|
|
|
This is a machine translation made by Google Translate and has not been checked. There may be errors in the text. On the right, there are more links to translations made by Google Translate. In addition, you can read other articles in your own language when you go to my English website (Jari's writings), select an article there and transfer its web address to Google Translate (https://translate.google.com/?sl=en&tl=fi&op=websites).
Buda ni Budadiinɛ walima Yesu?
Budadiinɛ kalansiraw seginnkanni na. Yala u ye tiɲɛ ye wa walima u tɛ tiɲɛ ye wa?
Boli bɛ mɔgɔ caman bolo ladamu ni farikoloɲɛnajɛ diɲɛ kɔnɔ. U bɛ se ka kɛ dɔnkilidalaw ye, ɲɛnajɛlamɔgɔw, ntolatannaw walima dolow wɛrɛw minnu ye ɲɛtaa sɔrɔ. U n’u bɛ min kɛ, o bɛ tugu ɲɔgɔn kɔ kosɛbɛ bawo u ka ɲɛtaa n’u ka ɲɛnamaya bɛ mɔgɔ ɲɛnajɛ. Hali ni farikoloɲɛnajɛ ni laadala dolow bɛ se ka kɛ mɔgɔw ɲɛ na waati dɔ kɔnɔ, u tɛ se ka suma ni diinɛ ni alako ta fan fɛ mɔgɔw ye minnu ka kalansiraw ye nɔ bila mɔgɔw ka bɔnsɔn tan caman na. Nin barokun in kɔnɔ, hakilijakabɔ barokun ye Buda ni Budadiinɛ diinɛ ye, ka fara Yesu ni kerecɛnya dannaya kan. Yala mɔgɔ dalen bɛ Buda ka kalansiraw la walima Yesu Krisita la, yala o nafa ka bon wa? Danfara jumɛn bɛ u ka kalanw ni u bɔyɔrɔ ni i ka kan ka i jigi da min? An bɛna o koɲɛw lajɛ kɔfɛ. An b’a daminɛ ni diɲɛ ni ɲɛnamaya daminɛ gɛlɛya sɛgɛsɛgɛli ye Budadiinɛ na.
Gɛlɛya min bɛ diɲɛ ni ɲɛnamaya daminɛ na Budadiinɛ na. Fɔlɔ, a ka ɲi an k’an janto a la ko Budadiinɛ ye Ala dɔnbali diinɛ ye. O kɔrɔ ye ko hali ni bi Budadiinɛw yɛrɛ bɛ se ka Buda deli walima k’a jaw bato u yɛrɛ ka baara la, Budadiinɛ t’a dɔn ko danbaga ala yɛrɛ bɛ yen. Budadiinɛ mɔgɔw dalen tɛ a la ko Dabaga dɔ bɛ yen. Budadiinɛ ka gɛlɛya fɔlɔ bɛ yan, o ni Ala dɔnbaliya ta ye kelen ye. Bari nin fɛn ninnu minnu bɛ Se ka Kɔlɔsi don o don n’an ɲɛw ye walima ni teleskɔpu dɛmɛ ye, olu ma Kɛ tuma bɛɛ. N’a sɔrɔ u bangera waati dɔ la:
• Galaxies ni dolow ma Kɛ tuma bɛɛ, bari n’o tɛ, u ka radiation (fiɲɛ) tùn bɛna Ban kaban • Planɛtiw ni kalow ma Kɛ tuma bɛɛ bawo hali bì tasuma-fanga baara bɛ u la min ma jɔ • Dugukolo kan ɲɛnamaya ma kɛ tuma bɛɛ, bawo Dugukolo kan ɲɛnamaya sirilen bɛ Tle la, o min tun tɛ se ka Dugukolo sumaya fo abada. N’o tɛ, a fanga maralenw tun bɛna ban kaban.
Kuncɛli ye ko diɲɛ ni ɲɛnamaya daminɛna ka kan ka kɛ waati min na waatiw daminɛna. Nin ye dantigɛli ye min bɛ bɛn hakili ma, hali dɔnnikɛlaw minnu tɛ Ala dɔn, olu bɛ sɔn o ma walima u ka kan ka sɔn min ma. N’a sɔrɔ u tɛ sɔn Ala ka danni baara ma, nka u tɛ se ka ban ko ɲɛnamaya ni diɲɛ bɛɛ bɛ ni daminɛ ye. Gɛlɛya min bɛ Budadiinɛ ni Ala dɔnbaliya la, o ye fɛn fɔlɔw Nàna cogo min na tigitigi. Nafa t’a la k’a Fɔ, misali la, ko diɲɛ Wulila a yɛrɛ ma ka Bɔ foyi la, min bɛ Weele ko big bang (bɔgɔba-bɔnba) la bari o ye jatebɔ-ko ye min tɛ Se ka Kɛ. O kɔrɔ ye ko ni foyi tun tɛ a daminɛ na - foyi tɛ dɔrɔn - a tɛ se ka kɛ ko foyi bɛ bɔ a la. A tɛ se ka kɛ ka foyi ta foyi la, o la, big bang teori bɛ jatebɔ ni sigida sariyaw kɛlɛ. O cogo la, Ala dɔnbaliw ni Buda nɔfɛmɔgɔw bɛ sira salen na n’u b’a ɲini ka sababu sɔrɔ galaxiew, dolow, planetew ani kalow sɔrɔli la. A bɛ se ka kɛ u ka hakilinaw tɛ kelen ye u bɔyɔrɔ kan, nka hakilinaw tɛ sinsin kɔlɔsili waleyaliw ni dɔnniya kan, nka u sinsinnen bɛ miirili de kan. Ɲɛnamaya bangeli fana bɛ ten. Dɔnniya dɔnnikɛla si tɛ se k’o fana ɲɛfɔ. A bangeli yɛrɛ ye ko ye min tɛ se ka kɛ, bawo ɲɛnamaya dɔrɔn de bɛ se ka ɲɛnamaya lase. Danfara si ma Sɔrɔ o sariya in na. Ɲɛnamaya fɔlɔw ta fan fɛ, o bɛ dabaga ala de kofɔ ka jɛya, i n’a fɔ misali la Bibulu b’a kalan cogo min na ka jɛya. A danfaralen don ni a ye danfɛn minnu da:
- (Jen 1:1) A daminɛ na, Ala ye sankolo ni dugukolo da.
- (Esayi 66:1,2) 1 Matigi y'a fɔ nin cogo la: «Sankolo ye ne ka masasigilan ye, dugukolo ye ne sennasigilan ye. Ne ka lafiɲɛyɔrɔ bɛ min? 2 Matigi ko ten, ne bolo ye o kow bɛɛ dilan , ka o fɛnw bɛɛ kɛ , Matigi ko ten.
- (Jir 14:7) 7 A y'a fɔ ni kanba ye ko: «A' ye siran Ala ɲɛ , ka nɔɔrɔ da a kan. katuguni a ka kiri waati sera , ka sankolo ni dugukolo ni kɔgɔji ni jibolisiraw dabɔbaa bato .
Bana bange kokura Budadiinɛ na. A fɔra sanfɛ cogo min na Budadiinɛ ni kerecɛnya ni Ala-ka-marako faamuyali tɛ kelen ye. Budadiinɛ na, Ala si tɛ yen min ye fɛn bɛɛ da ani min ni a ka danfɛnw danfaralen don. O siratigɛ la, Budadiinɛ ye diinɛ ye min ni Ɛndu diinɛ bɛ tali kɛ ɲɔgɔn na, diinɛ fana tɛ ni sebaaya bɛɛ dabaga ala ye. Budadiinɛ, i n’a fɔ Ɛndu diinɛ, kalansira fana bɛ yen min ye ka mɔgɔ bange kokura. O kalan kelen in jɛnsɛnna Tlebi jamanaw na, yɔrɔ minnu na a bɛ kalan yɔrɔ la min bɛ wele ko New Age movement. Tlebi jamanaw na, 25% ɲɔgɔn dalen bɛ farikolo-ɲɛnajɛ la. Ɛndujamana ni Azi jamana wɛrɛw la, o kalansira bɔra yɔrɔ minnu na, o hakɛ ka ca kosɛbɛ. Reincarnation hakilina sinsinnen bɛ hakilina kan ko an ka ɲɛnamaya bɛ da a la ko a bɛ taa ɲɛ. Ka kɛɲɛ ni o kalansira ye, mɔgɔ bɛɛ bɛ bange siɲɛ caman dugukolo kan, ka farikolo kura sɔrɔ ka kɛɲɛ n’a ye ɲɛnamaya kɛ cogo min na a ka ɲɛnamaya tɛmɛnen na. Juguya minnu bɛ kɛ an na bi, olu bɛɛ ka kan ka kɛ ko tɛmɛnenw de nɔ ye, wa ko an ye fɛn minnu dan ka kɔrɔ, an ka kan ka olu tigɛ sisan. Ni Hadamaden ye yeelen sɔrɔ dɔrɔn, i n’a fɔ a dalen b’a la ko Buda ye yeelen sɔrɔ cogo min na, o de bɛna hɔrɔnya ka bɔ farikolo segin-ka-bɔnye sɛrɛkili la. Nka an ka kan ka miiri min na farikolo-ɲɛnamaya-ko n’a Budadiinɛ na, an bɛna miiri o de la kɔfɛ:
Mun na an hakili tɛ o la? Ɲininkali fɔlɔ bɛ tali kɛ mɔgɔ bangenen kura tiɲɛni na. Yala o ye tiɲɛ ye bawo an hakili tɛ foyi la ɲɛnamaya tɛmɛnenw na wa? Ni tiɲɛ na, ɲɛnamaya tɛmɛnenw cakɛda dɔ bɛ an kɔfɛ, yala an tɛna a jira ko an hakili bɛna to ko caman na ka bɔ u la - minnu ɲɛsinnen bɛ denbaya ka ɲɛnamaya ma, lakɔlikalan, sigiyɔrɔw, baarakɛyɔrɔw ani lafiya ma wa? Nka mun na an hakili tɛ o la? Yala an ka ɲinɛni tɛ dalilu jɛlen ye min b’a jira ko ɲɛnamaya tɛmɛnenw tun tɛ yen abada wa? Hali H.B.
