|
|
|
This is a machine translation made by Google Translate and has not been checked. There may be errors in the text. On the right, there are more links to translations made by Google Translate. In addition, you can read other articles in your own language when you go to my English website (Jari's writings), select an article there and transfer its web address to Google Translate (https://translate.google.com/?sl=en&tl=fi&op=websites).
Na Koran e a botega?
Mamoseleme a dumela go botega ga Koran, eupša go bile le diphetolelo tše dintši tša Koran, ditemana tše dingwe di fetogile gomme e thulana le Beibele
Ge go tliwa tabeng ya go botega le diteng tša Koran (Qur’an), ga se Mamoseleme a mantši ao gantši a naganago ka taba ye. Ga ba nagane ka mo go tseneletšego ka setlogo sa puku ye, eupša ka potego ba nagana gore Muhammad, moporofeta yo bohlokwa kudu wa Bomoseleme, o e amogetše mehleng ya gagwe ka go lebanya go tšwa go morongwa wa Modimo, Gabariele. Le gona ba ka nagana gore Koran ya mathomo e legodimong le gore phetolelo ya gona bjale ya Searabia ke kopi e nepagetšego ya mohlala wo wa legodimong. Go thekga seo, ba ka šomiša temana ye e latelago ya Koran yeo e šupago taba ye:
Re utolotše Koran ka leleme la Searabia gore o kwešiše tlhalošo ya yona. Ke lengwalo la go ngwalwa la puku ye e sa felego ka go Go boloka ga Rena, ye e phagamego, ebile e tletše ka bohlale. (43:2-4) (43:2-4) .
Go tše di latelago, re ikemišeditše go hlahloba ge e ba Koran, yeo Muhammad a e amogetšego, e ka botwa go ya ka setlogo sa yona le kudu-kudu diteng tša yona. Gobane ge re ka ithuta puku ye, yeo e theilwego motheong wa taolo ya Muhammad le dikutollo, go tla ba le maswao a mantši a dipotšišo le dilo tšeo di swanetšego go elwa hloko. Dintlha tše di latelago di ka rotošwa go bona:
Na Muhammad o be a sa tsebe go bala le go ngwala ? E nngwe ya mabaka a taolo ya Koran e ile ya lebelelwa e le gore Muhammad o be a sa tsebe go bala le go ngwala. Go boletšwe gore, "ke bjang gape a bego a ka tšweletša sengwalwa se se makatšago gakaakaa ge nkabe Modimo a se a mo fa sona?" Go se tsebe ga gagwe go bala le go ngwala go tšewa e le bohlatse bja gore Koran e swanetše go ba kutollo yeo e rometšwego ke Modimo. Nyakišišo ye e latelago, yeo e dirilwego ke motho yo a bego a phela ka go feteletša dilo ga Bomoseleme, e šupa ka lehlakoreng le lengwe. O lemogile gore go na le mabaka a go dumela gore Muhammad o be a kgona go bala le go ngwala:
Ke be ke nyaka go tsepamiša kgopolo go nyakišišeng ge e ba Muhammad e be e le moporofeta goba aowa. Ke ile ka hwetša mabaka a mabedi a fapanego a gore Muhammad e be e le moporofeta: o be a sa tsebe go bala le go ngwala eupša a amogela Koran. Sa bobedi, o be a se na sebe gomme ga se a ka a dira sebe le gatee pele e ka ba moporofeta. Ke ile ka thoma go nyaka bohlatse bja go se tsebe go bala le go ngwala ga Muhammad. Ke nagana gore go be go sa kgonege ka mo go feletšego go hwetša bohlatse bja gore Muhammad a ka be a ile a bala le go ngwala. Ke badile ditaodišophelo tša Muhammad gape. Bjale, ka go makala, ke ile ka hwetša dilo tše dintši tšeo ke bego ke se ka ka ka di lemoga pele. Ke badile ka dipukung gore Muhammad o etetše lefelo le tee le EI-Nadr Ibn EI-Hareth, Waraka Ibn Nofal le moruti yo a tumilego Ibn Sa’eda. Ke badile gape gore Muhammad o be a swaragana le ditaba le mahlatse a magolo a mohlologadi yo a humilego wa Khadidja, gomme o ile a dira ditumelelano tše mmalwa le ditiro le bagwebi ba tšwago Yemen le Syria. ... Ke hweditše gape tshedimošo ka ditaodišophelo tša gore ka morago ga kwano ya khutšo le lefelo la Al-Hudaibija, Muhammad o ngwadile puku ya kwano ka diatla tša gagwe. Muhammad le motswala wa gagwe Ali ba be ba le ka fase ga thekgo ya malome wa gagwe Abu Taleb, gomme Muhammad o be a feta Ali. Ali o tsebja ka go kgona go bala le go ngwala, gomme ke hweditše go sa kgonege gore Muhammad o be a se a rutwa bonyenyane dilo tša motheo tša go bala le go ngwala. Ge go tsoma ga-ka tsebišo go dutše go tšwela pele, ke ile ka lemoga gore Muhammad o be a e-na le mokgwa wa go dula le Mokriste Yassar Al-Nusran gomme a kwa dingwalwa tša Beibele go yena gomme gape a bala Beibele ka boyena. Ke ile ka lemoga gore ge morongwa Gabariele a be a etla go Muhammad gomme a mmotša gore a bale, go be go ka se be le tlhaologanyo ge nkabe Gabriel a ile a botša monna yo a sa tsebego go bala le go ngwala gore a bale! Diphetho tše le dilo tšeo ke di hweditšego nakong e fetilego mabapi le go nepagala ga pitšo ya Muhammad ya go ba moporofeta di ile tša nkgapeletša go phetha ka gore Muhammad e be e ka se be moporofeta goba gaešita le monna yo a boifago Modimo. (Bakeng sa tše ka moka ke di ngwadile ka botlalo ka pukung ya ka ya Muhammad ka Beibeleng) (1) .
Semelo sa Koran . Mamoseleme a nagana gore Koran ke puku ya Modimo ka mo go feletšego yeo dikagare tša yona Muhammad a bego a se na tutuetšo go yona. E be e fo ba motseta yo a bego a fetišetša seo se bego se fetišeditšwe go yena. Lega go le bjalo, go lemogilwe gore Koran e tutuetšwa ke methopo e mengwe. Ka mohlala, go boletšwe gore kanegelo ya kamoo kamela ya tshadi e fetogago moporofeta le kamoo banna ba šupago le diphoofolo tša bona ba robetšego ka legageng ka nywaga e 309 ke dinonwane tša Maarabia. Go bolela ka Jesu ka lesakaneng le go tsošwa ga dinonyana tša letsopa go tšwa diebangeding tše di bopilwego tša ma-Gnostic, e sego Beibeleng. Ka mo go swanago, go boletšwe gore ka go Koran go na le dipego tše di swanago le tša Talmud le bodumeding bja bogologolo bja Peresia. Lega go le bjalo, mothopo o bohlokwa kudu ke Beibele. Go akanyetšwa gore 2/3 ya diteng tša Koran ke tša setlogo sa Beibele. Lega go le bjalo, tše ga se ditsopolo tše di lebanyago, eupša ke ditiragalo tšeo go tšona go tšwelelago batho bao ba tlwaelegilego le ditiragalo tše di tšwago Beibeleng:
Ka dinako tše dingwe ke ipotšiša gore ke karolo e kaakang ya Koran yeo e bego e tla šala ge nkabe dikanegelo ka moka tša Beibele le ditšhupetšo tša Beibele di be di ka tlošwa go yona. Bajuda le Bakriste ba hwetša mo gontši kudu ka go Koran yeo ba e tlwaetšego ka setšo sa bona. Se se swanetše go batamelwa bjang? (2) .
Ge batho ba ekwa Muhammad a bolela, ba ile ba bolela se se swanago. Ba ile ba bolela gore Muhammad o be a anega dikanegelo tša bogologolo. Ba be ba kwele goba ba badile ka bona pele:
Batho bao ba sa dumelego ba re: ‘Se e fo ba bofora bja tlhamo ya gagwe ka noši, yeo go yona ba bangwe ba mo thušitšego.’ Go hloka toka ke seo ba se bolelago le maaka. Gomme ba re: 'Dinonwane tša bogologolo o di ngwadile: di mo laelwa mesong le mantšiboa,' (25:4,5)
Nako le nako ge dikutollo tša Rena di ba bolelwa, ba re: ‘Re di kwele. Ge e ba re be re rata, re be re ka bolela se se swanago le seo. Ke dinonwane feela tša batho ba bogologolo.’ (8:31) .
Se re se holofeditšwego pele, rena le borakgolokhukhu ba rena. E fo ba nonwane ya batho ba bogologolo.’ (23:83) .
NA KORAN E TWA LEGODIMO?
