This is a machine translation made by Google Translate and has not been checked. There may be errors in the text.

On the right, there are more links to translations made by Google Translate.

In addition, you can read other articles in your own language when you go to my English website (Jari's writings), select an article there and transfer its web address to Google Translate (https://translate.google.com/?sl=en&tl=fi&op=websites).

Kɔnɔtiɲɛ ko la

A dɔn mun na kɔnɔtiɲɛ ye kojugu ye ani mɔgɔfaga. A tɛ muso ka jo ye ka a farikolo latigɛ nka a bɛ den faga a kɔnɔbara la

Yala aw delila ka kɔnɔtiɲɛ kɛ wa, walima aw bɛ miiri ka kɔnɔtiɲɛ kɛ wa? Muso caman ye nin ko in sɔrɔ ani u y’u yɛrɛ ɲininka u ka kan ka min kɛ, k’a sɔrɔ u hakili ma labɛn kɔnɔmaya kama.

Dugujukɔrɔ, an bɛna kɔnɔtiɲɛ kalan – tiɲɛ na, o tɛ kalan nɔgɔmanw dɔ ye. An bɛna an sinsin a kan ni kɔnɔtiɲɛ ye ko ɲuman ye, hakilina minnu bɛ kɛ ka jo di a ma, ani den ka yiriwali bɛ kɛ cogo min na caman na. A nafa ka bon ka jɛya o kow la bawo an hakilina bɛ kɔnɔtiɲɛ ko la, o bɛ bɔ an ka miiriya la kosɛbɛ o ko ninnu kan.

Maana nata bɛ a ɲɛfɔ ka ɲɛ kɔnɔmaya min ma labɛn, o bɛ se ka kɛ ko gɛlɛn ye mɔgɔ caman bolo ni u hakili ma labɛn o kama. A bɛ se ka kɛ i n’a fɔ doni gɛlɛnba u bolo. Misali b’a jira fana ko, hali ni propagande bɛɛ bɛ yen, mɔgɔ caman minnu ye kɔnɔtiɲɛ kɛ, olu hakilina bɛ a la ko u ye kojugu kɛ o bɛɛ kɔfɛ. U bɛ se ka jalaki o ko la, nka u tɛ se k’a kɔsegin tuguni:

Nakagawa-san makunlen kɔfɛ dɔɔnin, a bɛ t’a fɛ k’a fɔ ko: “Samiya waati la, ne kɔnɔma don, ne tun b’a fɛ ka kɔnɔtiɲɛ kɛ. N tun b’a miiri ko cogo si tɛ yen n bɛ se ka den ladonni daminɛ, bawo Daisuke fitinin tun bɛ san saba dɔrɔn de la. Bi bi in na, a bɛ iko mɔgɔw b’a miiri ko den fila bɛ se denbaya kelen ma. Kalan fana bɛ wari caman bɔ. K’a sɔrɔ ne ma sigasiga ka tɛmɛ o kan, ne taara dɔgɔtɔrɔso la ani o ɲɛnamaya fitinin min tun bɛ ka bonya ne kɔnɔbara la, o tiɲɛna.”

A ɲɛw falenna ɲɛji la. Ne ta fana kɛra ten.

“Ne ye min kɛ, ne ye o faamu kɔfɛ. Ne y’a ye ko ne ye ne yɛrɛ den faga ni ne yɛrɛ bolow ye. O waati de la ne y’a faamu ko ne ye jurumut ye. Ne man fisa ni mɔgɔfagala tɔw ye...”

“Jɔn y’a fɔ i ye ko kɔnɔtiɲɛ ye jurumu ye? Yala aw y’o mɛn egilisi kɔnɔ wa?” O yɔrɔnin bɛɛ, n’ ye gɛlɛya sɔrɔ ka Zapɔnkan daɲɛw bɔ n da la.

“Ayi, ne ma o kɛ. Anw Zapɔnkaw b’a dɔn sariya siratigɛ la ko kɔnɔtiɲɛ ye kojugu ye, nka mɔgɔ caman b’o kɛ hali bi. Gɛlɛya bɛ minnu na u dusukun na, olu bɛ se ka taa "den bangenenw ka batoso" kɛrɛnkɛrɛnnen dɔ la walasa ka delili kɛ u den ni ye, ka na ni Buda ja fitinin ye yen. Ne bamuso y’a fɔ ne ye ko ne ka kan ka taa Alabatosoba la tuma min na a y’a ye ko ne ye bɔnɛ ye cogo min na. Nka ne tun t’a fɛ ka taa, katuguni ne dalen tɛ o ala ninnu na.”

Ne tun b miiri ko Ala ka sariya b i ko a sbn adamaden dusukun na, a kɛra kerecɛn ye wo, a kɛra Budadiinɛ ye wo. Nka mɔgɔ dɔ ka kan ka Kibaru Duman waajuli kɛ – mɔgɔ si tɛ se k’a sɔrɔ a yɛrɛ dusukun na. (1) ye.