N’a sɔrɔ an bɛ se k’a fɔ ko mɔgɔ salen ka ɲɛnamaya kɔnɔ, ni ni farikolo tɔɔrɔ sugu tɛ yen min tɛna kɛ jurumu dɔw den ni a nɔ ye, jurumu minnu kɛra ɲɛnamaya cogo kɔrɔ dɔ la. Nka fan wɛrɛ fɛ, a ka sisan ɲɛnamaya kɔnɔ, hali o hakilijigin kelen tɛ o fɛnw na. (1) .
Tiɲɛ don ko misali la, a fɔra ko Buda hakili jigira a ka ɲɛnamaya tɛmɛnenw na a ka yeelenko la, wa waati kura jɛkulu mɔgɔ dɔw fana b’o fɔ. Nka, gɛlɛya ye ko mɔgɔ si hakili tɛ nin ko ninnu na cogo la min bɛ kɛ cogo la, an ka teli ka wale kɛ ani ka miiri yɔrɔ min na. O ma kɛ hali Buda fɛ, nka a mago tun bɛ yeelenko la, a hakili jigira a ka ɲɛnamaya tɛmɛnen 100.000 ni kɔ la yɔrɔ min na, ka kɛɲɛ ni Pali sɛbɛnw ye (C. Scott Littleton: Idän uskonnot, ɲ. 72 / Kɔrɔnfɛ hakilitigiya). Nka, gɛlɛya min bɛ yeelenko ko kɛlenw ni ɲɛnamaya tɛmɛnenw hakilijiginw na, o ye u bɛ se ka da u kan cogo min na. An bɛɛ hakili ni miiriliw ni sugo bɛ an bolo yɔrɔ minnu na an bɛ se ka ɲɛnajɛ suguya caman ye minnu bɛ i n’a fɔ u ye tiɲɛ ye sugo la nka an ma deli ka minnu sɔrɔ. O b’a jira ko sugo ni hakili tɛ se ka da a la pewu. Nanbarako bɛ se ka kɛ. O yeelenko ko kɛlenw bɛ kɛ cogo min na, a ka c’a la, o bɛ tugu o cogo kelen na. A bɛɛ lajɛlen na, mɔgɔ ye hakilijakabɔ/hakilijagabɔ dege san caman kɔnɔ wa o labanna ka kɛ sababu ye ka min wele ko yeelenko dɔnniya. O kɛra Buda fɛ, min ye san caman kɛ hakilijakabɔ jugu la, nka a ka di kosɛbɛ ko silamɛya kira, Muhamadu fana tun bɛ diinɛ hakilijakabɔ la, tuma min na a y’a daminɛ ka yelifɛnw ni jiraliw sɔrɔ. Diinɛ jɛkulu caman wɛrɛw daminɛna nin cogo de la. Misali la, diinɛ kulu damadɔ minnu bɛ Zapɔn, olu bangera o wale in sababu fɛ, n’o ye mɔgɔ dɔ ye fɔlɔ ka miiri waati jan kɔnɔ, ka sɔrɔ ka jirali dɔ sɔrɔ, o de kan, o jɛkulu in jɔlen bɛ o de kan. Ka fara o kan, a kɔlɔsira ko dɔw bɛ se ka ko minnu sɔrɔ hakilijakabɔ kuntaalajan kosɔn, olu kelenw kɛra ni dɔrɔgu dɛmɛ ye. Dɔrɔgutalaw bɛ se ka yeelenko lafililenw sɔrɔ i n’a fɔ hakilijakabɔla kuntaalajanw bɛ se ka minnu sɔrɔ ani u bɛ se ka fɛnw ye minnu tɛ yen, i n’a fɔ hakiliɲagamibana bɛ mɔgɔ minnu na. Ne yɛrɛ dalen b’a la ani k’a faamu ko tiɲɛ na, Sitanɛ ni hakili jugu diɲɛ bɛ ka mɔgɔw lafili ni nin yelifɛnw ni yeelenko ko kɛlenw ye. Ɛnduw ka gurupu kɔrɔ Rabindranath R. Maharaj y’o kuma kelen fɔ. A yɛrɛ ye hakilijakabɔ dege san caman kɔnɔ ani a ye yeli nkalonmaw sɔrɔ o de kosɔn. Dɔɔni a y’a ɲɛsin Yesu Krisita ma, a kabakoyara k’a ye ko dɔrɔgutalaw fana ka ko kɛlenw ɲɔgɔn bɛ ale ta la. Nin misali in b’a jira cogo min na ɲininkali bɛ kɛ ka da misali la Buda walima mɔgɔ wɛrɛw ka maanaw la n’u bɛ u ka ɲɛnamaya tɛmɛnenw fɔ walima minnu bɛ wele ko yeelenko dɔnniya minnu sɔrɔla hakilijakabɔ jan walima dɔrɔgu fɛ:
O cogo la, ne y’a daminɛ ka dɔrɔgutalaw caman sɔrɔ ka tɛmɛn fɔlɔ kan, wa ne ye kabako dɔ sɔrɔ: U dɔw fana ye o ko suguw sɔrɔ ni u tun bɛ dɔrɔguta la, i n’a fɔ ne tun bɛ cogo min na ne ka yoga ni hakilijakabɔ don na! N kabakoyara k’u lamɛn u bɛ ka “diɲɛ cɛɲi ni hɛrɛ” ɲɛfɔ, u sera ka don min kɔnɔ ni LSD dɛmɛ ye; diɲɛ min' hakilijagabɔ yelifɛnw ni kulɛriw ne tun bɛ minnu dɔn kosɛbɛ. Tiɲɛ don, u caman fana ye ko juguw sɔrɔ, nka a kɛra i n’a fɔ dɔrɔgutalaw fanba tun t’a fɛ ka o lasɔminiw jateminɛ i n’a fɔ ne, n’u bɛ yoga kɛ. “Ne mago tun tɛ fɛnw na walasa ka diɲɛ wɛrɛw yelifɛnw ye walima fɛn minnu ka bon ni hadamadenw ta ye walima ka kelenya ye ni diɲɛ ye walima ka a ye ko ne ye “Ala” ye, ne y’o fɔ u ye. “Ne ye o bɛɛ sɔrɔ hakilijakabɔ fɛ min ka bon kosɛbɛ. Nka nkalon tun don, jinɛ juguw ka namara tun don walasa ka se sɔrɔ ne kan tuma min na ne ye ne hakili hɔrɔnya ka bɔ ne yɛrɛ ka fanga kɔrɔ. Aw bɛ ka lafili. I bɛ hɛrɛ ni wasa min ɲini, o sira kelenpe de ye Krisita de ye.” Ikomi ne tun bɛ kuma min kan, ne tun b’o dɔn, wa ne yɛrɛ y’o sɔrɔ dɔrɔgu tɛ min na, o dɔrɔgutabaga caman ye ne ka kumaw ta kosɛbɛ. ... N y’a dɔn ko dɔrɔguw bɛ fɛn caman bila mɔgɔ hakili la minnu ni hakilijakabɔ bɛ fɛn minnu sɔrɔ, olu bɛ tali kɛ ɲɔgɔn na. U y’a to jinɛw ka se ka fɛn dɔw labɛn minnu bɛ mɔgɔ hakili la, ka ko sugu bɛɛ da, a bɛ iko fɛn minnu ye tiɲɛ ye, tiɲɛ yɛrɛ la, olu tun ye nanbarako ye. Hakili jugu kelen minnu tun ye ne bila ka hakilijakabɔ jugu kɛ ka taa a fɛ walasa ka se sɔrɔ ne kan, a jɛlen don ko olu fana tun bɛ dɔrɔguko tɔn kɔfɛ o sitanɛ kun kelen de kosɔn. (2) .
Kɛlɛ ni Ɛnduw ni Tlebi jamanaw ka miiriya ye. Ni farikolo seginni tun ye tiɲɛ ye ani ni o tun ye mɔgɔw bɛɛ ka ko ye, a tun bɛ se ka kɛ ko bɛɛ tun bɛna mɔgɔw kalan o ko la o cogo kelen na. Nka, o tɛ tiɲɛ ye, nka Budadiinɛ mɔgɔw bɛ kalan kɛ o ko la cogoya wɛrɛw la ni misali la, Ɛnduw walima Tlebi jamanaw ka waati kura jɛkulu mɔgɔ dɔw ye. Danfara minnu bɛ u ni ɲɔgɔn cɛ, olu bɛ ye a dɔgɔyalenba la nin ko ninnu na:
• Tlebi hakilinaw la, a bɛ fɔ ko mɔgɔ bɛ to mɔgɔ ye waati bɛɛ. O nɔ na, Ɛnduw ni Budadiinɛ hakilina fila bɛɛ la, mɔgɔ bɛ se ka bange i n’a fɔ bagan walima hali jiri. Nin kumasen in bɛ Budadiinɛ hakilina ɲɛfɔ:
Kalo laban don na, jinɛw bɛ segin u sigiyɔrɔw la dugukolo jukɔrɔ, u wasalen don ani u wasalen don. Kui-hakiliw ni bɛnbaw hakili bɛna datugu hakiliw da kɔfɛ san wɛrɛ kɔnɔ. U dɔw bɛ segin ka taa boon tan kɔnɔ walisa ka taa a fɛ ka kasodenw kɛ. Dɔw b’a makɔnɔ walisa u ka bange kokura dugukolo kan wala Tlebi sankolo la. Ka bɔ boon tannan na i bɛ bin farikolo-ɲɛnamaya-wotoro kɔnɔ, i bɛ bange ka segin dugukolo kan o wotoro fɛ. Dɔw wolola mɔgɔ ɲumanw ye, dɔw bangera mɔgɔ juguw ye, dɔw ye baganw ye, walima hali jiriw. (3) .