Ka gona go tšweleditšwe tsela e nngwe ya gore Muhammad o amogetše Koran ka go lebanya go tšwa legodimong go tšwa go morongwa Gabariele. Ke ka lebaka leo seo se bitšwago bošego bja maatla (bja tlholo) (lailat al qadr) bo ketekwago nakong ya kgwedi ye kgethwa ya Mamoseleme, Ramada. Go dumelwa gore Modimo ka nako yeo o ile a theoša Koran go tšwa legodimong. Bošegong bjoo, Mamoseleme lefaseng ka bophara a bolela ditemana go tšwa go Koran goba a latela poeletšo ya yona mohlala thelebišeneng goba radiong. Eupša na Koran e ile ya amogelwa e le ka kgonthe ka seripa se tee se se feletšego go tšwa Legodimong? Re tla ahlaahla potšišo ye go ya ka tsebišo e latelago:
Dikutollo di amogetšwe nakong ya nako ye telele go feta mengwaga ye 20 . Ge Muhammad a amogela dikutolwana tša gagwe, tšeo Koran e bopilwego ka tšona, e diregile ka nako ya mengwaga ye e ka bago ye 20 le go fihla lehung la gagwe (610 - 632), gomme le gatee e sego ka motsotso o tee. Koran ke kgoboketšo ya dikutolwana tše tše di aroganego tšeo Moporofeta a di fetišitšego ka molomo ka dinako tše di fapanego. Ke palomoka ya dikutollo tše, eupša ke phošo go nagana gore e amogetšwe go tšwa legodimong ka nako e tee, ka gobane mengwaga ye 20 e ka se bolele go swana le bošego bjo tee. Dikutollo tša Muhammad gantši di be di tswalana le maemo a itšego ao a diregilego maphelong a Muhammad le ba bangwe. O hweditše mohlala tsebišo ya gore go a dumelelwa gore a nyale mosadi wa morwa wa gagwe yo a mo godišitšego (33:37-38) goba a boloke basadi ba bantši go feta banna ba bangwe (banna ba bangwe ba Mamoseleme ba dumeletšwe go boloka basadi ba go fihla go ba bane, eupša Muhammad o ile a dumelelwa basadi ba bantši "pele ga badumedi ba bangwe" 33:50). Ka mo go swanago, o ile a amogela dikutolwana tše dingwe tša dingangišano le ma-Mecca, Bajuda, Bakriste goba dihlopha tše dingwe. Ga se a di amogela ka moka ka nako e tee eupša ge ditiragalo di thoma go ba tša ditaba bophelong bja gagwe. Ditemana tše di latelago tša Koran di šupa ka tsela e swanago. Di bontšha gore ge e ba Koran e tšwa legodimong, ke ka baka la’ng Muhammad a se a e amogela ka moka ga yona ka nako e tee eupša ganyenyane-ganyenyane:
Batho bao ba sa dumelego ba botšiša gore, ‘Ke ka baka la’ng Koran e se ya utollwa go yena ka moka ka kutollo e tee?’ Re e utollotše ka tsela yeo gore Re matlafatše tumelo ya gago. Re le fetišitše yona ka kutollo ya ganyenyane-ganyenyane. (25:32) .
Re utolotše Koran ka Therešo, gomme ka Therešo e theogile. Re le romile feela gore le tsebatše ditaba tše dibotse le go lemoša. Re arotše Koran ka dikarolo tšeo o ka e botšago batho ka go naganišiša. Re e fetišitše ka kutollo ganyenyane-ganyenyane. E re, 'Ke ga gago go e dumela goba go e latola... (17:105-107)
E kgobokeditšwe ka morago ga lehu go tšwa diphetolelong tše mmalwa . Gape, taba ya gore dikutollo di kgobokeditšwe ka pukung e tee, Koran fela mengwaga ye e ka bago ye 20 ka morago ga lehu la Moporofeta, gaešita le go tšwa diphetolelong tše mmalwa tše di fapanego, e bontšha gore e be e se bolumo e tee yeo e rometšwego go tšwa legodimong, eupša ganyenyane-ganyenyane e ile ya amogela dikutolwana. Ka pukung ya Islam / Fadhlalla Haeri go bolelwa gore go be go na le bonyane diphetolelo tše šupago tše di fapanego ka dipolelosemmotwana tša bohlokwa kudu tša merafe goba tša selete. Gare ga bona, caliph wa boraro, Uthman, o ile a kgetha phetolelo e tee ya semmušo gomme a laela gore tše dingwe di fišwe. Lega go le bjalo, diphetolelo tše dingwe di phologile e le bohlatse bja boemo bja mathomo. Tsopolo ye e latelago e šupa mathata a go kgoboketša Koran. Kgole le go theoga legodimong e le bolumo e tee, Koran e be e kgobokeditšwe go tšwa ditemaneng ka o tee ka o tee go tšwa matlakaleng a mopalema le diripana tša letlalo. Diphetolelo tše di fapanego le ditsela tša go bala Koran di ile tša baka dithulano gare ga Mamoseleme, gomme Muhammad ka boyena o be a sa bonagale a le yo a lebanyago kudu mabapi le gore ke tsela efe ya go bolela ditemana yeo e bego e nepagetše:
... Go kgoboketšwa ga Koran go ile gwa akgofišwa ke lehu la bahlabani ba bantši ba Mamoseleme - ba ile ba gopola ditemana - dintweng tša bodumedi tšeo di lwetšwego kgahlanong le merafe ya bahlanogi ka 632-634, ge Muhammad a be a šetše a hwile. E felegetšwa ke bahu, tsebišo ya bohlokwa e ile ya tsena ka lebitleng. Ge e sa dutše e le tše dingwe tša ditemana tšeo di ngwadilwego matlakaleng a mopalema di be di wela melomong ya dikamela, go be go boifišwa gore dilo tšeo di kgobokeditšwego go tšwa dikutollong tša Muhammad di be di tla nyamelela. ... Diphetolelo tše di fapanego tša Koran di be di le ka kgopolong gomme di ngwadilwe ke batho ba mmalwa. Setšo se bontšha gore batho ba be ba gopola dilo ka tsela ye e fapanego gomme ba ngangišana. ... Muhammad ga go bonagale a be a nepile kudu mabapi le mantšu a Koran. Setšo sa Bomoseleme se bolela taba ye e latelago: “Omar ibn al-Khattab o kwele Hisham ibn Hakim a bolela ditemana tša Koran ka tsela e fapanego le yeo a ithutilego yona. Le ge go le bjalo, Hisham o boletše gore o di kwele go tšwa go Muhammad. Ge banna bao ba eya go botšiša Moporofeta, o ile a araba ka gore, ‘Koran e utolotšwe ka dipolelo-semmotwana tše šupago. Yo mongwe le yo mongwe a bale ka tsela ya gagwe. ”” (Sahih Moslem 2: 390: 1787.) Leboga la go nyoba. Ka lekga la bobedi, Momoseleme o ile a botša Muhammad gore ibn Mas’ud le Ubayy ibn Ka’b ba bitša Koran ka tsela e fapanego. Ke efe yeo e bego e nepile? Seithuti sa Momoseleme ibn al-Jawzi se ngwadile ka pukung ya sona karabo ya Funan al-Afna Muhammad gore: “A yo mongwe le yo mongwe a bolele ka mo a rutilwego ka gona. Mekgwa ka moka ke e mebotse e bile e mebotse. ” . ... Ge mekgwa ye e fapanego ya go bala e tsoša ngangišano ye e atilego, khalifa ya boraro, Uthman ibn Affan (644-656), o ile a tšea sephetho sa go thala ya gagwe, e lego phetolelo e nnoši ye e amogelegago le ya mafelelo ka 647-652. O ile a tshwenywa ke taba ya gore ka baka la diphetolelo tše di fapanego tša Koran, setšhaba sa Mamoseleme se be se le kotsing ya go phatloga go ba dingangišano. ... Sengwalwa sa Uthman se rotošitše dipotšišo mabapi le setlogo sa legodimo sa Koran:
• Ge e ba Koran e tšwa legodimong gomme e ile ya newa Muhammad ka go lebanya go tšwa legodimong, ke ka baka la’ng go be go e-na le diphetolelo tše mmalwa tša yona, tšeo Uthman a di fišitšego gomme a tlogela tša gagwe feela?
• Ke ka baka la’ng, go ya ka setšo, Uthman a ile a tšhošetša ka lehu go motho le ge e le ofe yo a bego a ka se amogele lengwalo la gagwe?
• Uthman o be a tseba go tšwa go eng gore go na le diphošo diphetolelong tše dingwe tša Koran le gore ke yena feela yo a bego a e-na le tsebo ya Koran ya legodimong?