KUN MINNU BƐ KƆNƆTƆRƆ LA

Ni an bɛ daliluw ɲini minnu bɛ tali kɛ kɔnɔtiɲɛ na tuma caman na, an bɛ se ka hakilina nafama saba sɔrɔ a dɔgɔyalenba la, an bɛna olu bɛɛ kalan u danma. Ni i tun ka kan ka nin ko in kunbɛn, n’a sɔrɔ hakilina nataw bɛ i dɔn:

1. 'Denmisɛnnin tɛ mɔgɔ ye.'

2. Muso ka kan ka a yɛrɛ farikolo ko latigɛ."

3. Ka hinɛ mɔgɔw la

1. ”DENMISƐN TƐ MƆGƆ YE.”KƆNƆTIƝƐ jogo fɔlɔ bɛ se ka kɛ hakilina ye ko den tɛ mɔgɔ ye, hadamaden dafalen don, nka a bɛ kɛ mɔgɔ ye a bange waati dɔrɔn na walima kɔnɔmaya kɔfɛ waati dɔw la.Mɔgɔw y’a fɔ ko den ye farikolo yɔrɔ dɔ dɔrɔn de ye min yɛrɛ tɛ i n’a fɔ mɔgɔ, o de kosɔn a man kan ka hadamaden josariyaw sɔrɔ.

Nka, yala o hakilina ye tiɲɛ ye wa? Yala den bɛ kɛ mɔgɔ ye a bange waati dɔrɔn de la walima kɔnɔmaya kɔfɛ waati dɔw la wa? An bɛ o sugandi fila bɛɛ lajɛ u danma:

Yala bange bɛ den kɛ mɔgɔ ye wa? N’an y’a miiri ko den bɛ kɛ mɔgɔ ye a bange waati la an ka ɲininkali fɔlɔw ye nin ye: mun de b’a to nin waati in nafa ka bon kosɛbɛ? Mun de b’a to den bɛ yɛlɛma ka kɛ mɔgɔ ye? Yala bange kɔrɔ tɛ tiɲɛ na yɔrɔ caman cili dɔrɔn ye – fɛn caman cili min na den bɛ bɔ kɔnɔbara kɔnɔ ka taa a kɔkanna na – i n’a fɔ an bɛ bɔ so kɔnɔ ka taa kɛnɛma cogo min na wa?

An ka kan k’a faamu ko den bange waati tɛ den kɛ mɔgɔ ye ka tɛmɛ a tun bɛ cogo min na, a fɔ, tile kelen ka kɔn o ɲɛ, n’a tun bɛ a ba kɔnɔ. A farikolo yɔrɔw ye kelen ye - da, senw, bolow... - yɔrɔ fila bɛɛ la. Hali a bangenen kɔ, a b’a jigi da a ba ladonni kan cogo kelen na. O ye ɲininkali ye mɔgɔ kelen de la tuma bɛɛ. Yɛlɛma kelen min bɛ kɛ den ka sigiyɔrɔ la.

Kɔnɔtiɲɛ dɔgɔtɔrɔ kɔrɔ ka maana minnu kɛra ultrasound ja lajɛcogo kan, olu bɛ o ko ɲɛfɔ ka ɲɛ. A b’a jira ko ni nin jabɔcogo in dɛmɛ ye, a bɛ se k’a ye cogo min na den min bɛ kɔnɔbara la, o tɛ farikolo yɔrɔ kurukuru ye walima fɛn min tɛ mɔgɔ yɛrɛ ta ye, nka den fitinin cogoya dafalenw b’a la. Den bɛ se ka lamaga, ka munumunu, ka sunɔgɔ – balikuw ni den misɛnniw bɛ se ka fɛn minnu bɛɛ kɛ kɔnɔbara kɔkan:

(...) Ultrason de ye finɛtiri da wuli an ye a siɲɛ fɔlɔ la ka don kɔnɔbara la. An y’a daminɛ fana ka tugu den dusukun tantanni kɔ ni dusukun jateminɛnanw ye ɛntɛrinɛti kan. A siɲɛ fɔlɔ don, n y’a daminɛ ka miiri an ye min kɛ dɔgɔtɔrɔso la. Ultrason ye diɲɛ kura da yele an ye. A siɲɛ fɔlɔ don, an tun bɛ se ka cɛ den ye tiɲɛ na, k’a suman, k’a kɔlɔsi, ka nɔrɔ a la ani k’a kanu. O de kɛra ne la. Denso ja minnu bɛ kɛ ni ultrasonic ye, olu bɛ nɔba bila mɔgɔ la min bɛ u lajɛ. Angletɛri kura ka furakɛli gafe kɔnɔ, u ye sɛgɛsɛgɛli dɔ bɔ o fɛɛrɛ in seko kan. A bɛ san tan bɔ, o kunnafonisɛbɛn ye sɛgɛsɛgɛli dɔ bɔ min kɔnɔ, musokɔnɔma tan minnu nana kɔnɔtiɲɛ dɔgɔtɔrɔso la, olu ye u den ja jira ni ultrasonic ye sani kɔnɔtiɲɛ ka kɛ. Muso kelen dɔrɔn de ye kɔnɔtiɲɛ kɛ. Mɔgɔ 9 wɛrɛw bɔra dɔgɔtɔrɔso la kɔnɔmaya la hali bi. O b’a jira cogo min na ka nɔrɔ ɲɔgɔn na, o fanga ka bon cogo min na. N y’a kɔlɔsi fana ko n bɛ nɔrɔ o denw na minnu ma wolo. (2) .