• Kuma tɛmɛnen tun bɛ kuma Budadiinɛ mɔgɔw dalen bɛ jahanama na cogo min na. Faan wɛrɛ fɛ, Ɛnduw ni Waati kura jɛkulu nɔfɛmɔgɔw Tlebi fɛ, a ka c’a la, u dalen tɛ jahanama na. U b’a sɔsɔ ko jahanama tɛ yen. Nin ye sɔsɔli ye farikolo-ɲɛnamaya-ko hakilina suguya wɛrɛw ni ɲɔgɔn cɛ. Budadiinɛ na, sankolo walima alijinɛ naani fana bɛ yen: Worodugu, Saheli, Kɔrɔn ani Tlebi sankolo. A bɛ Fɔ ko Buda bɛ u labanw na. Faan wɛrɛ fɛ, Ɛnduw ni Waati kura jɛkulu nɔfɛmɔgɔw dalen tɛ o ko la cogo kelen na ni Budadiinɛw ye.
• Ka bɔ farikolo segin-ka-bɔnye sɛrɛkili la, o cogo tɛ kelen ye Ɛndu diinɛ ni Budadiinɛ na. Ɛnduw b’a kalan ko ni mɔgɔ y’a ka alaya n’a ka jɛɲɔgɔnya dɔn ni Brahama ye, a bɛ hɔrɔnya ka bɔ farikolo segin-ka-bɔnye sɛrɛkili la. O nɔ na, Buda ye tiɲɛ naani kalan (1. Ɲɛnamaya ye tɔɔrɔ ye 2. Tɔɔrɔ bɛ sɔrɔ ɲɛnamaya nege de fɛ 3. Tɔɔrɔ bɛ se ka hɔrɔnya dɔrɔn ni ɲɛnamaya nege fagali ye 4. Ɲɛnamaya nege bɛ se ka faga ni tugu sira ɲuman kan ), o laban na, kisili sira 8 bɛ yen, n’o ye ka hɔrɔnya ka bɔ mɔgɔ bangenen kura sɛrɛkili la. O ye: dannaya ɲuman, laɲini ɲuman, kuma ɲuman, taamacogo ɲuman, ɲɛnamaya kɛcogo ɲuman, cɛsiri ɲuman, hakilijagabɔ ɲuman, ani hakilijakabɔ ɲuman. O cogo la, Buda ka nin kalan in bɛ Ɛnduw ka kalan sɔsɔ, Tlebi jamanaw ka faamuyali min bɛ waati kura jɛkulu kɔnɔ, o dun bɛ cogo di? O mɔgɔw bɛ se ka da hadamaden ka alaɲɛsiran na, i n’a fɔ Ɛnduw dalen b’a la cogo min na, nka a ka c’a la, o ko in faamuyali n’a nɔ min bɛ mɔgɔ bange kokura, o tɛ kalan cogo kelen na i n’a fɔ Ɛndu diinɛ. Tlebi jamanaw na, o kɔfɛ, mɔgɔ kura bangeli bɛ se ka kalan cogo ɲuman na. Reincarnation bɛ ye iko sababu, wa a tɛ ye danga ye i n’a fɔ Ɛndu diinɛ ni Budadiinɛ na. Olu ye sɔsɔliw ye minnu bɛ mɔgɔ bange kokura kalansira lamini na.
Karma sariya bɛ baara kɛ cogo di? Ka segin-ka-bɔnye kalansira gundo dɔ ye karma sariya ye, min bɛ sɔrɔ Budadiinɛ, Ɛndu diinɛ ani waati kura lamaga-lamagali la yan Tlebi fɛ. Ka kɛɲɛ ni mɔgɔw bɛɛ ka faamuyali ye, karma sariya ka kan ka mɔgɔ sara ani k’a ɲangi ka kɛɲɛ n’a ka ɲɛnamaya kɛcogo ye a farikolo-ɲɛnamaya tɛmɛnen na. Ni mɔgɔ ye wale juguw kɛ walima ni a ye miiri juguw miiri, o kɔlɔlɔ jugu bɛ o la; miirili ɲumanw ni kɛwale ɲumanw bɛ na ni nɔ ɲuman ye. Nka, o ye ko sariya min tɛ mɔgɔ yɛrɛ ta ye, o bɛ se ka baara kɛ ten cogo di? Fanga walima sariya min tɛ mɔgɔya ye, o tɛ se ka miiri, ka walew jogo danfara, walima hali ka hakili to mɔgɔ ye min kɛ - i n’a fɔ diɲɛ sariya gafe tɛ se ka baara kɛ ten cogo min na, nka sariya waleyalikɛla, mɔgɔ yɛrɛ ka mɔgɔ dɔ, de mago bɛ o la tuma bɛɛ sariya dɔrɔn t' o kɛ . Sariya min tɛ mɔgɔ yɛrɛ ta ye, o fana tɛ se ka labɛnw kɛ an ka ɲɛnamaya nata kama walima k’a latigɛ an bɛna bange ani ka ɲɛnamaya kɛ cogo minnu na. Waleya minnu kofɔlen don, olu bɛ mɔgɔya de wajibiya tuma bɛɛ, min tɛ karma sariya ye. Sariya gansan tɛ se ka baara kɛ o cogo la. Gɛlɛya wɛrɛ ye ko ni karma sariya bɛ an sara ani k’an ɲangi ka kɛɲɛ ni an ye ɲɛnamaya kɛ cogo min na an ka ɲɛnamaya tɛmɛnenw na, o tuma mun na an hakili tɛ foyi la ka bɔ ɲɛnamaya tɛmɛnenw na - nin fɔra sanfɛ kaban? Ni an bɛ ɲangi ka da an ka ɲɛnamaya tɛmɛnen kan, o tuma na fɛ, bɛɛ ka kan k’a dɔn mun na min bɛ kɛ an na, o bɛ kɛ an na. Basigi jumɛn bɛ yen cogo o cogo, ni ɲangili daliluw ma jɛya ka ɲɛ? O ye gɛlɛya dɔ ye min bɛ mɔgɔ bange kokura kalansira kan.
Cogo di daminɛ na - Karma jugu bɔra min? Ka kɔn o ɲɛ, a fɔra cogo min na diɲɛ ni ɲɛnamaya bɛ daminɛ. U tɛ banbali ye ani u ma kɛ tuma bɛɛ, nka u daminɛ dafalen don. Ka da o kan, ɲininkali bɛ kɛ, Karma jugu bɔra min? A tun bɛ se ka na dugukolo kan cogo di ni ɲɛnamaya tun tɛ dugukolo kan? O kɔrɔ ye ko ni ɲɛnamaya tun tɛ yen, karma jugu tun tɛ se ka wuli kɛwale juguw sababu la, karma ɲuman fana tun tɛ se ka wuli. Tiɲɛ na, mɔgɔ ni danfɛn bɛɛ tun bɛna kɛ mɔgɔ dafalenw ye kaban, wa hali u tun tɛna tɛmɛ farikolo segin-ka-bɔnye sɛrɛkili fɛ. Cogo di, farikolo segin-ka-bɔnye sɛrɛkili - n’a kɛra tiɲɛ ye - tun bɛ se ka wuli, k’a sɔrɔ Karma jugu dɔrɔn de bɛ bɔ ɲɛnamaya tɛmɛnenw na, o de bɛ a sababuya ani k’a sabati? A daminɛbaga de kɛra mun ye? Nin ɲɛfɔli in bɛ bɔko tɛmɛnen ɲɛfɔ. A bɛ maga o ko la, n’o ye ko sɛgɛsɛgɛli bɛ se ka daminɛ cogo min na ka bɔ cɛmancɛ la, i n’a fɔ a bɛ fɔ cogo min na, nka a tɛ daminɛ yɛrɛ gɛlɛya ɲɛnabɔ. Ɲɛfɔli kɔnɔ, sɛbɛnnikɛla bɛ kuma Budadiinɛ mɔnikɛw fɛ:
N sigilen tun bɛ Pu-ör-an Budadiinɛ batoso kɔnɔ ni mɔnikɛ kulu dɔ ye. Baro in jiginna ɲininkali in na ko hadamaden hakili bɛ bɔ min. (...) Mɔnikɛ dɔ ye ɲɛfɔli jan ni kunnafoni caman di n ma ɲɛnamaya sɛrɛkiliba kan min bɛ to ka woyo san ba caman ni miliyɔn caman kɔnɔ, ka bɔ cogo kura la, ka yiriwa sanfɛ walima ka na duguma, ka kɛɲɛ ni mɔgɔ kelen-kelen ka walew cogoya ye. Nin jaabi in ma n wasa tuma min na, mɔnikɛ dɔ y’a jaabi ko : « Ni bɔra Buda fɛ ka bɔ tilebin sankolo la » O kɔfɛ, ne ye ɲininkali kɛ ko : « Buda bɔra min ani hadamaden ni bɔra a la cogo di ? » O yɔrɔ la tun ye jɛmukan jan ye tugun Buda kɔrɔw ni nataw kan minnu bɛna tugu ɲɔgɔn kɔ waati jan kɔfɛ, i n’a fɔ sɛrɛkili min tɛ ban.I n’a fɔ nin jaabi in ma ne wasa fana, ne y’a fɔ u ye ko “Aw bɛ daminɛ cɛmancɛ la, nka a ma kɛ kabini fɔlɔfɔlɔ. I bɛ Buda dɔ sɔrɔ kaban min bangera nin diɲɛ in na o kɔfɛ i bɛ Buda kelen wɛrɛ sɔrɔ min labɛnnen don. Mɔgɔ dafalen bɛ i bolo min bɛ tɛmɛ a ka sɛrɛkili fɛ waati danmadɔw fɛ.” N tun b’a fɛ ka jaabi jɛlen ni surun sɔrɔ n ka ɲininkali la: cɛ fɔlɔ ni Buda fɔlɔ bɔra min? Yiriwali siratigɛba in daminɛna min? (...) Mɔnikɛ si ma jaabi, u bɛɛ makun. Waati dɔ tɛmɛnen kɔ ne ko: "Ne bɛna nin fɔ aw ye, hali n'aw tɛ diinɛ kelen labato ni ne ye. Ɲɛnamaya daminɛ ye Ala ye. A tɛ i n'a fɔ aw ka Budaw minnu bɛ tugu ɲɔgɔn kɔ i n'a fɔ seri banbaliw sɛrɛkiliba kɔnɔ."(Alimankan na) yiriwaliko la nka a ye kelen ye badaa, a tɛ Changé.A ye fɛn bɛɛ daminɛ ye, wa mɔgɔ hakili daminɛ bɛ bɔ ale de la." (...) N t’a dɔn ni n ka jaabi ye u wasa. Nka, ne ye se sɔrɔ ka kuma u fɛ ɲɛnamaya sɔrɔyɔrɔ kan, Ala ɲɛnama min ka kɛli dɔrɔn bɛ se ka ɲininkali dɔ ɲɛnabɔ ɲɛnamaya bɔyɔrɔ ni diɲɛ bɔyɔrɔ kan. (4) .