• Ke ka baka la’ng Mamoseleme a Shiite a be a lebelela Uthman e le yo a tlogetšego dikarolong tša Koran tšeo ba bego ba re di tswalana le boetapele bja Ali? Diithuti tša Bomoseleme tša ka Bodikela le tšona di boletše gore go tšwa mongwalong wa Uthman ka kgonthe go tlogetšwe ditemana tšeo di lego diphetolelong tše dingwe. (3) .
Diphetogo ka go Koran. Bontši bja Mamoseleme ga bo amogele kgopolo ya gore Koran e bile le diphetogo. Ge ba nagana gore Koran ke kopi e phethagetšego ya mohlala legodimong gomme e romelwa ka go lebanya go Muhammad, go direga ga diphetogo go lebelelwa e le kgopolo yeo e sa kgonegego. Lega go le bjalo, ditemana tše sego kae go tšwa go Koran di šupa diphetogo tšeo di lego ka pukung ye. Di bontšha gore diphetogo di ile tša dirwa ka morago mongwalong wo o amogetšwego ke Muhammad. Mathomong o amogetše mongwalo ka sebopego se se fapanego le seo se bego se le sona ka morago:
Ge Re ka fediša temana goba ra dira gore e lebalwe, Re tla e tšeela legato ke ye kaone goba ye nngwe ye e swanago le yona. Na o be o sa tsebe gore Modimo o na le maatla godimo ga dilo ka moka. (2:106) .
Modimo o fediša le go tiišetša seo a se ratago. Ya gagwe ke Taelo ya ka mo go sa Felego. (13:39) .
Ge Re fetola temana ye nngwe ka ye nngwe (Modimo o tseba gabotse seo a se utollago), ba re: 'O moaketši.' Bontši bja bona ga ba na tsebo. ( 16: 101 ) .
Setšo sa Boiselamo se šupa diphetogo tša Koran. Mohlala o tee ke wo:
Gaešita le ge bakgopedi ba tshwarelo ba Bomoseleme ka kakaretšo ba bolela ka boikgantšho gore mongwalo wa Koran ga se wa ka wa fetošwa goba wa phošollwa, gomme ga go na dingwalwa tše dingwe, gaešita le setšong sa Bomoseleme go na le maswao a gore se ga se bjalo e le ka kgonthe. Momoseleme wa pele, Anas bin Malik, o anega tabeng ya ka morago ga ntwa yeo go yona Mamoseleme a mantši a hwilego gore mathomong Koran e be e e-na le molaetša o tšwago go Mamoseleme ao a bolailwego go badumedi ba ona bao ba sa phelago: “Ke moka re ile ra bala temana e telele ka go Koran yeo ka morago e ilego ya phumolwa goba e lebetšwe. (E be e le): fetišetša molaetša go batho ba rena gore re kopane le Morena wa rena, yo a bego a re kgahlilwe, gomme ra kopana le Yena. ” (4) .
Mohlomongwe temana ye e tumilego kudu ka go Koran, yeo go dumelwago gore e bile le phetogo, ke 53:19,20, e lego tšeo go thwego ke ditemana tša bosathane. Go ya ka setšo, ditemana tše, tšeo di bolelago ka medimogadi ye meraro yeo e rapelwago ke Maarabia - Allat, al-Uzza le Manat - mathomong di be di na le tšhupetšo ya gore medimogadi ye e ka šoma ka mohuta wo mongwe wa bokgoni bja go tsena gare. Ka fao ditemana tše tšeo Muhammad a di amogetšego di be di thekga go retologela medingwana. Ditemana tšeo di dirilego gore batho ba Mecca ba amogele Muhammad bjalo ka moporofeta go dumelwa gore mathomong e be e le ka sebopego se se latelago. Temana yeo e phumotšwego e swailwe ka mongwalo o motenya:
Selo se se swanago se hlalositšwe tsopolong ye e latelago, yeo e šupago tlhaloso ya imam ya Koran. E bontšha kamoo temana ye ka go Koran e ilego ya fetošwa ka gona ka gobane kapejana Muhammad o ile a amogela kutollo e mpsha yeo e fapanego. E bontšha gape taba ya gore Koran e theilwe ka mo go feletšego dikutollo le dipolelo tšeo di amogetšwego ke Muhammad. Se se bohlokwa ke gore barutiwa ba peleng ba be ba sa kgone go amogela kutollo ya mathomo ya Muhammad gomme ka fao ba ile ba thoma go mo boycott.
Imam El- Syouty o hlalosa Sura 17:74 ya Koran tlhalosong ya gagwe ka tsela e latelago: “Go ya ka Muhammad, Morwa wa Kaab , wa leloko la Karz , moporofeta Muhammad o ile a bala Sura 53 go fihlela a fihla temaneng yeo, yeo e bego e re, 'Na o bone Allat le Al-Uzza (medimo ya baheitene)... ' Mo temaneng ye, diabolo ka boyena o dirile gore Muhammad a bolele gore Mamoseleme a ka rapela medimo ye ya baheitene gomme a ba kgopela botho.Gomme ka fao go tšwa mantšung a Muhammad , a temana e ile ya okeletšwa go Koran. Moporofeta Muhammad o be a nyamile kudu ka lebaka la mantšu a gagwe, go fihlela Modimo a mo kgothatša ka ye mpsha, "Gape bjalo ka mehleng pele, ge re rometše moromiwa goba moporofeta, na Sathane o beile dikganyogo tša gagwe go bapa le bona, eupša Modimo o a e phumola, eng." Sathane o ba hlakahlakane, gomme ka morago a tiišetša leswao la gagwe, Modimo o a tseba, o bohlale.” (Sura 22:52.) Lebelela se sengwe le se sengwe. Ka lebaka la se Sura 17:73-74 e re: "Gomme ruri ba be ba ikemišeditše go le aroša go seo Re le utollotšego sona, gore le bolele kgahlanong le Rena ntle le seo, gomme ka morago ba be ba tla le tšea le le a mogwera. Gomme ge nkabe e se gore Re be re šetše re go hlomile, ka nnete o be o tla ba kgauswi le go sekamela go bona go se nene;" (5) .
Ka gona ke ka baka la’ng e le gore Sathane, e sego Allah, o boletše ka molomo wa Muhammad? Ke eng seo se dirilego gore Muhammad a nee kutollo ya maaka? Lebaka la bohlokwa kudu ka nnete ke botho bja Muhammad le go koba ka fase ga kgatelelo. Ka ge a be a nyamišitšwe ke go leka go sokolla ma-Mecca go Bomoseleme, o ile a ineela gomme a ntšha kutollo yeo e šišinyago tlhompho ya medimogadi ye e meraro ya Maarabia le gore batho ba ka retologela go bopeleleng bja bona. Ditemana tša Sathane di belegwe go tšwa go seo. Setšo se bolela gape gore ge Muhammad a be a boletše temana yeo go bolelwago ka yona, ma-Mecca a ile a khunama fase ge a ekwa se. Go e na le moo, ba bangwe ba barutiwa ba Muhammad ba ile ba thoma go mo phema. Kwano ye e ile ya dira gore go kgonege gore Mamoseleme ao a ilego Ethiopia a boele Mecca. Lega go le bjalo, morongwa Gabariele ka morago o ile a utolla gore ditemana tšeo di tšwa go Sathane. Di ile tša phumolwa. Ka mo go kgethegilego, go dumelwa gore ditemana tše di latelago go tšwa go Koran di hlalosa go wa ga Muhammad le kamoo a bego a fošagetše ka gona:
Gomme ruri ba be ba ikemišeditše go go furalela go seo Re go utollotšego sona, gore o bope kgahlanong le Rena ntle le seo, gomme ka morago ka nnete ba be ba tla go tšea bjalo ka mogwera. Gomme ge nkabe e se gore Re be re šetše re go hlomile, ka nnete o be o tla ba kgauswi le go sekamela go bona gannyane. (17:73,74) (17:73,74) .
Gape bjalo ka mehleng pele, ge re rometše moromiwa goba moporofeta, na Sathane o beile dikganyogo tša gagwe go bapa le bona, eupša Modimo o a di phumola, seo Sathane a ba hlakantšego sona, gomme ka morago a tiišetša leswao la gagwe ka noši. Modimo o a tseba, o bohlale. (22:52) .
