This is a machine translation made by Google Translate and has not been checked. There may be errors in the text.

On the right, there are more links to translations made by Google Translate.

In addition, you can read other articles in your own language when you go to my English website (Jari's writings), select an article there and transfer its web address to Google Translate (https://translate.google.com/?sl=en&tl=fi&op=websites).

Bololabaara silamɛya la ani Makka

Aw ye a kalan cogo min na bolibato tolen caman bɛ bi silamɛya la ka kɔn silamɛya ɲɛ. U fanba bɛ tali Kɛ Makka taama na

Yala i ye silamɛ ye, min ye Makka taama dafa walima min bɛ ka jateminɛ kɛ k’o kɛ wa? N’i ye o mɔgɔ sugu ye, nin barokun in ye i ta ye.

Nin barokun bɛ kuma silamɛya daminɛw kan, ani u ni bolibato bɛ tali kɛ ɲɔgɔn na cogo min na. O ye fɛn ye silamɛ lakika caman bɛ se ka ban min na, k’a fɔ ko bolibato tɛ silamɛya la. Nka, a ka kan ka kɔlɔsi ko silamɛya jɔyɔrɔ duurunan, n’o ye Makka taama ye, fɛn caman bɛ yen minnu bɛ tali kɛ bolibato la. A bɛ kuma fɛnw kan minnu tun ye Arabuw ka diinɛ kɔrɔ taamasiyɛn ye kaban ka kɔn silamɛya ni Muhamadu ka waati ɲɛ. U ye ciyɛn sɔrɔ o cogo la bi silamɛya la.

Ni aw ma da o la, aw ka kan ka nin zana ninnu kalan. Yala i bɛ Ala kelen dɔrɔn de bato tiɲɛ na wa walima tiɲɛ na, i ye boli kɔrɔw dɛmɛbaga ni tugubaga ye n’i bɛ Makka taama kɛ wa? Jɛɲɔgɔnya minnu bɛ bolibato tɛmɛnenw ni sisan taama kɛcogo la, misali la, fɛn minnu bɛ sɔrɔ lisi kɔnɔ.

• Hajɔrɔyɔrɔ ye Makka ye

• Ka taama Alabatoso lamini na siɲɛ caman

• Ka kabakurun nɛrɛma susu walima ka maga a la

• Kafiriw ka ala batobaga minnu tun bɛ Makka, olu tun b’u yɛrɛ wele ko Hanifw

• Baganw sarakali

• Taama kɛli ka taa Arafat kulu la

• Ka taa bɔ Safa ni Marwa kuluw la

o taama in taayɔrɔ ye Makka ye . Makka ka kɛ hiji taayɔrɔ ye, o bɛ bɔ wale fɔlɔw la. O laadalakow ma bange cogo si la Muhamadu fɛ, nka bolibatokɛlaw ni Arabuw fana delila ka taama kɛ dugu kelen na Arabu gun kan. U y’u sen don bato seliw la Kaaba batoso la ani boli 360 batoli la batoso kɔnɔ. Fɛn minnu bɛ yen sisan, olu ni ɲɔgɔn cɛ, o ye k’u ka taama in kun tun ye kelen ye, u tùn bɛ Weele ko hanifuw wa u fana tùn bɛ taama in yɔrɔ kelenw Kɛ i n’a fɔ bi. Bi baara minnu bɛ tali kɛ Makka la, a jɛlen don ko olu ni kɔrɔlen taw bɔlen don ɲɔgɔn fɛ.

O yiriwali kelen in tora senna fɔlɔ fo Muhamadu, ale yɛrɛ tun ye yɔrɔ senuma kɔlɔsibaga ye waati min na boli 360 tun bɛ yen hali bi, o y’a latigɛ ka dugu datugu bɛɛ ye fo silamɛya dannaya nɔfɛmɔgɔw. A kɛra san 630, nka hali bi o kɔfɛ, Muhamadu ye diinɛ kɔrɔ ni bolibato laadalakow mara - baara minnu bɛ yen fo ka na se bi ma.