Buda ka ɲɛnamaya ba kɛmɛ. Ka kɔn o ɲɛ, a fɔra cogo min na a dalen b’a la ko Buda hakili jigira a ka ɲɛnamaya tɛmɛnen 100.000 la a ka yeelenko dɔnniya la. O kofɔlen bɛ Palikan na Budadiinɛ sɛbɛnw kɔnɔ (C. Scott Littleton: Idän uskonnot, ɲ. 72 / Kɔrɔnfɛla hakilitigiya). Nka, o ko bɛ se ka jateminɛ. Misali la, hadamadenw ka tariku bɛ dɔn tiɲɛ na dɔrɔn san 5000 ɲɔgɔn tɛmɛnen kɔfɛ (o bɛ surunya kosɛbɛ san 6000 ɲɔgɔn na, o min bɛ se ka bɔ ka da Bibulu bɔnsɔnw kan). Waati minnu ka jan ni o ye ani miirili minnu bɛ hadamadenw ka tariku jan kan, olu ye miirili ye ka tɛmɛ kunnafoniw kan minnu bɛ se ka da u kan. Radiocarbone fɛɛrɛ in Dabɔbaa, Karamɔgɔ W. F. Libby y’a fɔ tiɲɛ na Science Magazine kɔnɔ (3/3/1961, ɲ. 624) ko tariku dafalen bɛ taa fo ca. San 5000 tɛmɛnen kɔ. A kumana Misira fanga denbayaw kan, tiɲɛ yɛrɛ la, a bɛ se ka kɛ ko u ye ɲɛnamaya kɛ hali san kɛmɛ caman kɔfɛ (O fɔra "Faaraot jan kuninkaat" tilayɔrɔba 3 kɔnɔ, min jirala Suomen telewisɔn na san 1996 Nowanburukalo-Desanburukalo la)
Ne ni Arnold (n baarakɛɲɔgɔn) kabakoyara fɔlɔ tuma min na an y’a ye ko tariku bɛ bɔ san 5000 dɔrɔn de la. (...) An tun ye kalan kɛ tuma caman na ko nin walima o ladamu walima fɛnkɔrɔw sɔrɔyɔrɔ in si bɛ san 20 000 bɔ. An y’a dɔn joona ko nin jatew ni waati fɔlɔw ma dɔn tigitigi ani ko Misira masaya fɔlɔ waati ye tiɲɛ na tariku waati kɔrɔlenba ye min sinsinnen don ni dannaya dɔ ye. (5) .
Kɔlɔsili fɔlɔ minnu bɛ an bolo hadamaden ka tariku kan, olu bɛ Taa sàn 5000 ɲɔgɔn dɔrɔn na ka Tɛmɛ. ( The World Book Encyclopaedia , san 1966, gafe 6nan, ɲ. 12)
Jamanadenw caya fana tɛ waati jan hakilina dɛmɛ. Jateblaw fɛ, jamanaden hakɛ cayara siɲɛ fila san 400 o san 400 ni ɲɔgɔn cɛ (ani hali bi ka teliya ka tɛmɛ o kan). O kɔrɔ bɛna Kɛ ko misali la a sàn 4000 ye nin ye dugukolo kan mɔgɔ minnu tùn ka kan ka Tɛmɛ miliyɔn 10 kan. A bɛ iko nin ye jateminɛ tilennen ye, bawo yɔrɔ minnu na i n’a fɔ Ameriki Woroduguyanfan, Ameriki Saheliyanfan ani Ɔsitarali, olu kɛra mɔgɔba ye dɔrɔn kabini san kɛmɛ 18nan. Misali la, a jateminɛna ko Ameriki Woroduguyanfan duguden miliyɔn saba dɔrɔn de tun bɛ san kɛmɛ 18nan daminɛ na, k’a sɔrɔ sisan u ka ca ni siɲɛ kɛmɛ ye. O b’a Jira cogo min na Dugukolo kan mɔgɔw tun man ca a san kɛmɛ damadɔ dɔrɔn de filɛ nin ye. A san ba damadɔ tɛmɛnen, Dugukolo tun ka dɔgɔ hali ka tɛmɛ san kɛmɛ 18nan kan. Faan wɛrɛ fɛ, ni duguden 2 dɔrɔn de tun bɛ yen a san 100.000 ye nin ye, ni jamanadenw ka caya siɲɛ fila tun ye siɲɛ kelen ye san ba kɔnɔ (o ye hakɛ ye min ka dɔgɔ kosɛbɛ ka tɛmɛ sisan kan), sisan jamanaden hakɛ ka kan ka kɛ 2.535.300.000.000.000.000.000.000.000.000 ye. Nin ye jate ye min tɛ hakilintan ye abada n’i y’a suma ni bi miliyari 8 ye (= 8.000.000.000), wa a b’a jira ko hadamadenw tun tɛ se ka kɛ o waati la. A b’a jira ko hadamadenya bɔyɔrɔ ka kan ka surunya kosɛbɛ, a bɛ san ba damadɔ dɔrɔn bɔ. Nin bɛɛ bɛ tali kɛ cogo di Buda n’a ka ɲɛnamaya tɛmɛnenw na minnu bɛ fɔ ko a ka ɲɛnamaya tɛmɛnenw? Kuma surun na, a tɛ se ka kɛ ko a tun bɛ se ka ɲɛnamaya 100 000 kɛ ka tɛmɛ, a dɔgɔyalenba la i n’a fɔ hadamaden, bawo hadamadenw bɛ dugukolo kan kabini san ba damadɔ dɔrɔn. Nafa t’a la ka kuma waati janw kan, bawo hadamadenw ka tariku taamasiyɛn jɛlenw tɛ janya ka taa a fɛ. Faan wɛrɛ fɛ, n’an dalen bɛ dɔnnikɛlaw la minnu dalen tɛ Ala dɔnbaliw la minnu dalen bɛ waati jan na, ɲɛnamaya selilɛri kelen dɔrɔn de tun ka kan ka kɛ Dugukolo kan san miliyɔn kɛmɛ caman kɔnɔ, fo ka se a san miliyɔn 500-600 ma, ɲɛnamaya gɛlɛn wɛrɛw bɔra kɔgɔji jukɔrɔ . Ɲininkali ye nin ye, ni ɲɛnamaya selilu kelen dɔrɔn de tun bɛ yen, o kɔfɛ, baganw tun bɛ kɔgɔjida la, o fɛnɲɛnamaw ye mun kalan farikolo segin-ka-bɔnye kɔnɔ? U ye karma ɲuman sɔrɔ cogo di walima k’u yɛrɛ tanga karma jugu dalajɛli ma k’a sɔrɔ u bɛ balo i n’a fɔ bagan minnu bɛ selilu kelen na walima minnu bɛ kɔgɔji kɔnɔ? Ne yɛrɛ dalen tɛ Ala dɔnbaliw bɛ min fɔ san miliyɔn caman ko la, ne b’u jate nkalon ye min bɔra Sitanɛ fɛ, nka n’i ye fɛnɲɛnamaw ka fɛnɲɛnamayali miiriya ni san miliyɔn caman ni mɔgɔ seginni kalan fara ɲɔgɔn kan, i ka kan ka o gɛlɛya suguw sɔrɔ .
Ɲɛnamaya lakanani sariyakolo. Budadiinɛ kalansira ɲumanw bɛ jogoɲumanya siratigɛ la, i n’a fɔ ka sonyali kɛ, ka jatɔya kɛ, ka nkalon tigɛ walima ka minfɛn dɔ min. O kalansiraw tɛ danfara bɔ, misali la, Yesu ni cidenw ka kalansiraw la, bawo jogoɲumanya hakilila bɛ mɔgɔw bɛɛ bolo. Kɔrɔn fɛ ani Tlebi fɛ, an bɛ a faamu cogo la min ye kɛwale ɲuman ni kɛwale jugu ye. Budadiinɛ ka kalan dɔ fana ye ko i man kan ka fɛn ɲɛnama si faga. O bɛ bɛn Bibulu ka kalan ma, k'a sɔrɔ Bibulu ka cikan dɔ ye ko "I kana mɔgɔ faga". Nka, Budadiinɛ na o kɔrɔ fana ye ko i man kan ka fɛn ɲɛnama si faga, o kɔrɔ ye ko ka fara hadamadenw kan, fɛn ɲɛnama wɛrɛw i n’a fɔ baganw. O de kosɔn, Budadiinɛ mɔnikɛlaw ka teli ka nakɔfɛnw dɔrɔn de dun. O bɛ tali kɛ cogo di ni mɔgɔ bangenen kura ye? Kuma surun na, Budadiinɛw b’a miiri ko ni mɔgɔ ye misali la, donsokɛ walima wulu faga nin ɲɛnamaya in kɔnɔ, o tuma na, o tigi yɛrɛ bɛna bange donsokɛ walima wulu cogo la ɲɛnamaya nata la. O ye ɲangili ye min bɛ mɔgɔ ɲɛnama faga. Nka, o bɛ se ka bonya ni nin ɲininkali in ye: Ni mɔgɔ ye cɛ nafolotigi, ɲɛtaa ani nisɔndiyalen faga, o tuma na, a ka siniɲɛsigi bɛna kɛ mun ye ɲɛnamaya nata kɔnɔ, do? Yala nin tigi yɛrɛ fana bɛna kɛ nafolotigi ye, min bɛ ɲɛtaa sɔrɔ ani min bɛ nisɔndiya sɔrɔ a ka ɲɛnamaya nata kɔnɔ wa? Walima mun bɛna kɛ a la? Yala Budadiinɛ mɔgɔw yɛrɛ ye miiri o fɛn suguw la minnu bɛ se ka sɔrɔ ni o kalansira bɛ sirataama tuma bɛɛ wa? Faan wɛrɛ fɛ, Budadiinɛ mɔnikɛlaw ni Buda nɔfɛmɔgɔw tɛ tugu ɲɛnamaya lakanani sariyakolo kɔ tuma bɛɛ. U bɛ se misali la ka ji tobi yɔrɔ min na banakisɛ ba caman bɛ se ka tiɲɛ. Banakisɛw fana ye fɛn ɲɛnamaw ye i n’a fɔ hadamadenw, o la tiɲɛ na, a tɛ se ka kɛ tuma bɛɛ ka tugu ɲɛnamaya lakanani sariyakolo kɔ.