Tsopolo ye e latelago e bolela ka hlogo ye e swanago, ditemana tša bosathane. E bontšha gore taba ye ga se tlhamo ya batho ba ka ntle, eupša e boletšwe ke methopo ya mathomo ya Boiselamo ka boyona. Bangwadi ga se ba gana bohlokwa bja Muhammad bjalo ka moporofeta:
Taba ya Ditemana tša Sathane ka tlhago e bile sebaki se matla sa dihlong go mamoseleme go theoša le nywaga-kgolo. Ka kgonthe, e šira polelo ka moka ya Muhammad ya gore ke moporofeta. Ge e ba Sathane a kile a kgona go tsenya mantšu ka ganong ga Muhammad gomme a mo dira gore a nagane gore ke melaetša e tšwago go Allah, gona ke mang yo a ka bolelago gore Sathane ga se a diriša Muhammad e le mmoleledi wa gagwe le dinakong tše dingwe? ... Go thata go kwešiša, gore kanegelo ye bjalo e be e tla hlangwa bjang le gore ke ka lebaka la eng, le gape gore Mamoseleme a ineetšego gakaakaa a go swana le Ibn Ishag , Ibn Sa'd le Tabari, gammogo le mongwadi wa ka morago wa tlhalošo ya Koran, . Zamakhsari (1047-1143) – yo go yena go lego thata kudu go dumela gore nkabe a boletše bjalo ge nkabe a sa tshepe methopo – o ile a nagana gore ke ya nnete. Mo, gotee le mafelong a mangwe, bohlatse bja methopo ya pele ya Bomoseleme bo tiile ka mo go sa ganetšegego. Le ge e le gore ditiragalo di ka hlalošwa ka seetša se sengwe, bao, bao ba dumago ge ba ka dira gore mohlala wa Ditemana tša Sathane o sepele, ba ka se ganetše taba ya gore dikarolo tše tša bophelo bja Muhammed ga se dilo tšeo di hlamilwego ke manaba a gagwe, eupša tshedimošo ka tšona e tšwa go batho , yo a bego a tloga a dumela gore Muhammed ke moporofeta wa Allah. (6) .
Polelo ya Muhammad goba Allah ? Bjalo ka ge go boletšwe, Mamoseleme a dumela gore Koran e tšwa legodimong ka go lebanya go tšwa go Modimo. Ba dumela gore Koran ka moka ke polelo ya Allah. Le ge go le bjalo, ge o ithuta Koran kgauswi, o tla hwetša ditemana ka go yona tšeo e ka se be polelo ya Allah, eupša e le dipolelo tša motho, e lego Muhammad. Mohlala o mongwe o bjalo o ka hwetšwa go Sura ya mathomo-thomo.
A go tumišwe Modimo , Morena wa Legohle, Mogau, Mokwelobohloko, Mmuši wa Letšatši la Kahlolo. Wena o nnoši re rapela, gomme go Wena o nnoši re retologela thušo . Re hlahle tseleng e otlologilego. Tsela ya bao O ba ratilego, E sego ya bao ba itlhametšego bogale bja gago, Le ge e le ya bao ba lahlegetšwego ke tsela (1:2-7)
Ke laetšwe go hlankela Morena wa Motse wo , wo a o dirilego o mokgethwa. Dilo ka moka ke tša Gagwe. Gomme ke laetšwe go ba Momoseleme, le go tsebatša Koran (27:91) .
Go sa šetšwe gore taba ya dingangišano tša gago ke efe, lentšu la mafelelo ke la Modimo. Modimo ke yo bjalo, Morena wa ka: Ke beile tshepo ya ka go yena, gomme ke retologela go yena ka tshokologo (42:10)
O se ke wa hlankela yo mongwe ge e se Modimo. Ke rometšwe go lena go tšwa go yena go le lemoša le go le fa ditaba tše dibotse (11:2)
NTHO YA HISTORI
Ge e ba re bala Koran, re ka lemoga dilo tše dingwe tše di kgahlišago: E bolela ka batho ba swanago le Beibele. Go bolelwa ka Noage, Aborahama, Lota, Ishmaele, Isaka, Jakobo, Josefa, Moshe, Arone, Jobo, Saulo, Dafida, Salomo, Jesu, Maria le ba bangwe. Batho ba ba tšwelela ka go Koran gomme ba bile ba nea dipolelo. Ge e le gabotse, Muhammad o ile a bewa molato ka go tšweletša dikanegelo tša bogologolo e le dikutolwana tšeo a di amogetšego go Modimo:
Batho bao ba sa dumelego ba re: ‘Se e fo ba bofora bja tlhamo ya gagwe ka noši, yeo go yona ba bangwe ba mo thušitšego.’ Go hloka toka ke seo ba se bolelago le maaka. Gomme ba re: 'Dinonwane tša bogologolo o di ngwadile: di mo laelwa mesong le mantšiboa,' (25:4,5)
E nngwe ya mathata a magolo a Koran e letše ka gare ga ditaba tša histori go swana le tša peleng. Muhammad, yo a phetšego lekgolong la bo-6 la nywaga, a ka be a tsebile bjang seo batho bao ba phetšego nywaga-kgolo pele ga gagwe ba se boletšego le go se dira? Motho le ge e le ofe yo a phetšego morago ga nako gakaakaa a be a ka fetišetša bjang tsebišo e ka botwago mabapi le batho bao ba phetšego pejana kudu go yena? Ge Koran e bolela ka dipolelo tša batho ba histori ba ka bago lesomehlano [Noage (11:25-49), Aborahama (2:124-133), Josefa (Sura 12), Saulo (2:249), Lota (7:80,81) . , Arone (7:150), Moshe (18:60-77), Salomo (27:17-28), Jobo (38:41), Dafida (38:24), Jesu (19:30-34), Maria ( 19:18-20 )] .- gape le dipolelo tše bjalo tšeo di sa bolelwago ka Beibeleng - go a makatša kudu ge motho yo a phetšego mengwaga ye 600-3000 ka morago a ka tseba gabotse gakaakaa ka diteng tša dipolelo tša batho ba le maphelo a bona, le ge a se a ka a di bona goba a di kwa ka boyena. Muhammad o di hweditše kae dikagare tša dipolelo tšeo gomme di a botega gakaakang? Ka kakaretšo, Mamoseleme ga a tshwenye dihlogo tša ona ka dilo tša mehuta ye, eupša ke mo gobotse go nagana kamoo ditaba tše bjalo tša histori di ka botegago ka gona, tšeo di sa theilwego go dipono tša dihlatse tše di bonego ka mahlo goba dipoledišano le gatee.
KORAN LE SETŠO SA MAMOSELEME SE FAPANA BJANG LE BIBELE?
Serapeng se se fetilego, go boletšwe kamoo ditaba tša histori tša Koran di ithekgilego kudu ka dikutollo tšeo di amogetšwego ke Muhammad. Go oketša moo, Koran e bolela ka ditiragalo tše dintši tše bjalo le batho bao ba šetšego ba boletšwe ka Beibeleng nywaga-kgolong e mentši pele ga moo. Ge go tliwa dipukung tše tše pedi, re ka lemoga diphapano tše dintši magareng ga tšona. Di tšwelela bobedi lefapheng la ditaba tša histori le tša thuto. Re lebelela mehlala go tšwa dikarolong tše ka bobedi:
• Ka go Koran, go thwe yo mongwe wa barwa ba Noage o ile a nwelela meetsefula (11:42,43). Go ya ka Genesi, barwa ba Noage ka moka ba be ba le ka arekeng gomme ba phološitšwe. (Gen 6:10 le 10:1: Gomme Noage a tswala barwa ba bararo, Seme, Hama, le Jafethe..... Bjale ye ke meloko ya barwa ba Noage, Seme, Hama, le Jafete: gomme go bona e be e le barwa ba belegwego ka morago ga meetse-fula.)
• Koran e bolela gore areka ya Noage e ile ya kgelogela Thabeng ya Dzudi (11:44). Pukung ya mathomo ya Moshe, go thwe e ile ya tšhabela dithabeng tša Ararat (Gen 8:4: Gomme areka ya khutša ka kgwedi ya bošupa, ka letšatši la lesomešupa la kgwedi, dithabeng tša Ararat.).
• Ba mehleng ya Noage ba boletše go Koran 71:21-23 ka medimo ya bona (...Gomme ba re: Le gatee le se ke la tlogela medimo ya lena, le gona le se ke la tlogela Wadd, goba Suwa; goba Yaghus, le Yauq le Nasr.. ), tšeo ge e le gabotse di bego di le bjalo medimo ya Arabia ya mehleng ya Muhammad.
• Go ya ka Koran, ditena di ile tša nela Sodoma (15:74) e sego sebabole le mollo (Gen 19:24: Ke moka Jehofa a nešetša Sodoma le Gomora sebabole le mollo go tšwa legodimong).
• Koran e re Abraham o be a dula Mecca (22:26). Beibele ga e bolele selo ka Mecca.
- Mamoseleme ka tlwaelo a dumela gore Aborahama o be a le kgauswi le go dira sehlabelo ka morwa wa gagwe Ishmaele, le ge Beibele e re morwa o be a bitšwa Isaka (Gen 22 le Baheberu 11:17- 19: Ka tumelo Aborahama, ge a be a sekišwa, o ile a neela Isaka : gomme yo a amogetšego ditshepišo o ile a neela morwa wa gagwe yo a tswetšwego a nnoši, yo ka yena go boletšwego gore: Peu ya gago e tla bitšwa ka Isaka: Ka ge Modimo a kgonne go mo tsoša bahung; sebopego.) gomme le ge gape Koran e šupa Isaka (bona 11:69-74 le 37:100-113).