Sahih Bukhari, n’o ye hadisiw lajɛlen ye, o b’a jira cogo min na silamɛya yɛrɛ ka laadalakow bɛ bolibato kofɔ Kaaba batoso kɔnɔ. Bolo 360 tun bɛ yen minnu tun bɛ bato.

Sani Muhamadu ka waati ka se, Arabu kabilaw ka bolibato tun sinsinnen bɛ Kaaba ka batoso kubɛri kan Makka. Silamɛya yɛrɛ ka laadalakow b’a jira ko ala 360 tun bɛ bato Makka: “Abdullah bin Masud ko:’ Nabila sera Makka tuma min na, boli 360 tun bɛ Kaaba lamini na ’” (Sahih Bukhari) (1)

Ka taama ka Kaaba batoso lamini. Jɛɲɔgɔnya fɔlɔ min tùn bɛ bolibato kɔrɔ la, o tùn ye Makka taama ye. O ɲɔgɔnna flanan ye taama ye Kaaba batoso lamini na. Ni bi silamɛw bɛ Kaaba lamini siɲɛ wolonwula, o fana tun ye bolibato kɔrɔw ni hiji dɔ ye: hali o waati la, mɔgɔw tun bɛ batoso lamini, ka bonya da a kan ani ka kabakurun nɛrɛma susu a fan kelen fɛ. Olu ye fɛnw ye minnu bɛ i n’a fɔ sisan Haji min bɛ kɛ Makka. O cogo la, aw minnu, nin haji wale ninnu kɛ, aw bɛ bolibato tɛmɛnenw ka kɛwalew sirataama, minnu jiginna o cogo la bi silamɛya la.

Ka fara o kan, tariku sɛbɛn wɛrɛw bɛ a ɲɛfɔ cogo min na mɔgɔw ye batoso wɛrɛw ni kabakurunw lajɛ yɔrɔ wɛrɛw la, i n’a fɔ Kaaba batoso. O kofɔra, a dɔgɔyalenba la, Gɛrɛsi tarikusɛbɛnnaw fɛ. Nin kuma fɔlen nata b’a jira cogo min na o laadalakow kelen tun bɛ kɛ fɔlɔ bolibato la.

Kuraishkaw ye ala dɔ ta k’a kɛ u ka ala ye min tɔgɔ ye ko Hubal, o min jɔlen tun bɛ kɔlɔn da la Kaaba batoso kɔnɔ. U ye Isaf ni Na'ila fana bato Zamzam kɛrɛfɛ, u bɛ saraka bɔ yɔrɔ min na...

Larabuw ye taghuts walima batoso minnu bonya, ka fara Kaaba kan, olu ta. Olu tun ye batosow ye u tun bɛ bonya da minnu kan i n’a fɔ Kaaba ani u yɛrɛ ka da kɔlɔsibagaw n’u ladonbagaw tun bɛ yen. Arabuw ye sarakaw di u ma i n’a fɔ u y’a kɛ cogo min na Kaaba la, k’u lamini i n’a fɔ u y’a kɛ cogo min na Kaaba lamini na. U tùn bɛ baganw fana Fàga o yɔrɔw gɛrɛfɛ. (2) .

Kabakurun nɛrɛma susuli. Bololabaara kɔrɔ ni sisan Makka taama cɛ jɛɲɔgɔnya dɔ ye kabakurun nɛrɛma susuli n’a magali ye Kaaba batoso kɔnɔ. Fana Arabuw tùn bɛ nin kabakurun in Susu k'a bato i n'a fɔ ala kabini waati jan ka Kɔn Muhamadu ka waati ɲɛ. Kabakurun nɛrɛma tun ye fɛn ye min bonyalen don kosɛbɛ batoso kɔrɔ kɔnɔ ani ala caman batoli sinsinnan ye. Beduinw fana y’a bato ni kabakurun wɛrɛw ye kabini tuma jan ka kɔn silamɛya ni Muhamadu ka waati ɲɛ. O la, a bɛ mɔgɔ kabakoya kosɛbɛ ko silamɛw bɛ kabakurun dɔ susu nin donw in na, kabakurun min tun bɛ kɛ bolibato la fɔlɔ. I bɛ se ka kɛ nin cogo di i n’a fɔ silamɛ ni kabakurun nɛrɛma tun ye bolibato kɔrɔw cɛmancɛ fɛn ye? Mun na i bɛ taa a fɛ ni bolibato laada kɔrɔ ye?