Buda ni tɔɔrɔ gɛlɛya. Buda ka ɲɛnamaya maana ye ko a tun ye faama nafolotigi dɔ denkɛ ye min y’a ka so nafolotigi, a muso ani a denkɛ fitinin bila ka taa fura sɔrɔ hadamadenya ka tɔɔrɔ ni tɔɔrɔ la. Cɛkɔrɔba banabagatɔ dɔ, mɔnikɛ faantan dɔ ani mɔgɔ salen dɔ yeli tun ye nɔ bila Buda ka diinɛ kununni na. O de kosɔn, a ye ɲinini kuntaalajan dɔ daminɛ min kɔnɔ, ascetic ɲɛnamaya kɛcogo tun bɛ a la san damadɔ kɔnɔ ani ka hakilijakabɔ kɛ. U sababu fɛ, a y’a ɲini ka kun sɔrɔ an ka tɔɔrɔ la, ani ka bɔ o la cogo dɔ la. Ani, Krecɛn kalansira ye mun ye o ko la? A bɛ daminɛ ni daminɛyɔrɔw ye minnu tɛ kelen ye. Fɔlɔ, banaw, jurumu ani tɔɔrɔ sababu kofɔlen bɛ Bibulu tilayɔrɔba 3nan na kaban. A bɛ binkanni kofɔ min ye nɔ bila Hadama bɔnsɔnw bɛɛ la. Pol ye sɛbɛn kɛ o ko kan nin cogo la, o kɔrɔ ye ko jurumu nana diɲɛ kɔnɔ cogo min na Hadama ka binni fɛ:
- (Rom 5:12) Mun na, i ko jurumu donna di la mg kelen barika la, saya donna jurumu barika la; Saya tɛmɛna mɔgɔw bɛɛ kan ten, katuguni bɛɛ ye jurumu kɛ : 15 Nka nilifɛn fu fana tɛ i ko jurumu. Ni mɔgɔ caman sara mɔgɔ kelen ka jurumu kosɔn , Ala ka nɛɛma ni nɛɛma nilifɛn min bɛ sɔrɔ mɔgɔ kelen fɛ, Yesu Krisita, o cayara ka tɛmɛ o kan. 17 Ni mɔgɔ kelen ka jurumu kosɔn, saya kɛra masakɛ kelen ye ; Minnu bɛ nɛɛma ni tilennenya nilifɛn caman sɔrɔ, olu na masaya kɛ ɲɛnamaya kɔnɔ, Yesu Krisita kelen de barika la.» 18 O de y'a to i ko kiri kelen de y'a to mɔgɔw bɛɛ jalakilen don cogo min na. O cogo la kelen ka tilennenya barika la, nilifɛn fu nana mɔgɔw bɛɛ kan ka jo sɔrɔ ɲɛnamaya la. 19 Mɔgɔ kelen ka kanminɛli fɛ mɔgɔ caman kɛra jurumutw ye cogo min na , o cogo kelen na mɔgɔ kelen ka kanminɛli fɛ mɔgɔ caman na kɛ mɔgɔ tilennenw ye.
Ka jurumu nana di la Hadama ka binkanni sababu la, o de ye kun laban ye min b a to tr, juguya ani saya b di di. A kɔlɔsira ko jamana caman ka maana suguw bɛ sanu waati tɛmɛnen dɔ kan, waati min na fɛn bɛɛ tun bɛ taa ɲɛ. A b’a jira ko alijinɛ lakali tɛ kerecɛnya ni Yahutu diinɛ dɔrɔn de ye, nka a bɛ sɔrɔ diinɛ wɛrɛw ni ladamu wɛrɛw fana na. O ye hadamadenw ka laadalakow jɛlen ɲininkali ye, bawo a bɛ sɔrɔ diɲɛ yɔrɔw la. Karen mɔgɔw ka laadalakow minnu sigilen bɛ Birimani, olu bɛ jurumu binni ko fɔ. A ni Bibulu maana bɔlen bɛ ɲɔgɔn fɛ kosɛbɛ. U ka dɔnkili dɔ bɛ kuma cogo min na Y'wa, walima Ala lakika, ye diɲɛ da fɔlɔ (danni), o kɔfɛ a ye "kɔrɔbɔli jiriden" jira, nka Mu-kaw-lee ye mɔgɔ fila janfa. O kɛra sababu ye ka mɔgɔw bila banaw, kɔrɔya ani saya la. O ɲɛfɔli tɛ danfaraba don ni maana ye min bɛ Jenɛse kitabu kɔnɔ:
A daminɛ na Y'wa ye cogo di diɲɛ ma. A ye dumuni ni minfɛn jira. A y'a Jira ko "kɔrɔbɔli jiriden". A ye cikan tigitigiw di. Mu-kaw-lee ye mɔgɔ fila janfa. A ye u bila ka kɔrɔbɔli jiriden dun. U ye kanminɛbaliya kɛ; ma da Y'wa la... U ye kɔrɔbɔli jiriden dun tuma min na, u ye banaw, kɔrɔya, ani saya kunbɛn. (6) .
Yala a bɛ se ka hɔrɔnya ka bɔ tɔɔrɔ la o tuma na wa? Ɔwɔ, a yɔrɔ dɔ ye kaban nin ɲɛnamaya in kɔnɔ. Tɔrɔ fanba bɛ sɔrɔ mɔgɔ ka juguya fɛ mɔgɔ wɛrɛ la walima a t’a janto a diyanyemɔgɔw ka gɛlɛya la. O ko bɛ ɲɛnabɔ cogo nɔgɔman na, o kɔrɔ ye ko ni mɔgɔɲɔgɔn kanuya ye ani ko mɔgɔw bɛ nimisa u ka jurumuw la. Yesu ye mɔgɔw kalan o kow kan nin cogo la:
- (Mat 4:17) Kabini o waati, Yesu y’a daminɛ ka waajuli kɛ, k’a fɔ ko: “ Aw ka nimisa, katuguni sankolo masaya surunyara .
- (Mat. 35 U dɔ la kelen min tun ye sariya karamɔgɔ ye, o ye ɲininkali dɔ kɛ a la k'a kɔrɔbɔ k'a fɔ ko: 36 Karamɔgɔ, ci fɔlenba jumɛn bɛ sariya la ? 37 Yesu y'a fɔ a ye ko: «I ka Matigi i ka Ala kanu ni i dusukun bɛɛ ye, ni i ni bɛɛ ye ani ni i hakili bɛɛ ye.» 38 O ye ci fɔlen fɔlɔ ye. 39 A filanan bɛ i n'a fɔ o ko: I ka i mɔgɔɲɔgɔn kanu i ko i yɛrɛ . 40 sariya ni kiraw bɛɛ sirilen bɛ nin ci fɔlen fila de kan .
N’an tugura Yesu ka kalansira kɔrɔw kɔ, diɲɛ tɔɔrɔ fanba bɛna ban don kelen kɔnɔ. Budadiinɛ mɔnikɛlaw y’a ɲini ka o gɛlɛya in ɲɛnabɔ u kɛtɔ ka u ɲɛsin kɔnɔna na, walima ka miiri, ka taa batosobaw la, nka n’an bɛ mɔgɔw kanu, o ka kan ka ɲɛsin an yɛrɛ kɔkan. O ma tugu ka ɲɛ tuma bɛɛ ani an yɔrɔ ka jan kosɛbɛ dafalenya la, nka o ye Yesu ka kalan kunba ye. Krecɛn kanuya misali dɔ ye dɔgɔtɔrɔsow ye, minnu bɛ dɔ bɔ tɔɔrɔ la diɲɛ kɔnɔ. Misali la, Ɛndujamana ni Afiriki dɔgɔtɔrɔso fanba daminɛna kerecɛn cidenyabaara fɛ. Tuma caman na, Ala dɔnbaliw ni hadamadenya dɔnbagaw kɛra yɔrɔ lajɛbagaw ye o yɔrɔ la, wa Budadiinɛw fana ma baara kɛ kosɛbɛ. Angilɛ kunnafonisɛbɛndila Malcolm Muggeridge (1903-1990), ale yɛrɛ tun ye hadamadenya dɔnnikɛla ye min tɛ laadalako ye, nka o bɛɛ n’a ta, a tun ye tiɲɛtigi ye, o y’o kɔlɔsi. A y’a janto diɲɛ jateminɛ bɛ nɔ bila ladamu cogo min na:
Ne ye san caman kɛ Ɛndujamana ni Afiriki, wa o yɔrɔ fila bɛɛ la, ne ye baara tilennen caman sɔrɔ minnu bɛ mara kerecɛnw fɛ minnu bɛ diinɛ suguya wɛrɛw la; Nka siɲɛ kelen ma kɛ ne ye dɔgɔtɔrɔso walima denmisɛnninw ka so dɔ kunbɛn min bɛ sosiyalisimu jɛkulu dɔ bolo, walima kuna furakɛli yɔrɔ min bɛ baara kɛ hadamadenya siratigɛ la. (7) .