N b’a fɛ k’a fara a kan hali bi ko hali n’an tun bɛ ni kunnafoni caman ye (daɲɛ kɔrɔ la) k’a lajɛ ka ɲɛsin mɔgɔ ɲɛnama tiɲɛni ma kɔnɔtiɲɛ na, o kɛra ultrasonic fɛɛrɛ dɔrɔn de sababu ye an ka miiriliw Changé tiɲɛ na. Ni ultrasound dɛmɛ ye an m’a ye dɔrɔn ko den ye baarakɛfɛn ye, nka an tun bɛ se fana ka den ka baara nafamaw suman, k’a si hakɛ jateminɛ ani k’a jateminɛ, k’a lajɛ a bɛ munumunu cogo min na ani a bɛ koli kɛ cogo min na, k’a lajɛ a bɛ sunɔgɔ ani ka kunun ani a lajɛ a tun bɛ a yɛrɛ lamaga cogo min na ni laɲini ye i n’a fɔ den bangenen kura b’a kɛ cogo min na. (...)

N y’a sɔrɔ yan de la; nin sɛgɛsɛgɛli kɛlen in ɲɛkɔrɔ, nin kunnafoni kura ninnu bɛɛ, n ye taabolo diminnen dɔ daminɛ, n ye n hakilina Changé min kɔnɔ kɔnɔtiɲɛ jo sɔrɔli kan. N tun labanna ka sɔn paradigme dɔ caman cili ma. (3) .

Yala den bɛ kɛ mɔgɔ ye kɔnɔmaya waati dɔw la wa? Ni fɛɛrɛ wɛrɛ fɔra ka kɛ mɔgɔ ye, a bɛ se ka kɛ ko a bɛna kɛ kɔnɔmaya waati dɔ la, kɛrɛnkɛrɛnnenya la waati dɔ la min bɛ kɛ kɔfɛ.

Nka, gɛlɛyaw bɛ nin hakilina in na minnu b’a jira ko a bɛ dugukolo kan min tɛ se ka kɛ.

Gɛlɛya kelen min bɛ nin hakilina in na, o bɛ sɔrɔ ko minnu na, denw bangera ka kɔn u waati ɲɛ. Den caman minnu wolola ka kɔn u bange waati ɲɛ, olu bɛ na nin diɲɛ in kɔnɔ u si hakɛ kelen na – walima u ka dɔgɔ yɛrɛ – ka tɛmɛ denw kan minnu kɔnɔtiɲɛ kɛra. Hali ni a ka ca a la kɔnɔmaya bɛ kɛ dɔgɔkun 40 ɲɔgɔn na, den dɔw bɛ se ka bange ka kɔn a waati ɲɛ fo dɔgɔkun 20 ka kɔn o ɲɛ, ka sɔrɔ ka balo hali bi. Nin dɔgɔkun 20 ka kɔn jiginni waati ɲɛ, o b’a jira ko den ka kan ka kɛ mɔgɔ ye kaban nin waati in na, barisa a bɛna balo i n’a fɔ den minnu bɛ bange kɔfɛ. Sisan, a bɛ kɛ cogo min na, o ye ko den fitininw ni minnu ka dɔgɔn ka kɔn u bange waati ɲɛ, olu bɛ se ka to balo la ba kɔnɔbara kɔkan. Waati dantigɛlen u si hakɛ siratigɛ la, o bɛ ka Dɔgɔya tuma bɛɛ.

O la, a ka kan ka faamuya ko kɔnɔmaya kɔfɛ walima a daminɛ waati si tɛ se ka kɛ mɔgɔ kɛwaati ye. O bɛɛ kɔfɛ, yiriwali si tɛ se ka daminɛ cɛmancɛ la, i n’a fɔ a bɛ fɔ cogo min na, kɔnɔmaya waati. Jotigiya jɛlen si tɛ Se ka Sɔrɔ o hakilina in na wa a tɛ Se ka Sɔrɔ.