Sani silamɛya ka kɛ, Arabuw tun bɛ ala caman bato, wa n’a sɔrɔ u ka diinɛ tun bɛ i n’a fɔ Semi jamana fɔlɔw ka dannaya. .

(...) Ka fara ala kan minnu bɛ bato tuma caman na, a bɛ iko kabila kelen-kelen bɛɛ tun bɛ ni u ka ala ye. Makka ala tun bɛ se ka kɛ (kalo) ala ye min tun tɛ dɔn kosɛbɛ Hubal min ka kɛɲɛ ni laada ye a tun bɛ bato Kaaba batoso kɔnɔ sani silamɛya ka bange.

Ka fara ala yɛrɛyɛrɛw kan, kabakurun senumaw, jibolisiraw ani jiriw tun bɛ bato. Kabakurunw batoli kɛra ko ye min bɛ kɛ kosɛbɛ Beduinw fɛ sani silamɛya ka kɛ, fana Gɛrɛkiw ka sɔrɔyɔrɔw y’o fɔ. A bɛ se ka kɛ kabakurunw dabɔra u yɛrɛ la walima u ɲɛfɔlen don cogo gɛlɛn na. Beduinw tun bɛ kabakurun gɛlɛnw ni kabakurun minnu ta n’u ye, olu bɛɛ bato. Kaaba kabakurun nɛrɛma fana tùn bɛ bato kaban sani silamɛya ka Kɛ. (3) .

O la, Kaaba batoso n’a kabakurun nɛrɛma ye silamɛya diinɛ walew yɔrɔ nafamaba ye. A bɛ ye fana ka bɔ a la ko silamɛw bɛ delili kɛ k’u ɲɛsin Makka ma. Yala o bɛ tali kɛ dannaya la ko kabakurun nɛrɛma bɛ se ka kɛ delili cɛsiribaa ye wa? Ni o jatera, walima ni delili ɲɛminɛcogo nafa ka bon, o bɛ na ni Makka ni kabakurun nɛrɛma jate ye iko bolibato fɛnw. Walima o tɛ ten wa? O fana tɛ kelen ye ni kerecɛnw ka delili ye min bɛ kɛ tuma bɛɛ, an bɛ se ka an haminankow fɔ Ala ye dɔrɔn (Fil 4: 6: Aw kana aw janto foyi la; nka fɛn bɛɛ la, aw ka delili ni delili fɛ ni barika dali ye, aw ka aw ka deliliw fɔ Ala ye.). Delili ɲɛminɛcogo tɛ foyi ye.

O tuma na fɛ, mun na silamɛw bɛ sɔn kabakurun nɛrɛma susuli ma ani wale wɛrɛw la minnu bɛ i n’a fɔ bolibato? O faamuyali ka gɛlɛn. Nin kumasen nata bɛ fɛn caman fɔ o barokun kan. Silamɛya yɛrɛ ka laadalakow b’a fɔ ko sisan laadalakow bɛɛ i n’a fɔ ka taa Makka, Ramadan, ka Kaaba lamini, ka kabakurun nɛrɛma susu, ka boli Saf ni Marwa cɛ, ka Sitanɛ kabakurun ani ka minni Zamzam jibɔyɔrɔ la, olu bɔra kafiriw la:

Kaaba lamininen kɔ siɲɛ wolonwula, batokɛlaw teliyara ka taa Sitanɛ taamasyɛn jaw la Makka kɔkan, k’u bon ni kabakurunw ye. O laadalakow fana tùn bɛ tali Kɛ kosɛbɛ boli la siɲɛ wolonwula kuluw cɛ Safa ni Marw. U tùn bɛ Makka misiriba kɛrɛfɛ. Kuluw ni ɲɔgɔn cɛ janya ye mɛtɛrɛ kɛmɛ naani ye.