Mun de bɛ Budadiinɛ ni Krecɛnya diinɛ na? Budadiinɛ ni Krecɛn diinɛ bɛ fɛn caman bɔ ɲɔgɔn na. O ko suguw dɔw ye ninnu ye:
• Jogoɲumanya, walima ko ɲuman ni ko jugu faamuyali, o ye fɛn ye min bɛ kɛ kelen ye. Budadiinɛ na, i n’a fɔ kerecɛnw ka dannaya la, a bɛ kalan ko i man kan ka sonyali kɛ, ko i man kan ka jatɔya kɛ, ko i kana nkalon tigɛ, ani ko i man kan ka mɔgɔ faga. O kalansiraw tɛ danfara si la ni misali ye Yesu ni cidenw ka kalansiraw ye, wa kabako foyi tɛ o la. O kun ye ko diɲɛ kɔnɔ mɔgɔ kelen-kelen bɛɛ bɛ ni kɛwale ɲumanw ni kɛwale juguw ye a dacogo la, ani dusukun fana bɛ a la. Pol ye mɔgɔw kalan o ko la nin cogo la. A kumana sariya bɛ an dusukun na cogo min na, o kɔrɔ ye ko ɲuman ni kojugu faamuyali. Pol ka fɔ la, a bɛ kuma Ala bɛna kiri tigɛ mɔgɔw kan cogo min na:
- (Rom 2:14-16) Siya wɛrɛ minnu tɛ sariya la, ni olu bɛ sariya kɔnɔ fɛnw kɛ u yɛrɛ la, sariya tɛ olu la, olu ye sariya ye u yɛrɛw bolo. 15 U b'a jira sariya baara min sɛbɛnnen bɛ u dusukunw na, u dusukun fana bɛ seereya kɛ, ani u ka miiriliw ka jugu k'a sɔrɔ u bɛ ɲɔgɔn jalaki walima ka yafa ɲɔgɔn ma ;) 16 Elohim na mɔgɔw ka gundokow kiri tigɛ don min na Yesu Krisita barika la ka kɛɲɛ ni ne ka Kibaru Duman ye.
• Budadiinɛ na, a bɛ fɔ ko mɔgɔ ye min dan, a ka kan k’o tigɛ. O ye kalan kelen ye tigitigi ni min bɛ Krecɛn dannaya la, bawo ka kɛɲɛ ni Bibulu ye, an ka kan ka an ka kɛwalew jaabi. Ka kɛɲɛ ni Bibulu ye, o bɛna kɛ kiritigɛ laban na:
- (Gal 6: 7) Aw kana lafili ; Ala tɛ tulo geren, katuguni mɔgɔ mana fɛn o fɛn dan, a na o suman fana.
- (Rom 14:12) O la, an kelen-kelen bɛɛ na an yɛrɛ jate Ala ye.
- (Jir 20:12-15) Ne ye suw ye, u fitininw ni mɔgɔbaw, u jɔlen bɛ Ala ɲɛ kɔrɔ. Kitabuw dabɔra, kitabu wɛrɛ dabɔra, o ye ɲɛnamaya kitabu ye, suw kiri tigɛra ka bɔ fɛn minnu sɛbɛnnen bɛ kitabuw kɔnɔ, ka kɛɲɛ ni u ka kɛwalew ye . 13 Kɔgɔji ye suw labɔ a kɔnɔ. saya ni jahanama ye suw don u kɔnɔ, u kelen-kelen bɛɛ kiri tigɛra ka kɛɲɛ n'u ka kɛwalew ye . 14 Saya ni jahanama filila tasuma kɔ la. Nin ye saya filanan ye. 15 Mɔgɔ o mɔgɔ ma sɔrɔ min sɛbɛnnen bɛ ɲɛnamaya kitabu kɔnɔ, o tun bɛ fili tasuma kɔ la.
• Budadiinɛ na, a dalen bɛ jahanama na i n’a fɔ Yesu ni cidenw y’a kalan cogo min na. Budadiinɛ mɔgɔw dalen b’a la ko mɔgɔfagalaw bɛna banbali kɛ jahanama kɔnɔ. Bibulu ka fɔ la, jahanama bɛ yen ani tilenbaliya kɛbagaw bɛɛ ani minnu bɛ ban Ala ka nɛɛma la, olu bɛna taa yen:
- (Mat.
- (Jir 22:13-15) Ne ye Alfa ni Omega ye, daminɛ ni laban, fɔlɔ ni laban. 14 Minnu b'a ka ci fɔlenw labato, olu ye dubadenw ye, walisa u ka se ka ɲɛnamaya jiri la, ka don dugu kɔnɔ daaw fɛ. 15 K'a masɔrɔ wuluw ni subagayakɛlaw ni jatɔyakɛlaw ni mɔgɔfagalaw ni bolibatokɛlaw ani mɔgɔ o mɔgɔ bɛ nkalon kanu ani ka nkalon tigɛ, olu bɛ kɛnɛma.
- (Jir 21:6-8) A ko ne ma ko: A kɛra. Ne ye Alfa ni Omega ye, daminɛ ni laban. Minnɔgɔ bɛ min na, ne na ɲɛnamaya jibɔyɔrɔ di o ma fu. 7 Min bɛ se sɔrɔ, o na fɛn bɛɛ ciyɛn ta. Ne na kɛ a ka Ala ye, ale na kɛ ne denkɛ ye.» 8 Nka siranbagatɔw ni dannabaliw ni mɔgɔ haramulenw ni mɔgɔfagalaw ni jatɔyakɛlaw ni subagatɔw ni bolibatokɛlaw ni nkalontigɛlaw bɛɛ na u niyɔrɔ sɔrɔ baji la min bɛ jeni tasuma ni kifiri fɛ.
Mun ni Budadiinɛ ni Krecɛn diinɛ tɛ kelen ye? Hali ni Budadiinɛ ni Krecɛn diinɛ bɛ ɲɔgɔn fɛ, danfara jɛlenw fana bɛ u ni ɲɔgɔn cɛ. An bɛna u lajɛ kɔfɛ.
• Budadiinɛ bɛ mɔgɔ kalan mɔgɔ ka bange kokura, yɔrɔ min na mɔgɔ bɛ se ka bange ka sa siɲɛ caman. O nɔ na, Bibulu ka kalan ye ko ɲɛnamaya kelen de bɛ an bolo dugukolo kan ani o kɔfɛ kiritigɛ bɛna kɛ. A sɛbɛnnen bɛ Heburuw la ko:
- (Hebr 9:27) I n'a fɔ a latigɛra mɔgɔw ma ka sa siɲɛ kelen, nka o kɔfɛ kiritigɛ bɛ kɛ :
Yesu ka kalansira dun? A ma mɔgɔw kalan fana ka mɔgɔ bange kokura siɲɛ caman dugukolo kan, nka a kumana bangeko kura kan, o min ye ko wɛrɛ ye pewu. O kɔrɔ ye ka ɲɛnamaya kura sɔrɔ Ala fɛ ani hadamaden bɛ kɛ danfɛn kura ye min kɔnɔ alako ta fan fɛ. A bɛ kɛ ni mɔgɔ y’a ɲɛsin Yesu Krisita ma, ka sɔn a ma iko a kisibaa:
- (Yuhana 3:1-12) Farisiɛnw cɛma dɔ tun bɛ yen, a tɔgɔ ko Nikodemu, Yahutuw kuntigi dɔ. 2 U nana Yesu fɛ su fɛ k'a fɔ a ye ko: «Karamɔgɔ, an b'a dɔn ko i ye karamɔgɔ ye, i bɔra Elohim yɔrɔ, katuguni mɔgɔ si tɛ se ka nin kabakow kɛ, ni Ala ma kɛ a fɛ.» 3 Yesu y'a jaabi ko: « Tiɲɛ tiɲɛ na, ne b'a fɔ i ye ko ni mɔgɔ ma bange kokura, a tɛ se ka Ala ka masaya ye . 4 Nikodemu y'a fɔ a ye ko: «Mɔgɔ kɔrɔla bɛ se ka bange cogo di?» a bɛ se ka don a ba kɔnɔ siɲɛ filanan na, ka bange wa? 5 Yesu y'a jaabi ko: « Tiɲɛ tiɲɛ na, ne b'a fɔ aw ye ko ni mɔgɔ ma bange ji ni Ni la, a tɛ se ka don Elohim ka masaya la . 6 Fɛn min bangera farisogo la, o ye farisogo ye. Fɛn min bangera Ni Senu fɛ, o ye Ni ye. 7 I kana kabakoya ko ne y'a fɔ i ye ko: I ka kan ka bange kokura . 8 Fiɲɛ bɛ ci a sago yɔrɔ la, i bɛ a mankan mɛn, nka i tɛ se k'a dɔn a bɔyɔrɔ ni a bɛ taa yɔrɔ min na. 9 Nikodemu y'a jaabi ko: «Nin kow bɛ se ka kɛ cogo di?» 10 Yesu y'a jaabi ko: «I ye Israɛl matigi ye, i tɛ o kow dɔn wa?» 11 Tiɲɛ la, tiɲɛ na, ne b'a fɔ aw ye ko an bɛ kuma ko an bɛ min dɔn, ka seereya kɛ ko an ye min ye. Aw tɛ an ka seereya sɔrɔ.» 12 Ni ne ye dugukolo kan kow fɔ aw ye, k'a sɔrɔ aw ma da a la, aw na da a la cogo di, ni ne bɛ sankolo kow fɔ aw ye?