K’a fɔ ko ɲɛnamaya bɛ daminɛ ni kɔnɔtiɲɛ ye, o fana sɔnna a ma kɔsa in na, sɛgɛsɛgɛli dɔ la min kɛra ka diɲɛ kɔnɔ fɛnɲɛnamaw dɔnbaga 5577 ɲininka ɲɛnamaya bɛ daminɛ waati min na. Olu la, kɛmɛsarada la 96 y’a fɔ ko a bɛ daminɛ ni kɔnɔta ye (Erelt, S., Survey ye ɲininkali kɛ, ɲɛnamayako dɔnbaga 5577 ni hadamaden ka ɲɛnamaya daminɛna. 96% y’a fɔ ko kɔnɔta; lifenews.com, 11 Jul 2019). O cogo kelen na, san 1948, diɲɛ dɔgɔtɔrɔso jɛkulu ka Jenɛfu laseli min kɛra san 1948, waati min na Nazi dɔgɔtɔrɔw ka kɛwale juguw tun bɔra kɛnɛ kan, o y’a jira ko hadamaden ka ɲɛnamaya bɛ daminɛ ni bangekɔlɔsi ye: “Ne bɛ hadamaden ka ɲɛnamaya bonya kosɛbɛ kabini kɔnɔmaya, wa ne tɛ baara kɛ ni ne ka ɲɛnamaya ye. ” furakɛli seko minnu bɛ hadamadenw ka sariyaw kɛlɛ, hali ni u bɛ bagabagali la."

O la, waati kelen min bɛ se ka kɛ hadamaden ka ɲɛnamaya daminɛ na, o ye kɔnɔta ye bawo kɔnɔbara basigilen kɔnɔ, fɛn o fɛn ka kan ka kɛ mɔgɔ kelen-kelen bɛɛ ka yiriwali kama, o bɛ sɔrɔ kaban. Wajibi tɛ ka foyi fara jamu kan: fɛn minnu ka kan ka kɛ ɲɛnamaya kama, olu bɛɛ bɛ selilɛri kɔnɔ kaban, ɲɛnamaya min bɛ se ka mɛn san kɛmɛ kɔnɔ. Waati bɛɛ, kabini kɔnɔta waati, mɔgɔ kelen de bɛ ka bonya ani ka yiriwa.

Zaburu nata min sɛbɛnna Dawuda fɛ, o b’o ɲɛfɔ:

- (Zaburu 139:16) I ɲɛw ye ne ka nafolo ye tiɲɛ na, o bɛɛ n’a ta, i ma dafa; Ne farikolo yɔrɔw bɛɛ sɛbɛnna i ka kitabu kɔnɔ, k'a sɔrɔ u si tun tɛ yen fɔlɔ.

2. ”MUSO KA KAN KA A YƐRƐ FARIKOLO KO LATIGƐ." Kɔnɔtiɲɛ kun filanan min bɛ se ka kɛ, o ye ko muso ka kan ka a yɛrɛ farikolo latigɛ ani a b’a fɛ ka min kɛ n’a ye. A jirala ko kɔnɔtiɲɛ ye fɛɛrɛ ye min ni hakili ɲin walima ɲɛgɛnɛsira bɔli bɛ tali kɛ ɲɔgɔn na, farikolo yɔrɔ min tɛ mako ɲɛ, o bɛ bɔ yɔrɔ min na.

Nka, o faamuyali tɛ tiɲɛ ye. O tɛ tiɲɛ ye, barisa den tɛ farikolo yɔrɔ kelen ye ni misali la bolow, senw walima kunkolo ye, o min tun bɛna kɛ mɔgɔ la a ka ɲɛnamaya bɛɛ kɔnɔ. O nɔ na, a bɛ ba farikolo dɔrɔn de la waati dɔ kɔnɔ, a bɛ se ka kɛ. kalo 9 - walima hali o dɔgɔya ni den bangera ka kɔn a waati ɲɛ. Den walima den bɛ falen ba kɔnɔbara dɔrɔn de la, nka a tɛ ba farikolo yɔrɔ dɔ ye.

Ni a bɛ na ni den daminɛ ye, o fana tɛ muso yɛrɛ farikolo ye, nka a daminɛna ka bɔ cɛ ni muso tumuw faralen ɲɔgɔn kan. Fɛn wɛrɛ minnu kɛra ka kɔn o ɲɛ, i n’a fɔ gamuw dilanni, olu kɛra labɛnw ye walasa ka kɔnɔta kɛ, o min bɛna na ni mɔgɔ kura bangeli ye, min ɲɔgɔn tɛ a danma. Ani fana, denso, denso ani denso, minnu ka kan ka kɛ a yiriwali la, olu tɛ denba farikolo yɔrɔ dɔ ye, nka u bɛ denso ka farikolo yɔrɔw de la.

O la, a ka kan ka faamuya ko den tɛ a ba farikolo yɔrɔ dɔ ye waati si la, nka hadamaden kelen don min bɛ yiriwa a ba kɔnɔbara la, k’a balo sɔrɔ a fɛ. Denmisɛnnin don min bɛ falen kɔnɔbara la tuma bɛɛ. O fana bɛ Jira ni ɲɛfɔli ye, mɛlɛkɛ ye den Weele yɔrɔ min na ko cɛnin kalo saba kaban sani a ka bange. N’an ma nin ko jɛlen in jateminɛ, siga t’a la ko an bɛna an yɛrɛ bila sira kan:

- (Luka 1:36) A filɛ, i balimakɛ Elizabɛti fana ye denkɛ kɔnɔ ta a kɔrɔbayalen na, nin ye kalo wɔɔrɔnan ye a fɛ, o min tun bɛ wele ko bangebali.