Kuranɛ b’a jira ko o bolicogo in tun bɛ sen na ka kɔn silamɛya ɲɛ. Tuma min na silamɛw ye Muhamadu ɲininka ni kabako ye mun na u ka kan ka tugu nin kafiriw ka laadalakow kɔ, a ye jaabi sɔrɔ Allah fɛ:

A filɛ! Safa ni Marwa ye Allah ka Taamaʃyɛn dɔw ye. O la ni minnu bɛ Taa So (Kaaba) la Waati la walima waati wɛrɛw la, olu ka kan k'u lamini, o tɛ jurumu ye u la. (Suura 2:158) Bamako, Mali.

O cogo la, mɔgɔ caman tun bɛ ɲɔgɔn lajɛn Makka walasa ka ala bato minnu bilalen bɛ boon kɔnɔ walima a lamini na min tun datugulen don ni fini nɛrɛma ye. Kabila walima mɔgɔ kelen-kelen bɛɛ min sera dugu kɔnɔ, o tun bɛ sɔn ka ala dɔ sugandi min ka di u ye kosɛbɛ ka bɔ Kaaba la. O hajiw ye sɔrɔ ɲuman di Kuraish-kabila ma, olu minnu ye Makka kabilaba kɔnɔmɔgɔw ye, u tun bɛ batoso ladon ani k’a kɔlɔsi (...)

Jateminɛ caman kɛra mun na Muhamadu y’o kafiriw ka laadalakow to silamɛya bolo. A bɛ se ka kɛ sababu dɔ ye ko a y’u to ka ɲɛnamaya kɛ walasa ka Kuraish kabila diyabɔ, bawo o laadalakow tun tɛ silamɛya bagabaga k’a ɲɛsin a ma walima ka ban Allah la. Tuma min na Kuraishkaw fana ye silamɛw don Makka minɛni kɔfɛ, olu, n’u ye Kaaba ladonbagaw ye, u tun bɛ wari ɲuman sɔrɔ san o san ka bɔ hajikɛlaw fɛ minnu sera Makka. Sisan laadalakow bɔyɔrɔ kafiriw dɔnni bɛ se ka kɛ maloya tiɲɛ ye mɔgɔ minnu bolo, minnu b’a fɛ ka ban tariku ka seereya la. (4) .

kabakurun nɛrɛma ani jɛɲɔgɔnya ni kalo bato ye . A kɔlɔsira sanfɛ ko kabakurun nɛrɛma susuli ani sisan silamɛya laada wɛrɛw bɔra bolibato la kabini waati jan ka kɔn Muhamadu ɲɛ. Muhamadu sɔnna o kafiriw ka laadalakow ma iko silamɛya ka diinɛ kɛcogo dɔ.

Jɛɲɔgɔnya kelen min bɛ waati tɛmɛnenw na, o fana ye kalo taamaʃyɛn ye. Moyen-Orient jamanaw tun bɛ kalo, tile ani dolow bato. Kalo sɔgɔlan dɔ sɔrɔla sarakabɔlan ba caman kan, bɔgɔdaga, minɛnw, fɛnɲɛnamafagalanw, tulolanɛgɛw ani fɛn wɛrɛw kan. A bɛ kuma kalo batoli caya kan. Bololabaarakɛlaw minnu tun bɛ Makka, olu fana tun dalen b’a la ko kabakurun nɛrɛma in binna ka bɔ san fɛ kalo ala Hubal fɛ (aw ye kuma fɔlen tɛmɛnenw lajɛ!). Nka, o hakilina jiginna kɔfɛ Muhamadu yɛrɛ fɛ, bawo a dalen tun b’a la ko kabakurun cilen don mɛlɛkɛ Jibril fɛ ka bɔ Alijinɛ na ani ko kabakurun in tun ye fin ye fɔlɔ nka a jiginna ka kɛ nɛrɛ ye k’a sababu kɛ jamanadenw ka jurumuw ye. Yala Muhamadu tun bɛ tiɲɛ fɔ wa walima a ye meteorite gansan dɔrɔn de ye min binna Dugukolo kan? A tɛ se ka kɛ ka o jira sisan.