- (Yuhana 1:12,13) Nka mɔgɔ minnu y’a minɛ, a ye fanga di olu bɛɛ ma, u ka kɛ Ala denw ye, minnu dara a tɔgɔ la. 13 U ma bange joli la, wala farisogo sago la, wala hadamaden sago la, fo Ala de la.
• I n’a fɔ a fɔra cogo min na, Budadiinɛ na, Ala si tɛ yen min ye fɛn bɛɛ da ani min ni a ka danfɛnw danfaralen don. O Bibulu kalansira jɔnjɔn tɛ Budadiinɛ na. Fɛn min fana tɛ jira Budadiinɛ na, o ye Ala ka kanuya ye. O kɔrɔ ye ko ni Ala tɛ yen, nin fɛn in fana tɛ se ka kɛ. O nɔ na, Bibulu bɛ kuma Ala ka kanuya kan, ale yɛrɛ gɛrɛla an na cogo min na a ka kanuya la ani a b’a fɛ ka an kisi cogo min na. A ka kanuya jirala kɛrɛnkɛrɛnnenya la a Denkɛ Yesu Krisita sababu fɛ, tuma min na a ye an ka jurumuw kafari gengenjiri la a bɛ san 2000 bɔ. Jurumuw t balili ye tun ka se ka Ala ka j1Enamaya la ani an b se ka a ka yafa sr.
- (1 Yuhana 4:9,10) Ala ka kanuya jirala o de la an fan fɛ , katuguni Ala y'a Denkɛ kelenpe ci diɲɛ kɔnɔ, walisa an ka ɲɛnamaya a barika la. 10 Kanuya bɛ nin de la, o tɛ ko an ye Ala kanu, nka a ye an kanu , ka a Denkɛ ci ka kɛ an ka jurumuw kafari ye .
- (Yuhana 3:16) Ala ye diɲɛ kanu ten , fo a y'a Denkɛ kelenpe di, walisa mɔgɔ o mɔgɔ dara a la, o kana halaki, nka ɲɛnamaya banbali ka sɔrɔ.
- (Rom 5:8,10) Nka Ala b’a ka kanuya jira an na, k’a masɔrɔ an tun ye jurumutw ye, Krisita sara an kosɔn . 10 Ni an tun ye an juguw ye tuma min na, ni an ni Elohim bɛnna a Denkɛ ka saya barika la, ka tɛmɛn o kan, an na kisi a ka ɲɛnamaya barika la.
Nin kumasen nata bɛ fɛn caman fɔ o barokun kan. Rabindranath R. Maharaj yɛrɛ tun bɛ Ɛndu diinɛ na, nka o cogo kelen de bɛ Budadiinɛ na. Sebaayabɛɛtigi Ala min ye an kanu, o si tɛ dɔn wala a ma sɔn o fila la.
N wulila ka bɔ n ka sigilan kan walasa k’a ɲini a fɛ a ka taa. Nafa foyi tun t’a la ka t’a fɛ nin baro in na. Nka a ye kumaw fɔ, ni dususuma ye kosɛbɛ, minnu ye ne bila ka sigi tugun. “Bibulu b’a kalan ko Ala ye kanuya Ala ye. Ne ye a dɔn cogo min na, ne b’a fɛ k’o fɔ aw ye.” N kabakoyara kosɛbɛ. Ne ka sanw bɛɛ kɔnɔ, ne kɛlen Ɛndu ye, ne ma deli ka kanuya Ala dɔ ko mɛn! N y’a lamɛn ni kɔnɔnajɛya ye. “Komi a b’an kanu, a b’a fɛ k’an gɛrɛ a la.” O ye ne fana kabakoya. Ikomi ne tun ye Ɛndu ye, ne tun b’a fɛ ka gɛrɛ Ala la, nka a tun b’a fɔ ne ye ko Ala kanulen dɔ b’a ɲini ka ne gɛrɛ kosɛbɛ! Molli y’a fɔ ka t’a fɛ ko: “Bibulu b’an kalan fana ko jurumu b’an bali ka gɛrɛ Ala la, wa o b’an bali fana k’a dɔn. O de kosn a ye Krisita ci ka sa an ka jurumuw kosn. Wa ni an ye a ka yafa sɔrɔ, an bɛ se k’a dɔn... ” “I ka kɔnɔni kɛ dɔɔnin!” N ye kuma tigɛ. Yala a tun b’a fɛ ka ne ladɔnniya wa ? N y’a ye ko n ka kan ka sɔsɔli dɔw kɛ. “Ne dalen bɛ karma la. I mana fɛn o fɛn dan, i bɛ o suman, mɔgɔ si tɛ se k’o yɛlɛma. Ne dalen t yafa la fewu. A tɛ se ka kɛ dɛ! Min kɛra, o kɛra!” Molli y’a fɔ ni jigiya ye ko: “Nka Ala bɛ se ka fɛn bɛɛ kɛ. “Fɛɛrɛ dɔ b’a fɛ ka yafa an ma. Yesu ko: ‘Ne de ye sira ni tiɲɛ ani ɲɛnamaya ye. Yesu de ye sira ye. Ikomi a sara an ka jurumuw kosɔn, Ala bɛ se ka yafa an ma!” (7) .
• I n’a fɔ a fɔra cogo min na, jogoɲumanya kalan ɲumanw bɛ Budadiinɛ na minnu ni Yesu ni cidenw ka kalansiraw tɛ kelen ye. A bɛ se ka fɔ ko danfara si tɛ u ni ɲɔgɔn cɛ. O nɔ na, danfara min bɛ u ni ɲɔgɔn cɛ, o ye ko Budadiinɛ na, mɔgɔw bɛ u jigi da u yɛrɛ ka kɛwalew n’u ka ɲɛnamaya kan. "Kisili sira ye ɲɛnamaya senuma ye ani ka tugu sariya latigɛlenw kɔ" ani "adamaden ka kisili a yɛrɛ sababu fɛ" (Quotations from the book Näin puhui Buddha / The Buddhist Catechism ). Nin kumasen nata bɛ fɛn caman fɔ barokun kan. O kɔnɔ, kerecɛn ciden dɔ bɛ kuma Budadiinɛ mɔnikɛw fɛ. Mɔnikɛla kɔrɔ dɔ y’a fɔ ko ɲɛnamaya banbali sɔrɔli bɛ san ba caman baara de wajibiya:
N bannen, mɔnikɛ kɔrɔba ye n filɛ, ka sɔgɔsɔgɔ k'a fɔ ko: "Ɔwɔ, i ka kalan in ka bon, wa a ka di ka mɛn, nka a tɛ se ka kɛ tiɲɛ ye. A ka nɔgɔn kojugu ka kɛ tiɲɛ ye. Ka ɲɛnamaya banbali sɔrɔ, o tɛ." a ka nɔgɔn i n’a fɔ ka da Yesu la dɔrɔn, o kɔrɔ ye ko ɲɛnamaya banbali tun bɛ se ka sɔrɔ ɲɛnamaya kelen kɔnɔ.A bɛ baara de wajibiya san kɛmɛ caman kɔnɔ.I ka kan ka bange ka sa ani ka bange kokura ka baara ɲumanw kɛ, o kɔfɛ, san kɛmɛ caman kɔfɛ, ni aw ye kɛwale ɲumanw kɛ ka dafa, aw bɛ se ka ɲɛnamaya banbali sɔrɔ, aw ka kalan ka bon, a ka di ka mɛn, nka a ka nɔgɔn kojugu.” Ni ne tun y’a fɔ mɔnikɛ ye ko a ka kan ka nin ni nin delili kɛ, ka sunɔgɔ, ka kɛwale ɲumanw kɛ, siga t’a la ko a tun bɛna a fɔ ko: “O cogo la, ne bɛna min kɛ dɔrɔn.” Nka i ko kibaru duman b’a fɔ cogo min na ko: “Aw ka da Matigi Yesu la, aw na kisi ka ɲɛnamaya banbali sɔrɔ”, o cogo la, o jaabi ye ko: a ka nɔgɔn o cogo kelen na. (8) .
Nka, ni mɔgɔ y’a jigi da a yɛrɛ ka kɛwalew n’a ka fɛn caman tigɛli kan, o ye mun ye? O kɔlɔlɔ ye ko a tɛna da a la abada ko a bɛna kisili sɔrɔ. Ka fara o kan, ni ɲɛnamaya caman b’an bolo ka ɲɛnamaya, o bɛ dɔ fara hadamadenw ka jurumu doni kan ka taa a fɛ. I tɛna se yɔrɔ jan kosɛbɛ nin sira in kan. Ani, Bibulu ka kalan ye mun ye? Ko caman sɛbɛnna o ko la Layidu Kura ɲɛw kɔnɔ. Ka kɛɲɛ n’o ye, mɔgɔ bɛɛ ye jurumukɛla ye ani mɔgɔ dafabaliw, wa u tɛ bɛn Ala ma. Nafa t’a la k’a ɲini ka fɛn sɔrɔ min tɛ se ka kɛ i yɛrɛ fɛ. Fɛn wɛrɛw cɛma, nin tɛmɛsira ninnu b’an ka dafabaliya kofɔ:
- (Yuhana 7:19) ... o bɛɛ n'a ta, aw si tɛ sariya labato wa? ...
- (Rom 3:23) Katuguni bɛɛ ye jurumu kɛ, ka dɛsɛ Ala nɔɔrɔ la.