Nin kumasen ninnu bɛ kuma cogo min na den tɛ a ba farikolo yɔrɔ dɔ ye walima farikolo yɔrɔ dɔw. Farikolo yɔrɔ minnu bɛ baliku la - bolo, sen, ɲɛ, da, tulo - olu kelenw b’a jira ko mɔgɔ sɛbɛ don :

Aw tɛ se ka kɔnɔtiɲɛ kɛ ni aw ɲɛw datugulen don. Aw ka kan k’a lajɛ ko fɛn bɛɛ bɛ bɔ kɔnɔbara la ani ka jatebɔ kɛ ko bolow ni senw, disi ni kunsɛmɛ bɛna caya. O kɔfɛ, ni banabagatɔ kununna anestezi la k’a ɲininka ni sungurunnin don walima cɛden, ne ka muɲuli dan sera wa o waati de la ne ka teli ka taama ka taa. - Ni n ye taabolo dɔ Kɛ n bɛ ɲɛnama dɔ Fàga k'a jɛya, n hakili la, o ye kuma fu ye ka kuma ɲɛnamaya falen-falen tiɲɛni kan. O ye mɔgɔfaga ye, wa ne b’a ye ko o ye mɔgɔfaga ye.” (4) .

Dɔgɔtɔrɔso la, dɔgɔtɔrɔ baarakɛɲɔgɔn dɔ tun bɛ n bolo, an ye baro kɛ ni min ye kɔnɔtiɲɛ ko la. A ye kɔnɔtiɲɛ lafasa iko muso ka josariyaw, k’a sɔrɔ ne tun b’a kɛlɛ iko denmisɛnnin ka ɲɛnamaya tiɲɛni. Siɲɛ kelen baarakɛdon cɛmancɛ la n y’a sɔrɔ a ɲɛ jɛman y’a biri kogo la k’a ɲininka n’a bananen don. A ko ale ye kɔnɔtiɲɛ kɛ sisan dɔrɔn, sen fitinin dɔ min bɔra a cɛmancɛ la, o binna ka bɔ sumaya masin na. A tun y’a daminɛ ka bana sɔrɔ ani a ye sɔgɔsɔgɔ ko: “Nin ye dulontigi ka baara ye.” (5) .

3. ƝƐNABƆLI . Kun minnu ka teli ka kɔnɔtiɲɛ jalaki, olu dɔ la kelen ye hinɛ ye. A bɛ se ka fɔ ko "a ka ɲi ba ni den fila bɛɛ ma ko kɔnɔtiɲɛ ka kɛ."

Nka, mɔgɔ bɛ se k’a ɲininka ko yala hinɛ ye kɔnɔtiɲɛ kun ɲuman ye wa? Hali n’an y’a faamu ko ko bɛ se ka gɛlɛya, an bɛ se ka ɲininkali kɛ hali bi ni hinɛ ka kan ka kɛ walasa ka kɔnɔtiɲɛ jogo jira walima ni a man kan ka kɛ. Ni a dɔnna ka jɛya ko kɔnɔtiɲɛ bɛ denmisɛn fitinin tiɲɛ, wa a tɛ kɛ farikolo yɔrɔ dɔ dɔrɔn ye min tɛ jɛya, o sɔsɔli bɛ kɛ ɲininkali ye. A bɛ se ka sɔn o cogo kelen na ka den kuraw ni denmisɛn kɔrɔbaw faga ni a ma kɛ ko u diyara an ye. Danfara tun tɛna kɛ o fɛn fila ni ɲɔgɔn cɛ ni waati kunkurunnin tɛ ani denw sigiyɔrɔ - dɔw tun bɛna to ba kɔnɔbara la hali bi n'u sara ; dɔw fana tun bɛna kɛ a kɔkan.

Hinɛ dɔrɔn tɛ sɔsɔli ɲuman ye, hali ni a bɛ se ka kɛ ko a bɛ iko o cogo la a daminɛ na. O ye sɔsɔli jugu ye bawo a bɛ den ka ɲɛnamaya tiɲɛ min daminɛna kaban:

“Min ye ne kabakoya, o ye ko o ko fila bɛɛ la, hinɛ ni kanuya jirala iko nafa bɛnnenw. U ye musow laadi u ka kɔnɔtiɲɛ kɛ k’a sababu kɛ hinɛ ye. O kun kelen de kosɔn, u y’a ɲini u fɛ u kana kɔnɔtiɲɛ kɛ. Bɛɛ tun bɛ hinɛ u la. Nka, jɔn tun bɛ tiɲɛ fɔ?