- Koran e bolela gore mohlanka wa Farao o ile a bapolwa (12:41) gomme a se fegwa mohlareng (Gen 40:18-22: Gomme Josefa a araba a re: Tlhathollo ya yona ke ye: Diroto tše tharo ke matšatši a mararo. Le ge go le bjalo ka matšatši a mararo, Farao o tla go emiša hlogo ya gago, a go fega mohlareng, dinonyana di tla ja nama ya gago, ya re ka letšatši la boraro, leo e bego e le letšatši la matswalo la Farao, a le dira monyanya go bahlanka ba gagwe ka moka: a emišetša hlogo ya mohlankedi yo mogolo wa dinkgwa le ya moapehi yo mogolo gare ga bahlanka ba gagwe.A bušetša mohlankedi yo mogolo wa dinkgwa gape, gomme a neela senwelo seatleng sa Farao, eupša a fega moapehi yo mogolo wa dinkgwa: bjalo ka ge Josefa a ba hlathollotše.) . Mokgwa wo, e lego go bapolwa, o tlile feela mo e ka bago nywaga-kgolo ka morago ke Baroma.
- Koran e bolela gore molekane wa Farao o ile a hlokomela Moshe (28:8,9). Beibele e bolela ka morwedi wa Farao (Ekso 2:5-10: ... Gomme ngwana a gola, a mo tliša go morwedi wa Farao, a ba morwa wa gagwe. A mo rea leina la Moshe: gomme a re: Ka gobane ke thadile yena a tšwe ka meetseng.).
- Koran e bitša Hamani mohlankedi wa kgorong ya Farao (28:6,38 le 40:36), le ge e be e le mohlankedi wa kgorong ya Peresia tirelong ya Kgoši Ahasiwerose gomme a se a phela go fihla ngwagakgolong wa bo 5 (Esetere 3:1 Ka morago dilo tše kgoši Ahasiwerosi o ile a godiša Hamani morwa wa Hamedatha wa Moagage, a mo tšwetša pele, a bea setulo sa gagwe godimo ga dikgošana ka moka tšeo di bego di na le yena.).
- Go ya ka Koran, namane ya gauta e dirilwe ke Mosamaria (20:87,88). Go ya ka Beibele, e dirilwe ke Arone (Gen 32). Go tsebja ka Basamaria gore ga se ba tla nageng e kgethwa go fihla nywaga-kgolong ka morago, ke gore mabapi le go thopša Babilona.
- Koran e bolela gore Maria e be e le kgaetšedi ya Arone (19:27-28) le morwedi wa Amrama (3:35, 36 le 66:12), ka fao ge e le gabotse o swanetše go ba a phetše mengwagakgolo pejana gomme e be e le Miriam, kgaetšedi ya Arone le Moshe.
• Ditiragalo tšeo di dikologilego bjaneng bja Maria (3:33-37), Jesu a bolela ka lesaka (3:46 le 19:29, 30) le gore Jesu o dirile dinonyana ka letsopa (5:110), ke dilo tšeo Beibele e di bolelago ga go selo ka. Go e na le moo, dingwalong tša apokrifa tšeo di belegwego morago bjale (Ebangedi ya Bjana ya Thomase le Ebangedi ya Bjana ya Arabia) re hwetša dilo tše di swanago.
• Mamoseleme ka kakaretšo ga a dumele gore Jesu o hwile sefapanong. Go dumelwa gore temana 4:156-158 ya Koran e šupa taba ye.
Go amogela bana . Go ya ka dithuto tša Koran, Modimo ga a itšeele bana (5:18 le 19:88-92). Go lebelelwa e le mo go sa kgonegego. Go e na le moo, Beibele e bolela ka ditemana tše mmalwa ka ga go amogelwa, yeo yo mongwe le yo mongwe wa rena a ka e itemogelago, ge fela re amogela Jesu Kriste bjalo ka Mophološi wa rena gomme re hwetša Moya wa Modimo ka dipelong tša rena. E ka bapetšwa le go godiša bana, moo Modimo a re tšeago bjalo ka bana ba gagwe. Ke moka re ka bolela le Modimo ka thapelo bjalo ka tate wa lefaseng gomme ra no mmotša matshwenyego a rena. Ye ke e nngwe ya mathata a mantši a Mamoseleme ge a rapela. Ga ba tsebe Modimo bjalo ka tatago bona, gomme ke ka fao ba lekago go mo batamela bjalo ka ge ba le ka morago ga lešoba le legolo. Seo se ba thibela go rapela ka go bota. Ka tsela e swanago, gantši go na le poeletšo e sa nyakegego thapelong ya bona, yeo Jesu a re lemošitšego ka yona. Ba ka bolela dipolelo tša Searabia go ya ka tlhamo e itšego, gaešita le ge ba ka no se kwešiše leleme le:
- (Johane 1:12) Eupša bohle bao ba mo amogetšego, o ile a ba nea matla a go ba barwa ba Modimo , e lego bao ba dumelago leineng la gagwe.
- (Bagal 3:26) Gobane ka moka le bana ba Modimo ka tumelo go Kriste Jesu .
- (1 Johane 3:1) Bonang, ke lerato le le kaakang leo Tate a re filego lona, gore re bitšwe bana ba Modimo : ka baka leo lefase ga le re tsebe, ka gobane le be le sa mo tsebe.
- (Mat 6:5-9) Ge le rapela, le se ke la ba bjalo ka baikaketši, gobane ba rata go rapela ba eme disinagogeng le dikhutlong tša ditarateng, gore ba bonwe ke batho. Ruri ke re go lena, Ba na le moputso wa bona. 6 Eupša wena ge o rapela, tsena ka phapošing ya gago ya go bea diaparo, gomme ge o tswaletše mojako wa gago, rapela Tatago yo a lego ka sephiring; Tatago lena yo a bonago ka sephiring o tla le putsa pepeneneng. 7 Eupša ge le rapela, le se ke la diriša dipoeletšo tša lefeela, bjalo ka ge ditšhaba di dira : gobane ba nagana gore ba tla kwewa ka baka la go bolela ga bona kudu. 8 Ka gona, le se ke la swana le bona, gobane Tatago lena o tseba dilo tšeo le di hlokago pele le mo kgopela. 9 Ka gona o rapele ka mokgwa wo : Ntate wa rena ba legodimong , Leina la gago a le kgethelwe.
- (Mat 7:11) Ge lena le le ba babe le tseba go fa bana ba lena dimpho tše dibotse, gona Tatago lena yo a lego magodimong a ka se nee ba ba mo kgopelago dilo tše dibotse gakaakang ?
- (Rom 8:15) Gobane ga se la amogela moya wa bokgoba gape wa go boifa; eupša o amogetše Moya wa go amogelwa, woo ka wona re goeletšago re re: Abba, Tate .
Go nyala basadi ba bantši ke taba yeo thuto ya Testamente ye Mpsha e fapanago le thuto yeo e amogetšwego ke Muhammad (Muhammad ka boyena mohlomongwe o be a na le bonyane basadi ba lesomepedi gomme gape le direthe tše dingwe.) Gobane le ge re kgona go bona gore nakong ya Kgwerano ya Kgale batho ba bangwe ba be ba na le basadi ba go feta o tee , go nyala basadi ba bantši ga se thato ya mathomo ya Modimo, eupša ke monna le mosadi o tee fela - go no swana le ge Adama le Efa ba be ba le bjalo mathomong. Se se ile sa tiišetšwa ke Jesu le baapostola:
- (Mat 19:4-6) A ba fetola a re: Na ga se la bala gore yo a di dirilego mathomong o di dirile monna le mosadi. 5 A re: “ Ka baka leo monna o tla tlogela tate le mma, a kopanela le mosadi wa gagwe; 6 Ke ka baka la’ng ga e sa le ba babedi, eupša e le nama e tee. Ka gona, seo Modimo a se kopantšego, motho a se ke a se aroganya.