- (Rom 5:12) Mun na, i ko jurumu donna di la mg kelen barika la, saya donna jurumu barika la; Saya tɛmɛna mɔgɔw bɛɛ kan ten, katuguni bɛɛ ye jurumu kɛ :
O la sa, adamadenw ka dafabaliya ni jurumukow ɲɛnabɔcogo ye mun ye? O cogo kelenpe de ye ka yafa an ka jurumuw ma. Yafa si t karma sariya la, Budadiinɛw ni Ɛnduw dalen bɛ min na, nka ni sebaayabɛɛtigi Ala yɛrɛ ye nɛɛma ni yafa di an ma, o bɛ se ka kɛ. O tuma na fɛ, Ala bɛ yafa an ma cogo jumɛn na? O jaabi bɛ se ka sɔrɔ Ala yɛrɛ ye an ni a yɛrɛ cɛ cogo min na a denkɛ Yesu Krisita sababu fɛ. A kɛra ko Yesu ye ɲɛnamaya kɛ fɔlɔ jurumu tɛ min na dugukolo kan, ka laban ka an ka jurumuw ta gengenjiri kan. O b’a to jurumu yafa bɛ se ka kɛ mɔgɔ kelen-kelen bɛɛ bolo:
- (2 Kɔr 5:18-20) Fɛn bɛɛ bɔra Ala de la, ale min ye an ni a yɛrɛ bɛn Yesu Krisita barika la , ka bɛnkan baara di an ma. 19 O kɔrɔ ye ko Ala tun bɛ Krisita la, a tun bɛ diɲɛ ni a yɛrɛ cɛ bɛn , a tun tɛ u ka hakɛw jate u ye. ani a ye bɛnkan kuma di an ma. 20 An ye Krisita ka cidenw ye, i ko Elohim ye aw deli an barika la .
- (Kɛwalew 10:43) Kiraw bɛɛ ka seereya kɛ a ye ko mɔgɔ o mɔgɔ dara a la, o na jurumu yafa sɔrɔ a tɔgɔ barika la.
- (Kɛwalew 13:38) O de kosɔn, cɛw ni balimaw, aw k’a dɔn ko jurumu yafa fɔra aw ye nin cɛ in sababu fɛ.
Ni an b da Yesu Krisita la, an ka jurumuw kafari ale barika la, o de kosn, an b se ka jurumu yafa sr. O t walew de wajibiya, nka an yr ka k Ala f, ka an ka jurumuw jate ani ka Yesu Krisita sr an ka namaya la. Kisili ye nilifɛn ni nɛɛma ye, wa baara si tɛ se ka kɛ o kosɔn. Nilifɛn bɛ sɔn i n’a fɔ a bɛ cogo min na, n’o tɛ, o tɛ nilifɛn ye. Tiɲɛ don ko i bɛ se ka kɛwale ɲumanw kɛ, nka i man kan k’i jigi da o kan. Fɛn wɛrɛw cɛma, nin tɛmɛsira ninnu bɛ fɛn caman fɔ o barokun kan:
- (Efesekaw 2:8,9) Katuguni aw kisi danaya barika la nɛɛma barika la. O tɛ aw yɛrɛw ta ye, o ye Ala ka nilifɛn ye. 9 A tɛ kɛwalew kosɔn , walisa mɔgɔ si kana waso.
- (Jir 21:5,6) Min sigilen bɛ masasigilan kan, o ko: «A filɛ, ne bɛ fɛn bɛɛ kɛ kura ye.» A y'a fɔ ne ye ko: «I ka sɛbɛn ci, katuguni nin kumaw ye tiɲɛ ye, u ye kantigiya ye.» 6 A y'a fɔ ne ye ko: «A kɛra.» Ne ye Alfa ni Omega ye, daminɛ ni laban. Minnɔgɔ bɛ min na, ne na ɲɛnamaya jibɔyɔrɔ di o ma fu.
- (Jir 22:17) Ni Senu ni kɔɲɔmuso ko: Na. Min bɛ mɛnni kɛ, o k'a fɔ ko: «Na.» Minnɔgɔ bɛ min na, o ka na. Min b'a fɛ, o ka ɲɛnamaya ji ta gansan .
Fɛɛrɛ kelen dɔrɔn de don. Bi waati jogo dɔ ye ko mɔgɔw b’a fɛ ka dannayakow bɛɛ minɛ ɲɔgɔn fɛ. A bɛ fɔ ko sira kelen walima tiɲɛ kelen tɛ yen. O hakilina min sinsinnen bɛ Ɛnduw kan, o jɛnsɛnna Tlebi fɛ, wa a dalen bɛ a la waati kura jɛkulu mɔgɔ dɔw fɛ ani Budadiinɛ caman fana fɛ. O miiriya cogoya cidenw b’a jate ko diinɛw bɛɛ ye kelen ye, hali n’u ni ɲɔgɔn tɛ kelen ye fewu. Nka, Yesu ye sugandili si to an bolo. A ko ale de ye sira ye, tiɲɛ ani ɲɛnamaya, ani ko ale dɔrɔn de sababu fɛ mɔgɔ bɛ se ka kisi. A ka kuma ninnu, minnu Fɔra kaban a sàn ba fla ni tila ye nin ye, olu bɛ sugandi wɛrɛw Bɔ yen. An bɛ da u la walima an tɛ da u la. Nka, ni Yesu ye Ala ye tiɲɛ na, min y’a yɛrɛ ka ɲɛnamaya banbali sira labɛn an ye, mun na an bɛna ban a la? Mun na an ka kan ka ban a la, k’a sɔrɔ an tɛ se ka kisili dafalen sɔrɔ an yɛrɛ fɛ? Yesu ka kalan minnu b a yr ko la, olu b bn ka bn, misali la, nin tɛmɛsira ninnu na:
- (Yuhana 14:6) Yesu y'a fɔ a ye ko: « Ne ye sira ni tiɲɛ ani ɲɛnamaya ye.
- (Yuhana 10:9,10) Ne de ye da ye: ni mɔgɔ dɔ donna ne fɛ, o na kisi , ka don ka bɔ, ka baganmarayɔrɔ sɔrɔ. 10 Son tɛ na, fo ka sonyali kɛ, ka mɔgɔ faga, ka mɔgɔ halaki.
- (Yuhana 8:23,24) A y'a fɔ u ye ko: Aw bɔra duguma. Ne bɔra san fɛ: aw ye nin diɲɛ ta ye. Ne tɛ nin diɲɛ ta ye. 24 O de y'a to ne y'a fɔ aw ye ko aw na sa aw ka jurumuw la, katuguni ni aw ma da a la ko ne de don, aw na sa aw ka jurumuw la.
- (Yuhana 5:39,40) 39 Sɛbɛnniw ɲini; Katuguni aw b'a miiri ko ɲɛnamaya banbali bɛ aw la olu de la. 40 Aw tɛna na ne fɛ walisa aw ka ɲɛnamaya sɔrɔ.
N’i b’a fɛ ka kisi ani ka da a la o ko la do? O ko sɔrɔli ka nɔgɔn. I ka kan ka i jigi da Yesu Krisita ni a ka jurumu kafari baara kan, i kana da i yr la. I bɛ se ka i ɲɛsin a ma. Ni i y’a minɛ k’a bisimila i ka ɲɛnamaya kɔnɔ, i bɛ ɲɛnamaya banbali nilifɛn sɔrɔ o yɔrɔnin bɛɛ. Ka kɛɲɛ ni Bibulu ka fɔta ye, Yesu jɔlen bɛ an dusukun da kɔfɛ ani a bɛ an makɔnɔ an ka da wuli a ye, an kana ban a la. Ni aw ye a sɔrɔ, aw ye ɲɛnamaya banbali sɔrɔ, aw kɛra Ala den ye.
- (Jir 3:20) 20 A filɛ, ne jɔlen bɛ da la ka da gosi, ni mɔgɔ dɔ ye ne kan mɛn ka da wuli, ne na don a fɛ , ka dumuni kɛ n'a ye, ale ni ne .
- (Yuhana 1:12) Nka mɔgɔ minnu y’a minɛ, a ye fanga di olu bɛɛ ma ka kɛ Ala denw ye , minnu dara a tɔgɔ la.
Kisili delili : Matigi, Yesu, ne bɛ n ɲɛsin I ma. Ne b a f ko ne ye jurumu k I la, ko ne ma namaya ka k ni i sago ye. Nka, ne b'a f ka ne ka jurumuw bila ka tugu I la ni ne dusukun b ye. Ne dalen b a la fana ko ne ka jurumuw yafara i ka jurumu kafari barika la ani ko ne ye namaya banbali sr i barika la. I ye kisili min di ne ma, ne b barika da I ye. Amiina.
References:
1. Cit. from "Rebirth or Resurrection of the Body", Mark Albrecht, p. 123 2. Rabindranath R. Maharaj : Gurun kumoela (Death of a Guru), p. 160-162 3. Matleena Pinola : Pai-pai, p. 129 4. Toivo Koskikallio : Gilded Buddha, p. 105-108 5. Science, 3.3.1961, p. 624 6. Don Richardson : Eternity in Their Hearts, p. 96 7. Malcolm Muggeridge: Jesus Rediscovered. Pyramid 1969 8. Rabindranath R. Maharaj: Gurun kumoela (Death of a Guru), p. 113,114 9. Toivo Koskikallio : Gilded Buddha, p. 208,209
|
Jesus is the way, the truth and the life
Grap to eternal life!
|
Other Google Translate machine translations:
San miliyɔn caman / dinɔsɔsi / hadamadenw ka jiginni? Dɔnniya min bɛ lafili la: Ala dɔnbaliw ka bɔyɔrɔ ni san miliyɔn caman Dinɔsɔsiw tun bɛ balo tuma jumɛn?
Bibulu ka tariku
Kerecɛnya dannaya: dɔnniya, hadamadenw ka josariyaw Kerecɛnw ka dannaya ani hadamadenw ka josariyaw
Kɔrɔnfɛ diinɛw / Waati kura Yala mɔgɔ segin-ka-bɔnye ye tiɲɛ ye wa?
Silamɛya Muhamadu ka jirali ni a ka ɲɛnamaya Bololabaara silamɛya la ani Makka Yala Kuranɛ bɛ se ka da a kan wa?
Ɲininkali minnu bɛ kɛ jogoɲumanya kan Aw ka hɔrɔnya ka bɔ cɛnimusoya la Euthanasie ani waati taamasiɲɛw
Kisili |