O kumasen nata bɛ t’a fɛ o barokun kelen in kan, n’o ye kabakurun nɛrɛma batoli ye, ani cogo min na a tun dalen b’a la ko nin kabakurun in bɔra kalo la, ani ko kalo ala Hubal y’a fili ka bɔ san fɛ. Bi misiriw sanfɛ, kalo sɔgɔlen bɛ kɛ hali bi, o min bɛ mɔgɔ hakili jigin bolibato tɛmɛnenw na; i n' a fɔ kabakurun nɛrɛmuguma susuli ani taamacogo wɛrɛw.

A tɛ i n’a fɔ Pɛrɛsiw minnu – Zoroastrian ye minnu kalan – u tun bɛ Tle bato i n’a fɔ Kɔrɔtalenba sigiyɔrɔ ani ka ɲuman ni yeelen ni tasuma cɛsiri, ani jugu ni dibi, o waati Arabuw tun bɛ Kalo bato caman na. Pɛrɛsi min tun sigilen bɛ kulu janw jamana na, n’a sɔrɔla Tle funteni tun bɛ sɔn nka kungo kɔnɔ Arabu dɔ fɛ, Tle tun ye mɔgɔfagala ye ani Kalo tun bɛ na ni nɛnɛ ni dibi ye funteni tobilen ni yeelen min tun bɛ mɔgɔ ɲɛnafin bɔ. Ka kɛɲɛ ni kafiriw ka nsiirin dɔ ye, a tun dalen b’a la ko Hobal, Kalo Ala ye Kaaba ka meteorite kabakurun nɛrɛma fili ka bɔ Sankolo la. A tun bɛ jate senuma ye kabini tuma jan sani silamɛya ka se, wa a tun bɛ bato hajikɛlaw ni taamakɛlaw fɛ minnu tun dalen b’a la ko Kalo fana ye ala ye. (5) .

O bɛɛ n’a ta, kuma wɛrɛ fɔra o barokun kelen kan. A b’a jira cogo min na cɛmancɛ kɔrɔnfɛla jamanaw ka diinɛba tun sirilen bɛ kalo, tile ani dolow batoli la. Ni kalolabɔ bɛ misiri caman sanfɛ sisan, o ye bolibato tɛmɛnenw kofɔli ye:

Al-Hadis (Gafe 4nan, tilayɔrɔba 42nan, No. 47) kɔnɔ, Muhamadu ka kuma kabakoma in bɛ yen: “Abu Razin al-Uqaili y’a lakali ko: Ne ye ɲininkali kɛ ko: Ala ka ciden: Yala mɔgɔ bɛɛ bɛ lakununni don na, u b’u Matigi ye a da la wa mɔn? A y’a jaabi ko: ‘Ɔwɔ. Ne ye ɲininkali kɛ ko: O taamasyɛn ye mun ye a ka danfɛnw na? U ko: Oh Abu Razin. Yala aw kelen-kelen bɛɛ bɛ kalo ye kalo yeelen dafalen na cogo jɛlen na wa?” Nin aaya in b’a jira ko kalo tun ye Allah taamasyɛn ye. Sɛgɛsɛgɛliw y’a jira ko:

• Allah tun ye Arabu boli ye san kɛmɛ caman kɔnɔ. «Ale ye aw ni aw faw Matigi ye (Sura 44: 8). Arabuw n'u bɛnbaw ka Ala tun tɛ Ibrahima ni Isaka ni Yakuba ka Ala ye cogo si la, YHVH Yahweh, nka Allah tun don

• Kalo tun ye Allah ka taamasyɛn ye.

