ልጆች ወደ ትምህርት ቤት እንዲሄዱ እድል ለመስጠት ስለፈለገ ሰንበት ትምህርት ቤቶችን የመጀመር ሀሳብ አመጣ። ሌሎች በቬስሊ መነቃቃት የተጎዱ ወላጅ አልባ ህፃናትን፣ የአእምሮ ሆስፒታሎችን፣ ሆስፒታሎችን እና እስር ቤቶችን አሻሽለዋል። ለምሳሌ ፍሎረንስ ናይቲንጌል እና ኤልዛቤት ፍሪ የህክምና እንክብካቤን እና የእስር ቤቱን ስርዓት በማጎልበት እና በማዘመን ይታወቃሉ። (10)

References:

1. Pirjo Alajoki : Womanhood at the watershed, p. 21,22

2 . Mia Puolimatka : What is a person worth?, p. 130

3. David Bentley Hart: Ateismin harhat (Atheist Delusions: The Christian Revolution and its Fashionable Enemies), p. 224,225

4 . Pekka Isaksson & Jouko Jokisalo : Skull measurers and skins, p. 77

5 . Matti Korhonen , Uusi tie 6 February 2014, p. 5

6. Rodney Stark: The victory of reason. How Christianity led to freedom, capitalism and Western Success. New York, Random House (2005), p. 233

7. David Bentley Hart: Ateismin harhat (Atheist Delusions: The Christian Revolution and its Fashionable Enemies), p. 65

8 . Lennart Saari : Wounded planet, p. 104

9. Parris, M., As an atheist, I truly believe Africa needs God, The Times Online,

www.timesonline.co.uk, 27 December 2008

10 . Loren Cunningham / Janice Rogers : The Book that Transforms Nations (The Book that Transforms Nations), p. 41