- (1 Bakor 7:1-3) Bjale mabapi le dilo tšeo o nngwadilego ka tšona: Go lokile gore monna a se kgwathe mosadi. 2 Lega go le bjalo, e le gore monna yo mongwe le yo mongwe a be le mosadi wa gagwe, e le gore a pheme bootswa, gomme mosadi yo mongwe le yo mongwe a be le monna wa gagwe . 3 Monna a a bušetše mosadi botho bjo bo swanetšego ;
- (1 Tim 3:1-4) Ye ke polelo ya nnete, Ge motho a kganyoga go ba mopišopo, o kganyoga modiro o mobotse. 2 Mopišopo gona o swanetše go ba yo a se nago bosodi, monna wa mosadi o tee , yo a phafogilego, yo a hlaphogetšwego monaganong, yo a nago le boitshwaro bjo bobotse, yo a ineetšego go amogela baeng, yo a swanelegago go ruta; 3 Ga se ba ineela beine, ga se bahlabani, ga ba na megabaru ya go hwetša poelo ya ditšhila; eupša go se fele pelo, e sego mongangiši, e sego wa megabaru; 4 Yo a bušago ntlo ya gagwe gabotse, a ikokobeletša bana ba gagwe ka maatlakgogedi ka moka
Boemo bja kgopolo mabapi le manaba . Ge re dutše re ithuta bophelo bja Muhammad le motheo wa matla a gagwe, karolo ya bohlokwa ya ona e be e le tšhomišo ya Tšhoša le Go Bolaya baganetši ba gagwe. Re ka bona go tšwa methopong ya histori gore o tšere karolo ditlhaselong tše ka bago tše 27, a romela ditlhaselo tše nnyane tše 38, gomme gape a bolaya batho ba mmalwa bao ba bego ba mo kwera (the Biography of moporofeta Muhammad / Ibn Hisham, letl. 452, 390 le 416, ka Sefinnishe) . Gape Koran yeo Muhammad a e tsenago gare go batho e akaretša ditemana tše mmalwa tšeo di eletšago batho go lwantšha baganetši ba bona. Ka Searabia, ditemana tše mmalwa tše bjalo di bolela ka go bolaya. Seithuti sa Boiselamo Moorthy Muthuswamyn se boletše gore: “Diteng tša ka godimo ga tše masometshela lekgolong tša diteng tša Koran di bolela gampe ka bao e sego Mamoseleme gomme di nyaka gore go ba lwelwe ka bošoro. Go feta moo, ke feela ditemana tše tharo lekgolong tša Koran tšeo di bolelago ka botho ka batho. Dikarolo tše tharo-nne tša taodišophelo ya Muhammad [ya Sirat] di bolela ka dintwa kgahlanong le bao e sego badumedi.” (7) .
Kgwedi e kgethwa bakeng sa kgwedi e kgethwa: dilo tše kgethwa le tšona di ka tlase ga tefetšo. Ge motho a go hlasela, mo hlasele bjalo ka ge a go hlasela... (2:194)
Kgoboketša banna ka moka le madira a dipere ka taelo ya gago kgahlanong le bona gore o hlasele lenaba la Modimo le lenaba la gago, le ba bangwe ntle le bona... (8:60)
Ntwa le bona: Modimo o tla ba otla diatleng tša gago, a ba kokobetša. O tla go fa phenyo godimo ga bona gomme a fodiša moya wa ba botegago. (9:14) .
Lwantšha ba bjalo ba bao Mangwalo a ba filwego bao ba sa dumelego go Modimo goba Letšatši la Bofelo... (9:29)
Moporofeta, dira ntwa le bao ba sa dumelego le baikaketši gomme o ba šome ka go tia. Dihele e tla ba legae la bona: pheletšo e mpe. (9:73) (9:73).
Gopola ge Modimo a be a utolla thato ya gagwe go barongwa : 'Ke na le lena ; ka gona nea badumedi sebete . _ Ke tla lahlela letšhogo dipelong tša ba ba sa dumelego. Hlaba dihlogo tša bona, hlaba dintlha tša menwana ya bona!' (8:12) .
Ge o kopana le bao ba sa dumelego ba hlaba dihlogo gomme, ge o sentše polao ye e atilego gare ga bona, tlema mathopša a gago ka go tia... (47:4)
Go thwe’ng ka ditemana tša khutšo tša Koran ? Mamoseleme a mangwe a ka diriša ditemana tšeo di bolelago ka boitshwaro bja bogwera go bao e sego Mamoseleme. Tše bjalo ke mohlala, ditemana tše di latelago go tšwa go Koran:
Go ka se be le kgapeletšo bodumeding. Tlhahlo ya nnete bjale e fapane le phošo..(2:256)
Gomme o be le maitshwaro ge o ngangišana le Batho ba Puku, ntle le bao ba lego gare ga bona bao ba dirago bobe. E re: ‘Re dumela go seo se utolotšwego go rena le seo se utolotšwego go wena. Modimo wa rena le Modimo wa gago ke o tee. Go Yena re ikokobeletša bjalo ka Mamoseleme.' (29:46) .
Le ge go le bjalo, bontši bja diithuti tša Boiselamo di dumelelana gore dikarolo tša ka morago tša Koran – dikutollo ka morago ga go hudugela Medina – di tšea legato la dikutolwana tša peleng, ke gore dikutollo tšeo di amogetšwego kua Mecca. Temana e nngwe e lemogegago kudu-kudu ke sura 9:5, yeo go thwego ke temana ya tšhoša, yeo e tšeelago ditemana tša khutšo legato go bao e sego Mamoseleme:
Ge dikgwedi tše kgethwa1 di fedile bolaya barapedi ba medimo ya diswantšho kae le kae mo o ba hwetšago gona. Ba sware, o ba rakelela, gomme o ba lalele kae le kae. Ge ba sokologa gomme ba tšea thapelo gomme ba neela lekgetho la dimpho, ba dumelele go sepela ka tsela ya bona. Modimo o a lebalela ebile o na le kwelobohloko (9:5) .
Eupša ge re lebelela dithuto tša Jesu le tša molatedi wa gagwe wa mathomo, re kgona go bona gore di be di theilwe godimo ga maikutlo a go ganetša le gore Jesu ka boyena o gafile bophelo bja gagwe ka baka la rena (Mat 20:28: Le bjalo ka ge Morwa wa motho a tlile go se hlankelwe go, eupša go direla, le go neela bophelo bja gagwe topollo ya ba bantši.). Ditemana tše di latelago tšeo di akaretšago mantšu a Jesu ka noši le gape mangwalo a Paulo, Petro le Johane, di hlaloša se. Di re bontšha gore dithuto tša Jesu le balatedi ba gagwe ba pele di be di fapane ka mo go feletšego le dithuto tša Muhammad:
Jesu: (Mat 5:43-48) O kwele gore go thwe: O rate wa geno, o hloye lenaba la gago. 44 Fela ke re go lena, Rata manaba a lena , le šegofatše ba ba le rogakago, le direle ba ba le hloilego tše botse, le go rapelela bao ba le solago ka bogale, le go le tlaiša ; 45 Gore le be bana ba Tatago lena yo a lego magodimong, gobane o hlabišetša ba babe le ba ba lokilego letšatši la gagwe, a neša pula godimo ga baloki le ba ba sa lokago. 46 Gobane ge e ba o rata bao ba go ratago, gona o na le moputso ofe? le balekgetho ga ba swane ? 47 Ge e ba o dumediša bana beno feela, o dira’ng go feta ba bangwe? le balekgetho ga ba bjalo? 48 Ka gona, lena yo a phethagetšego, go etša ge Tatago lena yo a lego magodimong a phethagetše.
- (Mat 26:52) Jesu a re go yena: “ Bušetša tšhoša ya gago lefelong la gagwe, gobane bohle bao ba swarago tšhoša ba tla bolawa ka tšhoša.”
Moapostola Paulo: (Baro 12:14,17-21) Le šegofatša bao ba le tlaišago, le šegofatše, le se ke la roga . 17 Le se ke la lefela bobe ka bobe. Dira dilo tše di botegago mahlong a batho ka moka. 18 Ge e ba go kgonega, go etša ge go le bjalo, phela ka khutšo le batho ka moka. 19 Baratiwa ba rategago, le se ke la itefeletša, eupša go e na le moo le bee bogale; Ke tla lefa, a realo Morena. 20 Ka gona ge lenaba la gago le swerwe ke tlala, le fepe; ge a nyorilwe , mo nwe : gobane ka go dira bjalo o tla kgobela magala a mollo hlogong ya gagwe. 21 O se ke wa fenywa ke bobe, eupša fenya bobe ka botse.
Moapostola Petro: (1 Petro 3:9,17) A se bušetše bobe ka bobe, goba a roga ka go roga; le tseba gore le bileditšwe go yona, gore le hwetše tšhegofatšo. 17 Gobane ge e ba thato ya Modimo e le bjalo, go kaone gore le tlaišege ka baka la go dira tše botse, go e na le go tlaišega ka baka la go dira bobe.