• Allah tun bɛ wele ko kalo Ala.

(...) Tlebi diinɛw dɔnbagaw sɔnna Bibulu ka fɔta ma ko Moyen-Orient jamanaw ka diinɛba tun bɛ tali kɛ kalo, tile ani dolow batoli la.

Sarakabɔlan, bɔgɔdaga, minɛnw, fɛnɲɛnɛmaw, tulolanɛgɛw ani fɛn wɛrɛw minnu sɔrɔla dɔnnikɛla kɔrɔw fɛ, olu ba caman bɛ ni kalo sɔgɔlan ye. A bɛ kuma kalo batoli kan min jɛnsɛnna yɔrɔ bɛɛ.

Bɔgɔdaga minnu sɔrɔla fɛnkɔrɔw sɛgɛsɛgɛliw la, olu sɛbɛnniw kɔnɔ, mɔgɔ minnu fagara kalo ma, olu ɲɛfɔli bɛ sɔrɔ. Mɔgɔ bɛ se k’a ɲininka mun na kalo sɔgɔlen bɛ misiriw sanfɛ hali bi. Ala ka taamashyɛn tun bilalen bɛ, tiɲɛ na, so sanfɛ cogo kelen na, i n’a fɔ kerecɛnw bɛ gengenjiri bila u ka egilisiw kɔnɔ cogo min na, k’a kɛ Krisita ka kisili taamasyɛn ye.

Ikomi kalo bato tun ka ca Moyen-Orient jamana bɛɛ la, Arabuw fana tun ye kalo batobagaw ye. Alabatoso dɔ fana jɔra kalo Ala ye, n’o ye Kaaba ye. Bato kɛrɛnkɛrɛnnen dɔ tun bɛ yen, kabakurun nɛrɛma min binna ka bɔ Kalo la, Muhamadu ye min susu Makka minɛni senfɛ. (6) .

Muhamadu ka jirali ala saba ninnu kan . Sanfɛla kuma fɔra bolibato ko la Makka ani yen haji kan. A kɔlɔsira cogo min na kabakurun nɛrɛma susuli, Kaaba lamini, ani bolibato suguya wɛrɛw minnu bɛ kɛ Makka, olu tun ka ca hali ka kɔn silamɛya waati ɲɛ. Muhamadu sɔnna u ma o cogo la ka don bi silamɛya la. O kosɔn, bolibato sugu kelenw bɛ kɛ hali bi. I n’a fɔ silamɛ, a ka ɲi i k’i yɛrɛ ɲininka, yala i bɛ bolibato sugu kelen de kɛ Makka taama senfɛ, bolibato kɔrɔw tun bɛ min kɛ a san kɛmɛ caman ye nin ye wa?

O kɔ fɛ, an bɛ Taa ko wɛrɛ la min ɲɛsinnen bɛ Muhamadu ni bolibato ma. A bɛ kuma min bɛ wele ko ka bɔ sitanɛ ka tɛmɛsiraw la, o kɔrɔ ye ko Kuranɛ tɛmɛsira 53:19,20. An bɛna o sɛgɛsɛgɛ o kɔfɛ.