Ne tun ka kan ka cikanw ɲini ka kɛɲɛ ni minnu ye, ne tun bɛ se k’a latigɛ mɔgɔ min ka ɲi. Ne tun ka kan ka kɛ ni hinɛ dɔrɔn ye walisa ka baara kɛ ni min ye. A ye waati jan ta ka tɛmɛn ko bɛɛ fɛ minnu bɛ kɔnɔtiɲɛ latigɛ nɔ bila, nka taama jan ni gɛlɛn kɔfɛ, n y’a ye ko n farala mɔgɔw kan minnu b’a ɲini ni fanga ye ka den bangenen ka josariyaw lakana. O kɔrɔ ye ko kɔnɔtiɲɛ y’a daminɛ ka kɛ i n’a fɔ fɛɛrɛ wɛrɛ min bɛ ne bolo, ne tun tɛ se ka sɔn min ma k’a kɛ kɔnɔmaya negela fura ye.” ( 6 ) .

YIRIWALI BƐ KƐ COGO DI? An b’a dɔn ko hadamaden ka yiriwali bɛ kɛ dɔɔnin dɔɔnin taabolo dɔ senfɛ. An ka ɲɛnamaya bɛ daminɛ kɔnɔmaya la, nka kɔnɔbara basigilen tɛ yɛlɛma o yɔrɔnin bɛɛ ka kɛ sunguru walima cɛden ye min girinya ye kilo saba ye, walima ka kɛ baliku ye; fɛn bɛɛ bɛ kɛ dɔɔni dɔɔni kalo damadɔ kɔnɔ.

A dɔnna fana ko yiriwali bɛ to sen na fo ka se balikuya ma. Farikolo yɔrɔ minnu bɛ an bolo tuma bɛɛ, olu bɛ bonya ka Changé. O de kosɔn, an bɛɛ bonya tɛ kelen ye kɔnɔbara la ka tɛmɛ misali la, san kelen, duuru, tan ni fila walima san mugan na, hali n’a y’a sɔrɔ tuma bɛɛ o ye mɔgɔ kelen ni farikolo yɔrɔ kelenw ka ɲininkali ye. Pol ye o ɲɔgɔn jira a yɛrɛ la:

- (Gal 1:15) Nka o diyara Ala ye tuma min na, ale min ye ne faran ka bɔ ne ba kɔnɔ, ka ne wele a ka nɛɛma barika la.

N’an bɛ kuma yiriwali kan kɔnɔbara la, an bɛ se ka yiriwali taabolo damadɔ sɔrɔ minnu bɛ tugu ɲɔgɔn kɔ. An bɛ se fana k’a kɔlɔsi ko kaban a daminɛ na kosɛbɛ, den bangenen bɛ i n’a fɔ mɔgɔw pewu minnu bangera nin diɲɛ in kɔnɔ kaban, fo a farikolo yɔrɔw ye kelen ye. An ka tɛmɛ nin yiriwali siratigɛw fɛ:

- Hali ni mɔgɔ kura ka dɔgɔ ni pɔmi kisɛ ye dɔgɔkun fila la, a bɛ se ka ba ka kalolabɔ dabila. Kabini o waati, den min tɛ kɔnɔbara la, o bɛ nɔ bila a ba fari la kɔnɔmaya bɛɛ kɔnɔ.

- Ni a si bɛ dɔgɔkun 3 ɲɔgɔn bɔ, dusukun bɛ joli bɔli daminɛ den yɛrɛ fari la. Joli kulu bɛ se ka kɛ danfara ye ni ba ta ye. Tile damadɔ o kɔfɛ, an bɛ se ka bolow ni senw fɔlɔw ye.

- Dɔgɔkun wɔɔrɔ ɲɔgɔn, an bɛ se ka den kunsɛmɛ (électroencephalogramme) kɛ (EEG). A sumani nafa ka bon kosɛbɛ, barisa a ka c’a la, ɲɛnamaya laban bɛ ɲɛfɔ iko waati min na hakili baara bɛɛ bɛ ban.

- Dɔgɔkun 7- ka se dɔgɔkun 8 ma, den bolow, senw, bolokɔnincininw, ani senkɔniw bɛ sɔrɔ kaban ka fara ɲɛda ni ɲɛ, nugu, ani da kan. Boloci kelen-kelen bɛɛ fana bɛna dilan joona o kɔfɛ wa u tɛna Changé o kɔfɛ – fo n’a kɛra u bonya ye. Nin waati in na, den fana bɛ se ka minɛ ni a bolow ye ka dimi dɔn. Kɔnɔtiɲɛ fanba bɛ kɛ kɔnɔmaya dɔgɔkun ^{8nan
na.}

- Dɔgɔkun 14 denmisɛnni bonya ni baliku bolokɔnincinin ta ye kelen ye wa a dusukun bɛ joli litiri 24 bɔ don o don. Ɲɛda cogoyaw bɛ daminɛ ka i n’a fɔ bangebagaw ta kaban nin waati in na.