Moapostola Johane: (1 Johane 4:18-21) Ga go na poifo leratong; eupša lerato le le phethagetšego le raka poifo, gobane poifo e na le tlhokofatšo. Yo a boifago ga a phethagale leratong. 19 Re mo rata, ka gobane o re ratile pele. 20 Ge motho a re , ke rata Modimo, a hloile ngwanabo, ke moaketši : gobane yo a sa ratego ngwanabo yo a mmonego, a ka rata bjang Modimo yo a sa mmonego? 21 Re na le taelo ye e tšwago go yena ya gore yo a ratago Modimo a rate le ngwanabo.
Fišegela Modimo, eupša e sego go ya ka tsebo. Ge re nyaka diphapano magareng ga dithuto tša Koran le Testamente ye Mpsha, ye nngwe ya diphapano tše kgolo ke ka fao di amanago le maemo a Jesu le seo a re diretšego sona. Kgopolo ya motheo ya Testamente ye Mpsha ke gore dibe tša rena di boelantšwe ke Jesu Kriste. Se, le bomodimo bja Jesu, ke bošilo go Mamoseleme, gomme ka tlwaelo ba ganetša kgopolo yeo ka maatla gomme ga ba dumele go yona. Ge Mamoseleme a ganetša Jesu le ebangedi ka yena ka tsela ye, go swana le kganetšo ya batho ba bodumedi ba mehleng ya Jesu le Paulo. Le bona ba be ba fišegela Modimo eupša phišego ya bona e be e sa thewa tsebong. Go oketša moo, ba be ba nagana gore ditiro tša bona di tšwa go Modimo, gaešita le ge ba be ba dula ba ganetša thato ya gagwe le phološo ya bona ka noši. Re ka bolela ka potego gore ditemana tše di latelago tša Beibele gantši di ile tša boeletšwa historing ka moka maphelong a Mamoseleme a mantši le ona:
- (Rom 10:1-4) Bana bešo, kganyogo ya pelo ya ka le thapelo ya ka go Modimo ka Isiraele ke gore ba phološwe. 2 Gobane ke ba hlatsela gore ba fišegela Modimo, eupša e sego go ya ka tsebo . 3 Gobane ka ge ba sa tsebe toko ya Modimo, e bile ba sepela go tiiša toko ya bona, ga se ba ikokobeletša toko ya Modimo. 4 Gobane Kriste ke bofelo bja molao wa go loka go yo mongwe le yo mongwe yo a dumelago.
- (Mat 23:13) Eupša go madimabe lena bamangwalo le Bafarisei, baikaketši ! gobane mmušo wa magodimo o tswalela batho, gobane ga le tsene ka bolena, le bao ba tsenago ga le dumelele go tsena .
- (Bafil 3:18-19) (Gobane ba bantši ba a sepela , bao ke le boditšego ka bona gantši, gomme bjale ke le botša le go lla, gore ke manaba a sefapano sa Kriste : 19 Ba bofelo bja bona ke tshenyego , bao Modimo wa bona e lego mpa ya bona, bao letago la bona le lego dihlong tša bona, bao ba naganago ka dilo tša lefaseng.)
- (Johane 16:1-4) Dilo tše ke le boditše tšona , gore le se ke la kgopišwa. 2 Ba tla le raka disinagogeng, ee, nako e tla ya gore mang le mang yo a le bolayago a tla nagana gore o hlankela Modimo . 3 Ba tla le dira dilo tše, ka gobane ga se ba tseba Tate le nna. 4 Eupša dilo tše ke le boditše tšona, gore ge nako e fihla, le gopole gore ke le boditše ka tšona . Mathomong ga se ka le botša tše, ka gobane ke be ke na le lena.
Na ditiragalo tša mathomo di diregile e le ka kgonthe kua Mecca? Koran le setšo sa Mamoseleme di fapana le Beibele mafelong a mantši. Go bjalo le ka mafelo ao Mamoseleme a dirago leeto la bodumedi go ona. Le ge Mamoseleme a mantši a dumela ka potego kgopolong ya gore mafelo a makgethwa a Mecca a tswalana kudu le maphelo a Aborahama, Ishmaele le Hagara, go thata go hwetša bohlatse bja se ka Beibeleng. Re e lebelela go ya ka mehlala e sego kae:
Mecca le tempele ya Kaaba. Mamoseleme a mantši a botegago a dumela gore Aborahama gotee le morwa wa gagwe Ishmael ba ile ba aga Kaaba. Lega go le bjalo, Beibele ga e nee thekgo ya kgopolo ye. Le ge puku ya Genesi e bolela ka mafelo a mmalwa moo Aborahama a bego a dula go ona - Uri ya Bakaladea tikologong ya Mesopotamia ya peleng le Iraq ya bjale, yeo Aborahama a tlogilego go yona (Genesi 11:31), Harane (Genesi 12:4), Egepeta (Genesi 12:14), Bethele (Genesi 13:3), Heburone (Genesi 13:18), Gerar (Genesi 20:1), Beresheba (Genesi 22:19) - le ge go le bjalo, ga go na go bolelwa le ganyenyane ka Mecca. Ga go bolelwe ka yona, le ge e le gore e tla ba mo go swanetšego go tšea bjalo ge e ba tempele ya Kaaba e hlomilwe ke Aborahama le ge e ba e be e le lefelo la mathomo la borapedi bja bjale bja Boiselamo. Ke ka lebaka la eng se goba maeto a ngwaga le ngwaga a Aborahama a go ya toropong ye, yeo e bego e le ka godimo ga 1000 km go tloga mafelong ao Aborahama a bego a dula go ona, e sa bolelwe le gatee? Goba na ke ka gobane dilo tše ga se tša ka tša ba tša direga? Go oketša moo, ke mo gobotse go lemoga gore Beibele e bontšha gore morwa wa Aborahama, Ishmaele, o be a dula lešokeng la Parane. Go tsebja gore e be e le ya Peninsula ya bjale ya Sinai (Bona mebapa ya kgale!). Ke lefelo leo le nyakilego go ba dikhilomithara tše sekete go tloga Mecca. Ditemana tše di latelago di šupa lešokeng le gotee le kamoo Ishmaele a ilego a hwetša mosadi go tšwa Egipita, yeo e bego e le kgaufsi le lefelo lona leo:
- (Gen 21:17-21) Modimo a kwa lentšu la mošemane; morongwa wa Modimo a bitša Hagara a etšwa legodimong, a re go yena: “ Hagara, o lwatša eng ?” O se ke wa boifa; gobane Modimo o kwele lentšu la mošemane mo a lego gona. 18 Tsoga, o emišetše mošemane, o mo sware ka seatleng; gobane ke tla mo dira setšhaba se segolo. 19 Modimo a mo bula mahlo, a bona sediba sa meetse; a ya, a tlatša lepotlelo ka meetse, a nwa mošemane. 20 Modimo o be a na le mošemane; a gola, a dula lešokeng, a ba mobetši wa mesebe. 21 A dula lešokeng la Parane , mme mmagwe a mo tšea mosadi mo nageng ya Egipita .
- (Numb 10:12) Gomme bana ba Isiraele ba tšea maeto a bona go tšwa lešokeng la Sinai ; leru la khutša lešokeng la Parane .
Arafat o ile a re. Go ya ka tumelo ya Boiselamo, Aborahama o be a le kgauswi le go dira sehlabelo ka Ishmaele (Beibele e bolela ka Isaka) Thabeng ya Arafat, yeo e lego dikhilomithara tše ka bago tše 11 go tloga Mecca. Go e na le moo, ge re lebelela puku ya Genesi, ditiragalo tše di direga ka mehla Nageng ye Kgethwa. Di hwetšwa seleteng sa Moria - lefelo leo le bego le le leeto la matšatši a mararo go tloga moo Aborahama a bego a dula gona, gomme go bonagala e be e le yona thaba ya Jerusalema yeo Jesu a gafilego bophelo bja gagwe go yona, le yeo Solomone mehleng ya gagwe a ilego a aga tempele godimo ga yona. Ruri ke lefelo leo go nago le kgonagalo e kgolo ya gore ditiragalo di direge:
- (Gen 22:1-4) Ka morago ga dilo tše, Modimo a leka Aborahama, a re go yena: “Abrahama; 2 A re: Tšea morwa wa gago, morwa wa gago a nnoši Isaka, yo o mo ratago, o go iše nageng ya Moria ; o mo nee moo e le sehlabelo sa go fišwa godimo ga e nngwe ya dithaba tšeo ke tlago go le botša ka tšona. 3 Aborahama a tsoga e sa le mesong, a rweša pokolo ya gagwe, a tšea masogana a gagwe a mabedi le Isaka morwa wa gagwe, a arola dikgong tša sehlabelo sa go fišwa, a tsoga a ya lefelong leo Modimo o be a mmoditše. 4 Ka letšatši la boraro Aborahama a emiša mahlo a gagwe gomme a bona lefelo leo le le kgole .