Laada la, o tɛmɛsira minnu bɛ ala muso saba ɲɛfɔ minnu bɛ bato Arabuw fɛ (Allat, al-Uzza ani Manat), a daminɛ na, kunnafoni dɔ tun bɛ yen min tun bɛ o ala musow ɲɛfɔ iko cɛsiribaa sugu dɔw. O kɔrɔ ye ko Muhamadu ye nin tɛmɛsira minnu sɔrɔ, olu ye dusu don mɔgɔw kɔnɔ u ka u ɲɛsin kafiriw ka ala ma. O tɛmɛsira ninnu kosɔn, Makka sigibagaw tun labɛnnen don ka sɔn a ma ko Muhamadu ye kira ye. A dalen b’a la k’u tun bɛ nin cogo in na. Tɛmɛsira min bɔra yen, o taamasiyɛn kɛra ni sɛbɛnni jɛman ye:

Yala aw ye Allat ni al-Uzza ni Manat ye, sabanan wa? " Ninnu ye danfɛn kɔrɔbaw ye wa u ka delili bɛ se ka jigi."

Min ka kan ka kɔlɔsi nin ko in na, o ye ko a tɛ kɛnɛmamɔgɔw ka fɛn dilannen ye, nka a kofɔra silamɛya yɛrɛ ka sɔrɔ fɔlɔw fɛ. O sɔrɔyɔrɔ fɔlɔw n’u sɛbɛnnikɛlaw ma ban Muhamadu ka jɔyɔrɔ la iko kira. A kofɔra silamɛ diinɛtigiw fɛ i n’a fɔ Ibn Ishag, Ibn Sa’d ani Tabari, ani fana Kuranɛ ɲɛfɔli sɛbɛnbaga kɔfɛ Zamakhshari fɛ (1047-1143). A ka gɛlɛn kosɛbɛ ka da a la k’u tun bɛna o ko fɔ n’u tun m’a jate tiɲɛ ye. O kuma kelen in ɲɛfɔlen don nin kumasen in kɔnɔ, min bɛ tali kɛ alimami dɔ ka ɲɛfɔli dɔ la Kuranɛ kan. A b’a jira cogo min na nin tɛmɛsira min bɛ Kuranɛ kɔnɔ, o jiginna bawo a ma mɛn, Muhamadu ye jirali kura sɔrɔ min bɛ a kɔfɛ. A b’a jira fana ko Kuranɛ sinsinnen bɛ pewu jirali ni kumaw kan minnu sɔrɔla Muhamadu fɛ. A nafa ka bon kosɛbɛ,

Alimami El- Syouty ye Kuranɛ Sura 17:74 ɲɛfɔ a ka ɲɛfɔli kɔnɔ nin cogo la: “Ka kɛɲɛ ni Muhamadu ka fɔ ye, Kaab denkɛ , Karz somɔgɔw , kira Muhamadu ye Sura 53 kalan fo a nana tɛmɛsira la, min ko, 'Yala aw ye Allat ni Al-Uzza (kafiriw ka ala) ye... ' Nin tɛmɛsira in kɔnɔ, jinɛ yɛrɛ ye Muhamadu bila k'a fɔ ko silamɛw bɛ se ka kafiriw ka ala ninnu bato, ka delili ɲini u fɛ.Wa o cogo la ka bɔ Muhamadu ka kumaw la , a vɛrɛsi farala Kuranɛ kan.

Nabila Muhamadu dusu tiɲɛna kosɛbɛ a ka kumaw kosɔn, fo Ala y'a jija ni kuma kura ye, "Fanan i n'a fɔ fɔlɔ, n'an ye ciden walima kira ci, yala Sitanɛ y'a yɛrɛ sago bila u kɛrɛfɛ, nka Ala b'a ko, mun.» Sitanɛ ɲagamina u kosɔn, o kɔ, a b’a yɛrɛ ka taamasyɛn sabati, Ala bɛ dɔn, hakilitigi.” (Sura 22:52.)

O de kosɔn Sura 17:73-74 b’a fɔ ko: “Tiɲɛ na, u tun b’a fɛ k’aw kɔdon an ye min jira aw la, walisa aw ka fɛn wɛrɛ kɛ an kama, o kɔ, u tun bɛna aw ta ka kɛ a ye.” terikɛ. Wa ni a tun tɛ ko An tun y'i sigi kaban, siga t'a la, i tun bɛna surunya ka i biri u ma dɔɔnin;" (7) .