- Dɔgɔkun 20–21 den bɛ se ka to ɲɛnamaya la nin donw kɔnɔ fana kɔnɔbara kɔkan, ka to ɲɛnamaya la. Denmisɛn minnu ka kɔrɔ ni nin ye yɛrɛ, olu bɛ kɔnɔtiɲɛ don jamana dɔw la.

ADOPTION YE FƐƐRƐ WƐRƐ KELEN YE. N’an y’a faamu ko kɔnɔtiɲɛ ye kojugu ye, bawo a bɛ hadamaden ka ɲɛnamaya ban, fɛɛrɛ kelen min tora, o ye ka taa ɲɛ ni kɔnɔmaya ye: ka den to a ka ɲɛnamaya. (Sɛgɛsɛgɛli tubabukan na ani bangekɔlɔsi fɛɛrɛ dɔw la, i n’a fɔ ka baara kɛ ni bobine ye, an bɛ o gɛlɛya kelen de sɔrɔ jogoɲumanya siratigɛ la, barisa olu bɛ se ka kɔnɔbara basigilen tɛmɛnenw bɛɛ tiɲɛ). O ka kan ka kɛ, bawo n’o tɛ, an bɛna hadamaden ka ɲɛnamaya tiɲɛ min daminɛna kaban.

O danfara kelen bɛ se ka kɛ ni ba ka ɲɛnamaya bɛ farati la. Ni ba ka ɲɛnamaya bɛ farati la, o kɔrɔ fana ye ko den tɛ se ka ɲɛnamaya kɛ bawo a ka ɲɛnamaya bɛ tali kɛ a ba ka ɲɛnamaya la. Nin ko ninnu na – nka, minnu ka dɔgɔ kosɛbɛ – an bɛ se k’a faamu ko kɔnɔtiɲɛ bɛ se ka kɛ sababu ye.

Faan wɛrɛ fɛ, ni aw kɔnɔma don, ni aw tɛ se ka den ladon, aw bɛ se ka fɛɛrɛ wɛrɛw fana jateminɛ. Ni aw b’a miiri ko aw tɛ se ka den ladon – misali la, ka kɔnɔ ta ka a sababu kɛ aw ye muso minɛ ka a kɛ u muso ye – aw bɛ se ka jateminɛ kɛ ka den di a ma walasa a ka kɛ den ye. Tuma dɔw la, denfaya de ye fɛɛrɛ ɲuman ye min bɛ se ka kɛ a nɔ na. A bɛ se ka kɛ fɛɛrɛ ɲuman ye den, ba ani furuɲɔgɔn caman fana ta fan fɛ minnu tɛ den sɔrɔ. O la sa, ni nin ko in bɛ aw ɲɛ, wa laala se tɛ aw la ka aw den ladon, a nafa ka bon aw ka o seko jate i n’a fɔ fɛɛrɛ ɲuman min bɛ se ka kɛ a nɔ na.

YAFA DAFALEN. An bɛ fili min kɛ tuma caman na, o ye ko an tɛ miiri koɲɛw la banbali yeelen na. An bɛ se k’a miiri ko nin ɲɛnamaya surun in dɔrɔn de bɛ an bolo, o de y’a to laala an t’a jateminɛ ko ɲɛnamaya bɛ se ka kɛ fana nin ɲɛnamaya in kɔfɛ.

Nka, ni an bɛ Layidu Kura kalan, an bɛ se k’a ye ko nin ɲɛnamaya kɔfɛ, kiritigɛ bɛna kɛ, ni an ka kɛwalew bɛɛ ani an ye fɛn o fɛn kɛ nin ɲɛnamaya kɔnɔ, o bɛɛ bɛ pese. Aw, minnu ma nin ko ninnu jateminɛ fɔlɔ, aw ka kan ka jateminɛ kɛ ko laala nin ko ninnu ye tiɲɛ ye o bɛɛ kɔfɛ. U b’a jira ko ni an y’a dabɔ a kama ka to ka jurumu kɛ, ani ni an t’an janto an ka kɛwalew kɔlɔlɔw la, an tɛna Ala ka masaya ciyɛn ta:

- (1 Kɔr 6:9,10) Aw m’a dɔn ko mɔgɔ tilenbaliw tɛna Ala ka masaya ciyɛn ta wa? Aw kana lafili : jatɔyakɛlaw, bolibatobaaw, jatɔyakɛlaw, musomanw, u yɛrɛ tɔɲɔbagaw ni hadamadenw cɛ.

10 Sonw ni namaratɔw ni dɔlɔminnaw ni tɔgɔjugu fɔbagaw ni wari minɛbagaw tɛna Elohim ka masaya ciyɛn ta.

- (Rom 14:12) O la sa, an kelen-kelen bɛɛ na an yɛrɛ jate Ala ye .

- (2 Kɔr 5:10) Katuguni an bɛɛ ka kan ka an yɛrɛ jira Krisita ka kiritigɛ sigilan ɲɛkɔrɔ. walisa bɛɛ ka ko kɛlenw sɔrɔ a farikolo la, ka kɛɲɛ ni a ka ko kɛlenw ye, a kɛra ko ɲuman ye wo, a kɛra ko jugu ye wo .