- (2 Koron 3:1) Ke moka Solomone a thoma go aga ntlo ya Jehofa kua Jerusalema thabeng ya Moria , moo Jehofa a ilego a iponagatša go Dafida tatagwe, lefelong leo Dafida a le lokišitšego seboeng sa Ornane wa Mojebuse.
Meboto ya Safa le Marwa le selemo sa Zamzam le tšona ke mafelo a Makgethwa kua Mecca le mafelo ao batho ba tlago go ona leetong la bona la bodumedi. Histori ya bona e kgokagane le Hagara le Ishmaele ge ba hwetša meetse go tšwa moo ka morago ga ge ba tlogile Aborahama. Go e na le moo, ge re lebelela Genesi, ditiragalo tše - go nyaka meetse ga Hagara le Ishmaele - di sa le Nageng ye Kgethwa, lešokeng la Bereseba, leo le bego le le kgauswi le Lewatle le le Hwilego. Ka gona, Beibele ga e dumelelane le tumelo ya Momoseleme.
- (Gen 21:14,19) Aborahama a tsoga e sa le mesong, a tšea senkgwa le lepotlelo la meetse, a di fa Hagara, a di bea legetleng la gagwe le ngwana, a mo raka a tloga, a lelera lešokeng la Bereseba . 19 Modimo a bula mahlo a gagwe, a bona sediba sa meetse ; a ya, a tlatša lepotlelo ka meetse, a nwa mošemane.
Paradeise le Legodimo. Ge re lebelela thuto ya Testamente ye Mpsha ka Paradeise, e re ke lefelo leo dilo tša lefaseng di lebalwago go lona. Go ka se sa ba le bolwetši, tlala, tlaišego, sebe le ditirišano tša lenyalo, bjalo ka ge Jesu a boletše. Go se phethagale ga rena ka moka ga bjale le dihlabi di tla nyamelela:
- (Mat 22:29-30) Jesu a fetola a re go bona: “ Le fošitše ka ge le sa tsebe mangwalo le maatla a Modimo. 30 Gobane bahung ba ka se nyale, ba ka se nyalwe, eupša ba bjalo ka barongwa ba Modimo legodimong.
- (Kut 21:3-8) Ka kwa lentšu le legolo le etšwa legodimong le re: Tente ya Modimo e na le batho, gomme o tla dula le bona, gomme bona e tla ba setšhaba sa gagwe, gomme Modimo ka boyena o tla ba le bona bona, o be Modimo wa bona. 4 Modimo o tla phumola megokgo ka moka mahlong a bona; gomme go ka se sa ba le lehu, goba manyami, goba sello, goba bohloko, gobane dilo tša pele di fetile . 5 Yo a dutšego sedulong sa bogoši a re: “Bona, ke dira dilo ka moka tše mpsha.” A re go nna: Ngwala : gobane mantšu a ke a therešo e bile a a botega . 6 A re go nna: “Go phethilwe.” Ke nna Alpha le Omega, mathomo le mafelelo. Yo a nyorilwego ke tla mo nea sediba sa meetse a bophelo ka bolokologi . 7 Yo a fenyago o tla ja bohwa bja dilo ka moka; ke tla ba Modimo wa gagwe, yena e tla ba morwa wa ka. 8 Eupša ba boifago le ba sa dumelego, le ba makgapha, le babolai, le diotswa, le baloi, le barapedi ba medimo ya diswantšho le ba maaka ka moka, ba tla ba le kabelo ya bona letsheng leo le tukago mollo le sebabole, e lego lehu la bobedi.
Le ge go le bjalo, ge re lebelela kutollo yeo Muhammad a e amogetšego mabapi le Legodimo, e fapane ka mo go feletšego le tlhalošo yeo go boletšwego ka yona ka mo godimo. Go ya ka Muhammad, Legodimo ke lefelo leo dilo tšeo di ileditšwego Lefaseng di thomago go dumelelwa, kudu-kudu di bolela basadi le beine (mohlomongwe tše ke dilo tšeo batho ba bantši bao ba ipolayago ba dumelago gore ba di itemogela ka morago ga lehu, gaešita le ge e le temana ya mafelelo ya ditemana tša Beibele tšeo di boletšwego ka mo godimo , mohlala, o bontšhitše gore babolai ba ka se tšee bohwa bja mmušo wa Modimo - ba swanetše go ya Diheleng.) . Moo batho gape ba tla ba le balekane go swana le Lefaseng gomme ba tla be ba robetše disofeng tša bona, ba apere disilika tše di humilego le brocade ye botse:
Ge e le baloki, ba tla dula ka khutšo gotee gare ga dirapa le didiba, ba apere disilika tše di humilego le dikota tše dibotse. Ee, gomme Re tla ba nyala go di-houris tša mahlo a lefsifsi (44:51-54)
Ba tla ithekga ka disofeng tšeo di manegilwego ka brocade ye koto... Go yona go na le dikgarebe tša dihlong tšeo motho goba jinnee a ka se bego a di kgomile pele... Dikgarebe tše di lokilego bjalo ka dikorale le dirubi. ( 55: 54-58 ) .
Letšatšing leo bajabohwa ba Paradeise ba tla ba ba swaregile ka lethabo la bona. Gotee le balekane ba bona, ba tla ithekga ka dithokgweng tša moriti godimo ga diphapoši tše boleta. Ba tla ba le dienywa go yona, le tšohle tše ba di kganyogago. ( 36: 55-57 ) .
Ba tla ithekga ka diphapoši tša go robala tšeo di arotšwego ka methaladi. Go di-houris tša mahlo a lefsifsi Re tla ba nyala. (52:20) le .
Ge e le baloki, ruri ba tla fenya. Tša bona e tla ba dirapana le dirapa tša merara, le dikgarebe tše di phagamego bakeng sa bagwera: senwelo se se tletšego ka nnete. (78:31-34) e lego .
Ruri baloki ba tla dula ka lethabo. Ba tla ithekga ka diphapoši tše boleta, ba tla lebelela go ba dikologa, gomme difahlegong tša bona o tla swaya go phadima ga lethabo. Ba tla newa beine e sekilego gore ba nwe, yeo e tswaletšwego ka mo go tiilego, yeo ditšhila tša yona e lego musk (ka baka la se batho ka moka ba katanela ka go swana). ( 83:22-26 ) .
Methopo e mengwe e sego kae e šupa kgopolo ya Muhammad ya paradeise. Go ya ka Muhammad, paradeise ke lefelo leo le tletšego ka thobalano. Se se thulana ka mo go feletšego le mantšu a Jesu, ka gobane Jesu o itše: “Le a foša, le sa tsebe mangwalo, le matla a Modimo. Gobane ka tsogo ga ba nyale, ba ka se newe lenyalong, eupša ba bjalo ka barongwa ba Modimo legodimong.” (Mat 22:29,30): .
Ali o anegile gore Moapostola wa Allah o itše : “ Paradeiseng go na le mmaraka woo go wona go sa dirwego go reka goba go rekiša , eupša go na le banna le basadi . Ge monna a nyaka motho yo mobotse, o dumeletšwe go robala le yena. “Tirmizi o tiišeditše se. (Al Hadis, Puku ya 4, Kgaolo 42, No. 36.)
Abu Sayeed o laodišitše gore Morongwa wa Allah o rile, "Monna yo mongwe le yo mongwe o na le basadi ba babedi paradeiseng, gomme mosadi yo mongwe le yo mongwe o na le diširo tše masomešupa tšeo motho a ka bonago moko wa maoto a gagwe ka tšona." Se se ile sa tiišetšwa ke Tirmizi. (Al Hadis, Puku ya 4, Kgaolo 42, No. 23, 652.)
Anas o rile Moporofeta o rile, "Paradeiseng, banna ba tla fiwa maatla a bjalo le a bjalo a thobalano." Ge a botšišwa ge e ba re tla kgona go dira bjalo, o ile a araba ka gore o tla fiwa matla a banna ba lekgolo. Tirmidhi o boletše se . ( Mishkat al-Masabih Karolo 3, letlakala 1200.)
References:
1. Ismaelin lapset (The Children of Ishmael), p. 92,93 2. J. Slomp: “The Qura’n for Christians and other Beginners”, Trouw, 18/11, 1986 3. Martti Ahvenainen: Islam Raamatun valossa, p. 87-90 4. Ibn Sa’d Kitab Al-Tabaqat Al-Kabir, vol. II,64. 5. Ismaelin lapset, p. 14 6. Robert Spencer: Totuus Muhammadista (The Truth About Muhammad: Founder of the World’s Most Intolerant Religion) p. 92,93 7. Martti Ahvenainen: Islam Raamatun valossa, p. 374
|
Jesus is the way, the truth and the life
Grap to eternal life!
|
Other Google Translate machine translations:
Dimilione tša mengwaga / di-dinosaur /
tlhagelelo ya batho? |