Nin kumasen nata bɛ kuma o barokun kelen de kan, sitanɛ ka tɛmɛsiraw. A b’a jira ko nin ko in tɛ kɛnɛmamɔgɔw ka fɛn dilannen ye, nka a kofɔra silamɛya yɛrɛ ka sɔrɔ fɔlɔw fɛ ani cogo min na Muhamadu tun b’a fɛ ka sɔn bolibato ma. Sɛbɛnnikɛlaw ma ban Muhamadu ka nafa la i n’a fɔ kira:

Sitanɛ ka Vɛrisew ko kɛra maloya sababu barikama ye silamɛw bolo a dabɔra cogo la san kɛmɛ caman kɔnɔ. Tiɲɛ na, a bɛ Muhamadu ka fɔta bɛɛ sumaya ko ale ye kira ye. Ni Sitanɛ sera ka kumaw don Muhamadu da kɔnɔ siɲɛ kelen, k’a bila a k’a miiri ko u ye cikanw ye ka bɔ Ala yɔrɔ, o tuma na, jɔn de b’a fɔ ko Sitanɛ ma baara kɛ ni Muhamadu ye k’a kɛ a ka kumalasela ye waati wɛrɛw fana na?

... A ka gɛlɛn ka faamuya, cogo min na ani mun na o maana sugu tun bɛna dabɔ, ani fana cogo min na ani mun na silamɛ timinandiyalen suguw i n’a fɔ Ibn Ishag , Ibn Sa’d ani Tabari, ani Kuranɛ ɲɛfɔli sɛbɛnbaga kɔfɛ, Zamakhsari (1047-1143) – min fɛ a ka gɛlɛn kosɛbɛ ka da a la ko a tun bɛna o fɔ n’a tun ma da sɔrɔyɔrɔw la – a y’a miiri ko o ye tiɲɛ ye. Yan, ani yɔrɔ wɛrɛw la, silamɛya sɔrɔyɔrɔ fɔlɔw daliluw barika ka bon kosɛbɛ, sɔsɔli tɛ min na. Hali ni o kɛra ko kɛlenw bɛ se ka ɲɛfɔ cogo wɛrɛ la, minnu, minnu b’a fɛ k’a to Sitanɛ ka Vɛrisew misali ka taa, olu tɛ se ka ban a la ko Muhamɛdi ka ɲɛnamaya kɔnɔko ninnu tɛ a juguw ka fɛn dilannenw ye, nka kunnafoniw bɔra mɔgɔw la , min tun dalen b' a la tiɲɛ na ko Muhamadu ye Allah ka kira ye . (8) .

Mun bɛ se ka kuncɛ ka bɔ nin kuma fɔlenw na? An bɛ se k’a ye ko Muhamadu tun ye hadamaden dafabali ye. A y'i biri jama ɲɛ kɔrɔ k'a sɔrɔ a sɔnna tɛmɛsiraw ma minnu bɛ boli saba batoli lafasa ani ko u bɛ se ka wele. Silamɛya yɛrɛ ka sɔrɔ fɔlɔw bɛ tali kɛ Muhamadu ka walew la, o la, a tɛ kɛnɛma mɔgɔ juguw ka fɛn dilannen ye.

Muhamadu tun bɛ a kɔfɛ fana ko bolibato kɛcogo kɔrɔ min tun bɛ kɛ Makka kabini san kɛmɛ caman, o jiginna cogo la min bɛ se ka kɛ silamɛya ta ye. O tun ye fɛn minnu fɔra sanfɛ, i n’a fɔ ka Haji kɛ Makka, mɔgɔw ka batoso lamini, ka kabakurun nɛrɛma susu walima ka maga a la, ka baganw saraka, ka taama ka taa Arafat kulu la, ani ka taa bɔ Safa ni Marwa kuluw la. Muhamadu ye o bolibato kɛcogo kɔrɔw bɛɛ Sɛmɛntiya.