Vɛrise minnu bɛ sanfɛ, olu b’a jira ko bɛɛ bɛna a yɛrɛ jate Ala ye. N’an b’an dusukun gɛlɛya ani n’an b’a miiri ko kɔlɔlɔ si tɛna kɛ an ka kɛwalew la, siga t’a la k’an b’an yɛrɛ lafili.

Nka, kibaru duman ye ko fɛn bɛɛ bɛ se ka yafa. Bibulu b’a jira ko Ala ye yafa labɛn kaban an kelen-kelen bɛɛ ye. A ye o k ka a yr Denc ci ka na sa an ka jurumuw kosn. O kɛra a bɛ san 2000 bɔ sisan; ani ni i y'i ɲɛsin Yesu Krisita ma sisan ani ni i b'a fɛ ka i ka ɲɛnamaya di a ma, i yɛrɛ bɛ se ka i ka jurumu yafa sɔrɔ (i bɛ se ka delili kɛ dɔrɔn ko: "Matigi Yesu, na ne ka ɲɛnamaya kɔnɔ ka yafa ne ma.") . O fɔra Bibulu kɔnɔ:

- (Kɛwalew 13:38) O de kosɔn, cɛw ni balimaw, aw k’a dɔn ko jurumu yafa fɔra aw ye nin cɛ in sababu fɛ ...

- (Kɛwalew 10:43) Kiraw bɛɛ ka seereya kɛ a ye ko mɔgɔ o mɔgɔ dara a la, o na jurumu yafa sɔrɔ a tɔgɔ barika la .

- (1 Yuhana 2:12) Ne bɛ sɛbɛn ci aw ma, denmisɛnninw, katuguni aw ka jurumuw yafara aw ma a tɔgɔ kosɔn .

A kɛra kɔnɔtiɲɛ ɲininkali ye wo, walima ko wɛrɛw i (walima mɔgɔ wɛrɛw) bɛ se ka taa ɲɛ i dusukun na, i bɛ se ka yafa sɔrɔ o fana na. Hali ni i ye jurumubaw walima jurumu fitininw k, i bna se ka yafa i ma tuma b. Don o don ɲɛnamaya misali nata bɛ kuma nin kan:

- Yesu dulonna gengenjiri la walisa i ka yafa sɔrɔ i ka kɔnɔtiɲɛ na, ne b'i hakili sigi. A ye i ka ɲangili sɔrɔ, bawo a b’i kanu.

- Ɔwɔ, o de ye ne ka lamɛnni kɛ ani k'a ɲini ka da a la kabini i seginna ka bɔ i ka samiyɛ lafiɲɛbɔ la. Sani o ka k, jurumuw yafali tun t ne diya. Ne tun b miiri ko ne t se ka da Dali ni kabakow la. Nka sisan ne y’a faamu ko a ka gɛlɛn kosɛbɛ ka da yafa la. A bɛ kɛ ten – yɛrɛɲini, a ka nɔgɔn kojugu -- Ni i dalen bɛ dɔrɔn, i na yafa, wa i man kan ka i ka jurumuw sara.

- Aw Zapɔnkaw ma deli tiɲɛ na ka fɛn sɔrɔ fu. Hali nilifɛnw ka kan ka sara tuma bɛɛ ni nilifɛn wɛrɛw ye.

- O cogo la kosɛbɛ ! Kaban an denmisɛnman an ba y’a fɔ an ye ko an ka kan ka fɛn dɔ di joona o kɔfɛ, n’o tɛ an bɛna dannaya tiɲɛ an sigiɲɔgɔnw ɲɛ na, o ye musow hakili sigi. - Wa tiɲɛ na, ntalen fana bɛ yen : I ye fɛn min sɔrɔ fu, o bɛna kɛ sɔngɔba ye.

- Jurumu yafa fana t hɔrɔnya ye, bawo a sɔngɔ ye Ala Denkɛ joli ye. Nka a ye o sara kaban, kun t an ka an ka jurumuw bn ko kura.

- Tiɲɛ don o tuma na ko fɛn bɛɛ bɛna yafa ni an ye yafa ɲini Ala fɛ Yesu tɔgɔ la wa ?

- Tiɲɛ don. Aw b se ka da a la fana ko aw ka jurumuw b yafara Yesu Krisita kosn. (7) .

REFERENCES:

1. Mailis Janatuinen: Tapahtui Tamashimassa, p. 17

2. Bernard Nathanson: Antakaa minun elää (The Hand of God), p.107.

3. Bernard Nathanson: Antakaa minun elää (The Hand of God), p.123-124.

4. Suomen kuvalehti, n:o 15, 10.4.1970

5. Päivi Räsänen: Kutsuttu elämään (?), p. 146

6. Bill Hybels: Kristityt seksihullussa kulttuurissa (Christians in a Sex Crazed Culture), p.89-90.

7. Mailis Janatuinen: Tapahtui Tamashimassa, p. 18